آیا یک کامنت در شبکههای اجتماعی میتواند مبنای پیگیری کیفری قرار گیرد؟ بله؛ شکایت بابت کامنت تهدید آمیز زمانی قابل طرح است که محتوای پیام، تهدید به قتل، آسیب بدنی، لطمه به آبرو یا مال، یا افشای اسرار را نشان دهد و بتوان هویت یا ارتباط آن با فرستنده را تا حد قابل قبول اثبات کرد. صرف عصبانیت یا استفاده از کلمات تند همیشه تهدید کیفری محسوب نمیشود و ارزیابی متن، زمینه انتشار و قرائن پرونده اهمیت دارد.
در حقوق ایران، تهدید مستقل از اینکه تهدیدکننده واقعاً قصد اجرای آن را داشته یا نه، میتواند قابل تعقیب باشد؛ اما باید محتوای پیام از حد توهین، انتقاد تند یا بیان ناراحتی فراتر رفته باشد. برای نمونه، عبارتهایی مانند آسیبزدن، کشتن، تخریب اموال، ضربوشتم یا انتشار اطلاعات خصوصی، در صورت احراز شرایط، میتوانند موضوع شکایت قرار گیرند. همچنین اگر کامنت حاوی توهین یا انتشار مطالب خلاف واقع باشد، ممکن است عناوین اتهامی دیگری نیز مطرح شود.
در شکایت بابت کامنت تهدید آمیز، حفظ ادله دیجیتال اهمیت اساسی دارد. تصویر صفحه بهتنهایی مفید است، اما ممکن است برای احراز اصالت یا هویت کافی نباشد. مدارک و اقدامات مناسب عبارتاند از: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه تهدید وکیل دادگستری را ببینید.
کامنت را پیش از مستندسازی حذف نکنید و برای تحریک طرف مقابل، تهدید متقابل یا انتشار عمومی اطلاعات او اقدام نکنید؛ زیرا این رفتارها ممکن است علیه شاکی استفاده شود.
ابتدا باید ادله جمعآوری و متن دقیق تهدید مشخص شود. سپس شاکی با ثبتنام و احراز هویت در سامانه خدمات قضایی، شکواییه را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میکند. در شکواییه، مشخصات شاکی، شرح زمان و محل مشاهده کامنت، نشانی صفحه، دلایل، خسارت احتمالی و درخواست شناسایی متهم درج میشود. پرونده ممکن است برای اقدامات فنی به پلیس فتا ارجاع شود و پس از تحقیقات، دادسرا درباره ادامه تعقیب تصمیم بگیرد.
اگر هویت صاحب حساب ناشناس باشد، این موضوع مانع قطعی طرح شکایت نیست؛ اما نتیجه به امکان شناسایی فنی و دسترسی قانونی به دادهها وابسته است. مرجع رسیدگی معمولاً با توجه به محل وقوع بزه، محل اقامت متهم و مقررات صلاحیت، تعیین میشود و اعلام نشانی دقیق صفحه به تسریع بررسی کمک میکند.
فرض کنید شخصی زیر تصویر یک فروشنده بنویسد: «اگر شکایتت را پس نگیری، امشب مغازهات را آتش میزنم.» فروشنده با ثبت تصویر، فیلم صفحه و ارائه پیامهای قبلی، شکایت بابت کامنت تهدید آمیز را مطرح میکند. اگر بررسی فنی انتساب حساب به نویسنده و اصالت پیام را تأیید کند، احتمال تعقیب کیفری وجود دارد؛ بااینحال، نتیجه نهایی به ادله، دفاعیات متهم و تشخیص مرجع قضایی بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
توهین معمولاً متضمن نسبتدادن الفاظ یا رفتارهای تحقیرآمیز است، درحالیکه تهدید ناظر بر وعده واردکردن زیان در آینده است. مزاحمت نیز ممکن است با پیامهای مکرر یا آزاردهنده شکل بگیرد، بدون آنکه الزاماً تهدید صریح وجود داشته باشد. تعیین عنوان اتهامی با مرجع قضایی است و شاکی بهتر است به جای اصرار بر یک عنوان، همه رفتارها و مستندات را دقیق شرح دهد.
برای شکایت بابت کامنت تهدید آمیز، سرعت در حفظ ادله، خودداری از پاسخ احساسی و ثبت رسمی شکایت اهمیت دارد. تهدید باید از انتقاد یا توهین صرف تفکیک شود و نتیجه پرونده را نمیتوان بدون بررسی اصالت پیام و هویت فرستنده قطعی دانست. در موارد حساس، مشورت با وکیل کیفری میتواند در تنظیم شکواییه و ارائه مؤثر ادله کمککننده باشد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب در پیشوا را ببینید.