آیا بانک میتواند به دلیل چک برگشتی از افتتاح حساب جدید خودداری کند؟ بله؛ عدم افتتاح حساب بابت چک برگشتی یکی از محرومیتهای قانونی صاحب چک پس از ثبت غیرقابل پرداخت بودن آن در سامانه بانکی است و معمولاً تا زمان رفع سوءاثر ادامه دارد. این محدودیت به معنای بسته شدن خودکار همه حسابهای قبلی نیست، بلکه بیشتر ناظر بر افتتاح حساب جدید و صدور کارت بانکی جدید است.
پس از مراجعه دارنده چک به بانک و صدور گواهی عدم پرداخت، اطلاعات چک در سامانه مربوط ثبت میشود. اگر کسری وجه یا برگشت چک در مهلت مقرر بانکی جبران نشود، بانکها مکلف به اعمال محدودیتهایی علیه صاحب حساب هستند. یکی از این محدودیتها عدم افتتاح حساب بابت چک برگشتی در بانکها و مؤسسات اعتباری است. بنابراین، مراجعه به بانک دیگر معمولاً مشکل را حل نمیکند؛ زیرا سابقه در سطح شبکه بانکی قابل مشاهده است.
این محدودیت با ممنوعیت مطلق استفاده از حسابهای موجود تفاوت دارد. حسابهای قبلی ممکن است همچنان قابل استفاده باشند، مگر آنکه برای اجرای سایر آثار قانونی، دستور مسدودی صادر شود یا مبلغ کسری چک از وجوه حسابها مسدود گردد. همچنین صدور دستهچک جدید و دریافت برخی خدمات اعتباری نیز ممکن است با محدودیت مواجه شود.
رفع محدودیت، وابسته به رفع سوءاثر از سوابق چک است. شخص باید با توجه به وضعیت پرونده، یکی از راههای قانونی زیر را از طریق بانک محالعلیه پیگیری کند: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل چک برگشتی را ببینید.
صرف ادعای پرداخت، تصویر رسید عادی یا توافق شفاهی معمولاً برای رفع سوءاثر کافی نیست. بانک باید اصالت و کفایت مدرک را احراز کند. پس از ثبت رفع سوءاثر، محدودیت مربوط به عدم افتتاح حساب بابت چک برگشتی نیز باید مطابق وضعیت جدید سابقه اصلاح شود؛ بااینحال، زمان بهروزرسانی سامانه ممکن است به فرآیند داخلی بانک وابسته باشد.
ثبت شکایت یا طرح دعوا بهتنهایی همیشه باعث حذف سابقه چک برگشتی نمیشود. اگر ادعا شود چک سرقتی، مفقود، جعلی، مشروط یا تضمینی بوده است، باید دلیل قابل ارائه و حسب مورد دستور یا تصمیم مرجع صالح اخذ شود. همچنین توقف عملیات اجرایی با رفع سوءاثر بانکی یکی نیست و ممکن است هرکدام تشریفات جداگانه داشته باشند. در این وضعیت، ارائه مدارک پرونده به بانک و دریافت پاسخ کتبی اهمیت زیادی دارد.
فرض کنید «م» پس از برگشت چکی به مبلغ قابل توجه، برای افتتاح حساب در بانک دیگری اقدام میکند، اما درخواست او رد میشود. بانک جدید لزوماً مرتکب تخلف نشده است؛ زیرا سابقه چک در سامانه بانکی ثبت شده و عدم افتتاح حساب بابت چک برگشتی میتواند نتیجه مستقیم محرومیت قانونی باشد. اگر «م» مبلغ چک را پرداخت کرده باشد، باید گواهی معتبر پرداخت یا رضایتنامه رسمی دارنده را به بانک محالعلیه ارائه کند. تا پیش از ثبت رفع سوءاثر، شکایت از بانک جدید احتمالاً نتیجهای نخواهد داشت؛ اما اگر پس از اصلاح سابقه همچنان از ارائه خدمت خودداری شود، مطالبه پاسخ کتبی و پیگیری از واحد رسیدگی بانک و مراجع نظارتی بانکی قابل بررسی است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی چک را ببینید.
عدم افتتاح حساب بابت چک برگشتی معمولاً پیامد ثبت قانونی چک پرداختنشده است، نه تصمیم سلیقهای شعبه. راه اصلی، تکمیل یکی از روشهای معتبر رفع سوءاثر و اطمینان از اصلاح سابقه در سامانه بانکی است. اگر درباره اصالت چک، پرداخت وجه یا دستور قضایی اختلاف وجود دارد، بررسی اسناد و مشورت با وکیل پیش از اقدام، از پیگیریهای بینتیجه جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در صادقیه را ببینید.