آیا در صورت انجام نشدن معامله یا تخلف یکی از طرفین، امکان مطالبه خسارت وجود دارد؟ بله؛ ضرر و زیان در قولنامه زمانی قابل مطالبه است که تعهد قراردادی، تخلف، ورود خسارت و رابطه میان تخلف و زیان اثبات شود یا در قرارداد برای تخلف، وجهالتزام تعیین شده باشد. بنابراین صرف پشیمانی یا ادعای شفاهی، معمولاً برای دریافت خسارت کافی نیست و متن قولنامه، مدارک پرداخت و رفتار طرفین اهمیت اساسی دارد.
قولنامه، اگر شرایط اساسی صحت قرارداد را داشته باشد، میتواند برای طرفین تعهد ایجاد کند؛ حتی اگر سند رسمی در مرحله بعد تنظیم شود. فروشنده باید مورد معامله را در موعد مقرر منتقل یا تحویل دهد و خریدار نیز باید ثمن را طبق توافق بپردازد. نقض هر یک از این تعهدات میتواند مبنای مطالبه خسارت باشد، مشروط بر اینکه تعهد، موعد اجرا و ضمانت آن قابل احراز باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب ملکی را ببینید.
در بسیاری از قراردادها مبلغی با عنوان وجهالتزام برای تأخیر یا عدم انجام تعهد تعیین میشود. اگر این مبلغ روشن و ناظر به همان تخلف باشد، دادگاه معمولاً ابتدا مفاد قرارداد را بررسی میکند. وجهالتزام با خسارت واقعی تفاوت دارد و ممکن است بدون نیاز به اثبات میزان واقعی زیان، بر اساس توافق مطالبه شود؛ البته اعتبار شرط، وقوع تخلف و نبودن مانع قانونی همچنان باید بررسی شود.
مبلغ خسارت ممکن است از قرارداد، هزینههای مستقیم واردشده یا کاهش قابل اثبات ارزش منفعت مورد انتظار به دست آید. با این حال، هر زیانی قابل مطالبه نیست. خسارت باید مستقیم، قابل انتساب و قابل اثبات باشد و نمیتوان صرفاً بر پایه حدس، ناراحتی یا فرصتهای نامعلوم، مبلغی مطالبه کرد. اگر در قولنامه برای هر روز تأخیر مبلغ مشخصی آمده باشد، محاسبه معمولاً بر اساس تعداد روزهای تأخیر و مفاد همان شرط انجام میشود.
در ضرر و زیان در قولنامه باید میان وجهالتزام، استرداد مبلغ پرداختی، الزام به انجام تعهد و مطالبه خسارت تفاوت گذاشت. برای نمونه، خریدار ممکن است هم الزام فروشنده به تنظیم سند را بخواهد و هم وجهالتزام تأخیر را مطالبه کند؛ اما جمع خواستهها به متن قرارداد، امکان اجرای تعهد و نظر دادگاه درباره همپوشانی خسارتها بستگی دارد.
در قراردادهای عادی، احراز هویت و سمت امضاکنندگان، مالکیت یا اختیار فروشنده و نبودن ادعای جعل نیز اهمیت دارد. بهتر است پیش از طرح دعوا، متن قولنامه از نظر شرط داوری، محل انجام تعهد، وجهالتزام و تعهدات متقابل بررسی شود؛ زیرا اشتباه در انتخاب خواسته میتواند روند رسیدگی را طولانی کند.
فرض کنید مریم یک واحد آپارتمان را با قولنامه عادی خریداری کرده و مقرر شده فروشنده در تاریخ مشخصی برای تنظیم سند حاضر شود. در قرارداد آمده است که بابت هر روز تأخیر، مبلغ معینی پرداخت شود. فروشنده بدون دلیل موجه در دفترخانه حاضر نمیشود و مریم نیز گواهی حضور، اظهارنامه و رسید پرداخت ثمن را در اختیار دارد. در این وضعیت، ضرر و زیان در قولنامه میتواند بر مبنای وجهالتزام و سایر خواستههای مرتبط مطرح شود؛ اما نتیجه نهایی به اعتبار قولنامه، مالکیت فروشنده و دفاعیات او بستگی دارد.
ابتدا باید تعهد و تخلف مستند شود و در صورت نیاز اظهارنامه رسمی ارسال گردد. سپس با توجه به خواسته، دعوا در مرجع صالح مطرح میشود. خواهان باید خواسته خود را دقیق بنویسد؛ برای مثال الزام به تنظیم سند، مطالبه وجهالتزام، استرداد وجه یا مطالبه خسارت. هزینه دادرسی و امکان درخواست تأمین دلیل نیز به نوع دعوا و ارزش خواسته وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی املاک رایگان را ببینید.
برای موفقیت در مطالبه ضرر و زیان در قولنامه، قرارداد روشن، دلیل تخلف و مدارک اثبات خسارت ضروری است. پیش از امضا، مبلغ وجهالتزام، موعدها و ضمانت اجرای تعهدات را دقیق درج کنید و پس از تخلف نیز بدون اقدام شتابزده، اسناد را حفظ و با بررسی حقوقی مناسب، خواسته قابل اثبات خود را پیگیری کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در رودهن را ببینید.