آیا پدر شوهر میتواند پرداخت مهریه عروس را تضمین کند؟ بله؛ ضمانت مهریه توسط پدر زوج در صورت تنظیم تعهد روشن و قابل اثبات، میتواند برای زن حق مطالبه ایجاد کند، اما صرف رابطه پدر و فرزندی یا امضای پدر به عنوان شاهد، مسئولیت پرداخت مهریه را به وجود نمیآورد. اعتبار این تعهد به متن سند، میزان مهریه، زمان پرداخت و قصد واقعی امضاکننده بستگی دارد.
پدر زوج میتواند در عقدنامه، سند رسمی جداگانه یا قرارداد عادی، پرداخت تمام یا بخشی از مهریه را بر عهده بگیرد. در این سند باید مشخص شود که وی «متعهد به پرداخت» است یا با عقد ضمان، دین زوج را بر عهده میگیرد. این دو عنوان ممکن است آثار متفاوتی داشته باشند. در ضمان به معنای حقوقی، دین شخص دیگری به عهده ضامن منتقل میشود؛ اما در تعهد به پرداخت، پدر معمولا متعهد میشود در زمان مشخص یا هنگام مطالبه زوجه، مبلغ مورد توافق را بپردازد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
بنابراین، عباراتی مانند «اینجانب صرفا شاهد عقد هستم» یا «در جریان توافق زوجین قرار دارم» ضمانت محسوب نمیشود. در مقابل، عبارتهایی مانند «متعهد میشوم عندالمطالبه مهریه زوجه را تا میزان مشخص پرداخت کنم» میتواند مبنای مطالبه قرار گیرد. مبلغ تعهد باید دقیق باشد؛ برای نمونه، تضمین «تمام مهریه مندرج در عقدنامه» با تضمین «یکصد سکه» از نظر دامنه مسئولیت یکسان نیست.
مدارک مؤثر به نوع تعهد و نحوه تنظیم آن بستگی دارد. مهمترین موارد عبارتاند از:
در سند عادی، امضای منتسب به پدر زوج ممکن است مورد انکار یا تردید قرار گیرد. در چنین وضعی، کارشناس خط، شهادت یا سایر قرائن میتواند در احراز اصالت سند مؤثر باشد. همچنین اگر پدر فقط ضمانت اخلاقی یا خانوادگی داده باشد، اثبات تعهد حقوقی دشوار خواهد بود.
اگر تعهد در سند رسمی آمده باشد، زوجه میتواند ابتدا از مسیر اجرای اسناد رسمی برای مطالبه مبلغ یا مال موضوع تعهد اقدام کند. در صورت کافی نبودن نتیجه یا وجود اختلاف درباره اصل تعهد، طرح دعوا در دادگاه حقوقی نیز ممکن است لازم شود. اگر سند عادی باشد، معمولا باید دادخواست مطالبه وجه یا الزام به اجرای تعهد علیه پدر زوج مطرح شود.
پیش از اقدام، باید سررسید تعهد، شرط عندالمطالبه بودن، میزان دقیق مسئولیت و داراییهای متعهد بررسی شود. ارسال اظهارنامه میتواند مطالبه رسمی و زمان آن را روشن کند، اما جایگزین دادخواست یا عملیات اجرایی نیست. همچنین صدور حکم قطعی علیه پدر، لزوما به معنای وصول فوری وجه نیست و اجرای حکم به شناسایی اموال، درآمد یا حسابهای قابل توقیف بستگی دارد.
فرض کنید در عقدنامه، مهریه زوجه ۳۰۰ سکه تعیین شده و پدر زوج در دفترخانه طی سند رسمی متعهد شده است عندالمطالبه ۱۰۰ سکه را پرداخت کند. پس از مطالبه زوجه و خودداری پدر، ضمانت مهریه توسط پدر زوج نسبت به همان ۱۰۰ سکه قابل بررسی و مطالبه است، نه لزوما کل مهریه. اگر سند فقط امضای او را به عنوان شاهد داشته باشد، نتیجه متفاوت خواهد بود و زن باید دلیل مستقلی برای اثبات تعهد ارائه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
ضمانت مهریه توسط پدر زوج زمانی ارزش عملی دارد که مقدار تعهد، زمان پرداخت و مسئولیت امضاکننده بدون ابهام در سند درج شود. بهترین روش، تنظیم سند رسمی با بررسی حقوقی دقیق است. پیش از امضا باید روشن شود که تعهد، ضمان کامل دین است یا صرفا وعده پرداخت بخشی از مهریه؛ زیرا همین تفاوت میتواند بر طرف دعوا، شیوه مطالبه و نتیجه پرونده اثر بگذارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در شهرک ولیعصر را ببینید.