اگر پلاک خودرو گم شده یا احتمال میدهید به سرقت رفته باشد، باید بدون تأخیر موضوع را به پلیس اعلام و برای جلوگیری از سوءاستفاده، درخواست ثبت فقدان و تعویض پلاک را پیگیری کنید. شکایت بابت پلاک گم شده معمولا از طریق کلانتری یا سامانههای اعلامشده از سوی پلیس انجام میشود و پس از آن، مراجعه به مرکز تعویض پلاک برای دریافت پلاک جدید ضرورت دارد. برای مثال، اگر پس از پارک خودرو متوجه شوید پلاک عقب یا جلو وجود ندارد، بهتر است با خودرو در خیابان تردد نکنید، محل احتمالی فقدان را بررسی کنید و همان روز موضوع را گزارش دهید.
در قدم اول، مشخص کنید پلاک واقعا گم شده، از خودرو جدا شده یا احتمال سرقت آن وجود دارد. اگر پلاک در اثر تصادف، تعمیرات، شستوشوی خودرو یا شل شدن پیچها جدا شده است، محلهای احتمالی را بررسی کنید. با این حال، پیدا شدن پلاک در محل نامطمئن به معنای بینیازی از اعلام موضوع نیست؛ زیرا ممکن است فرد دیگری آن را برداشته باشد یا از آن برای ارتکاب تخلف و جرم استفاده کند.
پس از اطمینان از مفقودی، خودرو را تا حد امکان متوقف نگه دارید. تردد بدون پلاک یا با پلاک ناخوانا میتواند باعث توقف خودرو و ایجاد مشکل در بررسیهای پلیسی شود. اگر فقط یکی از دو پلاک مفقود شده، همان وضعیت را در گزارش توضیح دهید. همچنین از باقیمانده پلاک، محل پارک خودرو و وضعیت ظاهری محل، در صورت امکان، عکس تهیه کنید.
در گزارش خود باید تا حد امکان بین «مفقودی» و «سرقت» تفاوت بگذارید. زمانی که نمیدانید پلاک در چه شرایطی ناپدید شده، اعلام فقدان منطقیتر است. اما اگر شاهد جدا کردن پلاک بودهاید، آثار باز شدن پیچها وجود دارد، دوربین محل سرقت را ثبت کرده یا پلاک از پارکینگ و محل حفاظتشده برداشته شده است، موضوع میتواند سرقت تلقی شود و باید به عنوان یک احتمال جدی در گزارش درج شود.
مرجع انتظامی بر اساس توضیحات شما، مدارک و قرائن موجود، عنوان مناسب گزارش را تعیین میکند. از بیان مطالب قطعی و خلاف واقع خودداری کنید؛ زیرا گزارش نادرست میتواند برای مالک دردسرساز شود. اگر بعدا پلاک پیدا شد، موضوع را به همان مرجع و همچنین پلیس راهور اعلام کنید تا سوابق خودرو اصلاح شود و درباره استفاده مجدد یا بیاعتبار شدن پلاک تصمیم لازم گرفته شود.
برای ثبت شکایت بابت پلاک گم شده میتوانید به کلانتری محل فقدان، محل سکونت یا محل کشف موضوع مراجعه کنید. در مواردی که احتمال سرقت وجود دارد، مراجعه به کلانتری برای ثبت گزارش و ارائه توضیحات اهمیت بیشتری دارد. در زمان مراجعه، اطلاعات خودرو و شرح دقیق ماجرا در صورتجلسه درج میشود و ممکن است از شما درباره آخرین زمان مشاهده پلاک، محل توقف خودرو و افراد دارای دسترسی به خودرو پرسش شود.
پس از ثبت گزارش، رسید یا شماره پیگیری را دریافت و نگهداری کنید. این شماره برای مراجعه بعدی، پیگیری وضعیت پرونده و ارائه به مرکز تعویض پلاک کاربرد دارد. اگر در محل دوربین مداربسته وجود دارد، موضوع را به مأمور اعلام کنید و درخواست کنید بررسی تصاویر در گزارش درج شود. در پرونده سرقت، ارائه فیلم، تصویر یا مشخصات شاهد میتواند به شناسایی مرتکب کمک کند.
مرحله بعد معمولا مراجعه به مرکز تعویض پلاک است. زمان مراجعه، مدارک مالکیت، کارت ملی، مدارک خودرو، رسید گزارش فقدان یا سرقت و در صورت لزوم وکالتنامه معتبر را همراه داشته باشید. مرکز مربوط پس از احراز هویت و بررسی سوابق، درباره ابطال پلاک قبلی و صدور پلاک جدید اقدام میکند. جزئیات نوبتگیری، مدارک قابل قبول و هزینه خدمات ممکن است با توجه به مقررات اجرایی و شهر محل مراجعه تغییر کند؛ بنابراین پیش از مراجعه، از مرجع رسمی راهور درباره شرایط همان روز اطمینان بگیرید.
مدارک مورد نیاز بسته به وضعیت مالک و خودرو ممکن است متفاوت باشد، اما معمولا شامل کارت ملی مالک، سند یا برگ سبز خودرو، کارت خودرو، بیمهنامه معتبر و رسید گزارش فقدان یا سرقت است. اگر مالک شخص حقوقی باشد، معرفینامه، مدارک شرکت و مدارک نماینده قانونی نیز لازم میشود. در صورت مراجعه وکیل یا نماینده، اصل وکالتنامه یا مدرک نمایندگی باید ارائه شود.
هزینه ثبت گزارش انتظامی، خدمات تعویض پلاک، صدور پلاک جدید و برخی خدمات مرتبط، مبلغ ثابتی برای همه شرایط و همه شهرها ندارد و ممکن است براساس تعرفههای مصوب تغییر کند. بنابراین از پرداخت وجه به افراد غیرمرتبط خودداری کنید و هزینهها را فقط از مسیرهای رسمی و در قبال رسید پرداخت کنید. اگر پلاک در فاصله کوتاه پس از صدور پلاک جدید پیدا شد، درباره تحویل آن و نحوه ثبت در سوابق، از مرکز تعویض پلاک یا پلیس راهور دستور بگیرید.
برای ثبت شکایت بابت پلاک گم شده میتوانید متن زیر را با اطلاعات واقعی خود تکمیل کنید. این متن، نمونه اولیه برای ارائه به کلانتری یا درج در درخواست است و جایگزین توضیحات شفاهی و فرم رسمی مرجع انتظامی نمیشود.
ریاست محترم کلانتری
با سلام؛
اینجانب .......... فرزند .......... به شماره ملی .......... و مالک یا متصرف قانونی خودروی .......... به شماره شاسی ..........، به استحضار میرسانم پلاک خودرو به شماره ..........، متعلق به قسمت جلو یا عقب خودرو، در تاریخ .......... در محدوده .......... مفقود شده یا به احتمال سرقت از خودرو جدا شده است. آخرین بار پلاک را در تاریخ و محل .......... مشاهده کردهام و پس از مراجعه به خودرو در ساعت .......... متوجه فقدان آن شدم.
با توجه به احتمال استفاده غیرمجاز از پلاک و برای جلوگیری از ایجاد مسئولیت یا سوءاستفاده احتمالی، تقاضا دارم موضوع ثبت، رسید و شماره پیگیری صادر و مراتب برای انجام اقدامات قانونی و تعویض پلاک به مرجع مربوط اعلام شود. در صورت وجود تصاویر دوربین یا شاهد، مشخصات آنها به شرح زیر است: .......... . متعهد میشوم در صورت پیدا شدن پلاک، موضوع را فورا به مرجع انتظامی و پلیس راهور اطلاع دهم.
نام و نام خانوادگی، امضا، تاریخ و شماره تماس
اعلام فوری فقدان یا سرقت، برای ایجاد سابقه زمانی و کاهش احتمال انتساب تخلفات بعدی به مالک اهمیت دارد. اگر پس از مفقودی پلاک، پیامک جریمه، احضاریه، گزارش تصادف یا تماس انتظامی دریافت کردید، آن را نادیده نگیرید. با رسید اعلام فقدان، مدارک خودرو و هر مدرک دیگری که نشان دهد پلاک پیش از وقوع حادثه در اختیار شما نبوده است، به مرجع درجشده در ابلاغ مراجعه کنید.
در چنین شرایطی، صرف مالک بودن خودرو به معنی پذیرش خودکار مسئولیت کیفری نیست؛ اما مالک باید برای روشن شدن موضوع همکاری کند. زمان و مکان مفقودی، تاریخ اعلام به پلیس، رسید تعویض پلاک، تصاویر دوربین، شهادت افراد و سوابق تعمیر یا پارک خودرو میتواند در بررسی موضوع مؤثر باشد. اگر برای شما احضاریه قضایی صادر شده، متن آن را دقیق بخوانید و در مهلت تعیینشده حاضر شوید یا از راهکار قانونی مناسب استفاده کنید.
در مرحله اول معمولا ثبت موضوع در کلانتری و پیگیری امور راهور انجام میشود. اگر سرقت پلاک، استفاده از پلاک در جرم، تصادف، جریمههای مورد اعتراض یا ادعای شخص ثالث مطرح باشد، ممکن است پرونده به مرجع قضایی ارجاع شود. مرجع مراجعه به نوع موضوع و دستور مقام انتظامی یا قضایی بستگی دارد.
تردد بدون پلاک یا با وضعیت ناقص میتواند موجب توقف و اعمال مقررات شود. بهتر است تا زمان ثبت گزارش و دریافت راهنمایی از پلیس، خودرو را جابهجا نکنید؛ مگر برای مراجعه ضروری و با رعایت دستور مرجع انتظامی. رسید گزارش بهتنهایی همیشه مجوز تردد بدون پلاک محسوب نمیشود.
پلاک پیدا شده را خودسرانه دوباره روی خودرو نصب نکنید. ابتدا با کلانتری یا پلیس راهور تماس بگیرید و رسید اعلام فقدان را ارائه کنید. اگر پلاک قبلی در سامانه بیاعتبار یا تعویض شده باشد، استفاده از آن میتواند مشکل جدید ایجاد کند.
راننده یا استفادهکننده خودرو میتواند موضوع را گزارش کند، اما برای تعویض پلاک و انجام امور مالکیتی، حضور مالک یا نماینده قانونی او و ارائه مدارک معتبر لازم است. اگر خودرو امانی، شرکتی یا متعلق به فرد متوفی باشد، مدارک نمایندگی باید متناسب با وضعیت حقوقی ارائه شود.
برای اعلام فقدان یا سرقت نباید منتظر مهلت خاصی بمانید و اقدام فوری بهترین روش است. مهلتهای مربوط به اعتراض به جریمه، پاسخ به احضاریه یا پیگیری خسارت ممکن است جداگانه و تابع تاریخ ابلاغ باشند. بنابراین هر ابلاغ را مستقل بررسی کنید.
در صورت مفقودی یا سرقت پلاک، ابتدا خودرو را متوقف کنید، جزئیات زمان و محل فقدان را یادداشت و موضوع را در کلانتری گزارش دهید. رسید و شماره پیگیری را نگه دارید و سپس برای ابطال پلاک قبلی و صدور پلاک جدید، طبق دستور پلیس راهور به مرکز تعویض پلاک مراجعه کنید. ثبت سریع شکایت بابت پلاک گم شده، ارائه اطلاعات واقعی و پیگیری پیامکها یا ابلاغیههای بعدی، مهمترین اقدامها برای جلوگیری از مسئولیت و سوءاستفاده احتمالی هستند.