آیا میتوان مهریه را از اموال یا ارث پدر شوهر دریافت کرد؟ پاسخ مستقیم این است که طلب مهریه از ارث پدر شوهر فقط در شرایطی ممکن است که سهمالارث به شوهر تعلق گرفته یا قابل شناسایی باشد؛ زیرا اصل بدهی مهریه بر عهده شوهر است، نه پدر او. بنابراین، تا زمانی که شوهر زنده است و پدرش فوت نکرده یا ترکه به او نرسیده است، عروس حق مطالبه مستقیم از دارایی پدر شوهر را ندارد.
مطابق اصل استقلال شخصیت و دارایی اشخاص، پدر شوهر صرفاً به دلیل رابطه خانوادگی، مسئول پرداخت مهریه نیست. اگر پدر شوهر در عقد نکاح، سند جداگانه یا قرارداد معتبر، پرداخت مهریه را ضمانت نکرده باشد، نمیتوان برای وصول طلب به اموال شخصی او مراجعه کرد. مهریه دینی است که با عقد نکاح بر ذمه شوهر قرار میگیرد و زن میتواند آن را از اموال متعلق به شوهر مطالبه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
اگر پدر شوهر فوت کرده و شوهر در زمان فوت او وارث باشد، سهمالارث شوهر بخشی از دارایی او محسوب میشود؛ حتی اگر هنوز تقسیم رسمی ترکه انجام نشده باشد. در این حالت، زن میتواند برای طلب مهریه از ارث پدر شوهر، پس از دریافت اجراییه یا طرح دعوای لازم، توقیف سهم مشاع شوهر را درخواست کند. توقیف ممکن است نسبت به ملک، حساب یا سایر اموال بهجامانده انجام شود، اما معمولاً تا تعیین ورثه، میزان سهم و وضعیت بدهیهای متوفی، نتیجه نهایی قابل اعلام نیست.
با فوت شوهر، بدهی مهریه از بین نمیرود و باید از داراییهای بهجامانده از او پرداخت شود. در این وضعیت، زن در جایگاه طلبکار متوفی قرار میگیرد و پیش از تقسیم نهایی ترکه، میتواند طلب خود را مطالبه کند. اگر سهمی از ارث پدر شوهر پیش از فوت شوهر به او تعلق گرفته باشد، آن سهم نیز در شمار داراییهای شوهر قرار میگیرد. در نتیجه، طلب مهریه از ارث پدر شوهر ممکن است از طریق مطالبه از ترکه شوهر دنبال شود، نه با طرح ادعا علیه پدر یا سایر ورثه به عنوان بدهکار شخصی.
درخواست میتواند از طریق اجرای ثبت، در صورت وجود سند رسمی قابل اجرا، یا از مسیر دادگاه انجام شود. انتخاب مسیر مناسب به رسمی یا عادی بودن سند، قابل شناسایی بودن مال و وضعیت حیات یا فوت شوهر بستگی دارد.
فرض کنید مریم از همسرش رضا، ۳۰۰ سکه مهریه طلبکار است. پدر رضا فوت کرده و پیش از تقسیم ترکه، رضا نیز فوت میکند. مریم نمیتواند مستقیماً همه اموال پدرشوهر را بابت طلب مهریه بردارد؛ اما میتواند با اثبات طلب، سهمی را که از ترکه پدر به رضا تعلق گرفته است، در ترکه رضا شناسایی و تا میزان بدهی توقیف کند. اگر رضا پیش از پدرش فوت کرده باشد، وضعیت متفاوت است و همسر او اصولاً از طریق رضا وارث پدرشوهر محسوب نمیشود؛ بنابراین بررسی ترتیب فوتها اهمیت اساسی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
برای طلب مهریه از ارث پدر شوهر، ابتدا باید مشخص شود شوهر در زمان فوت پدرش زنده بوده و وارث شده است یا خیر. همچنین باید میان «مالکیت پدر شوهر» و «سهمالارث متعلق به شوهر» تفاوت گذاشت. بررسی اسناد، ترتیب فوت، میزان سهم و بدهیهای ترکه پیش از هر اقدام ضروری است؛ زیرا ادعای طلب با اثبات آن و امکان وصول، یکسان نیست. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه دفتر وکیل در اسلامشهر را ببینید.