آیا برای خروج موقت زندانی از زندان باید ضامن یا وثیقه معرفی شود؟ بله، در بسیاری از پروندهها ضمانت برای مرخصی زندانی به شکل تأمین مناسب، مانند کفالت، وثیقه یا وجه نقد، مطالبه میشود؛ اما نوع و میزان آن ثابت نیست و با توجه به نوع جرم، مدت محکومیت، وضعیت رفتاری زندانی، سابقه بازگشت از مرخصی و تشخیص مرجع صالح تعیین میشود.
درخواست مرخصی معمولاً از مسیر زندان و شورای طبقهبندی مطرح میشود و پس از بررسی، نزد قاضی ناظر زندان یا مرجع قضایی صالح ارسال میگردد. موافقت شورا بهتنهایی همیشه به معنای صدور اجازه قطعی نیست؛ زیرا مرجع قضایی باید وضعیت اجرای حکم، حقوق بزهدیده، احتمال دسترسی به زندانی و تضمین بازگشت او را بررسی کند. ضمانت برای مرخصی زندانی یکی از ابزارهای اطمینان از حضور بهموقع وی در پایان مرخصی است، نه جایگزین همه شرایط قانونی.
تأمین قابل قبول به مقررات داخلی مرجع رسیدگی و وضعیت پرونده بستگی دارد. در عمل، ممکن است یکی از گزینههای زیر درخواست شود:
ارائه سند یا معرفی ضامن، بهتنهایی پذیرش آن را تضمین نمیکند. اصالت سند، ارزش مال، نداشتن بازداشت یا محدودیت ثبتی، اعتبار کفیل و تناسب تأمین با خطر فرار یا میزان محکومیت بررسی میشود. بنابراین پیش از تهیه ضمانت برای مرخصی زندانی باید از واحد اجرای احکام یا دفتر زندان درباره نوع تأمین قابل قبول همان پرونده پرسوجو کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل اجرای احکام مدنی را ببینید.
مدارک دقیق ممکن است میان زندانها و پروندهها تفاوت داشته باشد، اما معمولاً تصویر و اصل مدارک هویتی زندانی و ضامن، مشخصات پرونده، دادنامه یا گواهی وضعیت اجرای محکومیت و مدارک مالکیت مال معرفیشده لازم است. اگر ملک بهعنوان وثیقه معرفی شود، استعلام ثبتی و ارزیابی آن نیز ممکن است زمانبر باشد. ضامن باید پیش از امضا، متن تعهد و پیامدهای عدم بازگشت زندانی را بهدقت بخواند و رسید رسمی تحویل مدارک یا وجه را دریافت کند.
عدم بازگشت در موعد مقرر میتواند موجب لغو امتیاز مرخصی، اعلام غیبت یا فرار، صدور دستور جلب و سختتر شدن درخواستهای بعدی شود. درباره ضامن یا وثیقه نیز ممکن است مطابق مفاد تعهد و تصمیم مرجع قضایی، مطالبه وجه، ضبط یا اجرای تأمین مطرح شود. این نتیجه خودکار و یکسان نیست و به متن تعهد، علت عدم بازگشت، اقدام سریع زندانی و تصمیم مقام قضایی بستگی دارد. بیماری، حادثه یا مانع قهری باید فوراً با مدارک معتبر به زندان یا مرجع قضایی اطلاع داده شود.
فرض کنید زندانی «الف» به دلیل رفتار مناسب و داشتن شرایط خانوادگی، تقاضای مرخصی کرده است. قاضی با اصل مرخصی موافق است، اما برای اطمینان از بازگشت، ضمانت برای مرخصی زندانی را به معرفی کفیل معتبر مشروط میکند. برادر او بهعنوان کفیل معرفی میشود، ولی چون توان مالیاش احراز نمیشود، درخواست رد یا تکمیل میگردد. سپس یک وثیقه ملکی با مالکیت روشن ارائه میشود و پس از ارزیابی و تنظیم تعهد، اجازه مرخصی برای مدت مشخص صادر میشود. این مثال نشان میدهد موافقت اولیه با مرخصی، مساوی پذیرش هر ضامن یا هر سندی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ملکی رایگان را ببینید.
ضمانت برای مرخصی زندانی مبلغ یا قالب واحدی ندارد و باید بر اساس پرونده، تصمیم قاضی ناظر، وضعیت زندانی و ارزش تأمین تعیین شود. بهترین اقدام، ثبت درخواست از مسیر رسمی زندان، تهیه مدارک کامل، پرسش درباره نوع تضمین قابل قبول و توجه دقیق به مهلت بازگشت است. ضامن نیز باید بداند امضای تعهد میتواند مسئولیت مالی و قضایی ایجاد کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.