آیا بنگاه املاک میتواند پس از امضای قرارداد، نسخه قولنامه را به خریدار یا فروشنده تحویل ندهد؟ پاسخ کوتاه این است که عدم تحویل قولنامه توسط بنگاه املاک قابل اعتراض است و شخص متضرر میتواند با مطالبه کتبی، شکایت صنفی یا در موارد لازم، اقدام قضایی، دریافت نسخه قرارداد و جبران خسارت احتمالی را پیگیری کند. قرارداد باید برای طرفین قابل دسترس باشد؛ زیرا نداشتن نسخه، اثبات مفاد توافق، مبلغ، زمان تحویل و تعهدات طرف مقابل را دشوار میکند.
پس از امضای مبایعهنامه یا قولنامه، هر یک از طرفین باید بتواند مفاد توافق خود را بررسی و در صورت نیاز به آن استناد کند. نگهداری اصل یا نسخه قرارداد نزد بنگاه، بدون ارائه رونوشت یا نسخه معتبر به طرفین، از نظر عملی رفتار قابل دفاعی نیست؛ بهویژه زمانی که قرارداد با حضور مشاور و در فرمهای رایج صنفی تنظیم شده باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب ملکی را ببینید.
البته باید میان «تحویل ندادن نسخه» و «وجود نداشتن قرارداد» تفاوت گذاشت. ممکن است قرارداد در سامانه یا دفتر بنگاه ثبت شده باشد، اما این موضوع حق شخص برای دسترسی به مفاد امضاشده را از بین نمیبرد. همچنین اگر قرارداد دارای الحاقیه، رسید پرداخت یا شروط دستنویس باشد، دریافت نسخه کامل اهمیت بیشتری دارد.
در پروندههای مربوط به عدم تحویل قولنامه توسط بنگاه املاک، صرف ادعا ممکن است کافی نباشد. مدارک زیر میتواند ادعا را تقویت کند:
بهتر است پیش از مراجعه حضوری، درخواست خود را بهصورت مکتوب ارسال کنید و مهلت معقولی برای تحویل نسخه بگذارید. اظهارنامه رسمی نیز میتواند زمان و محتوای مطالبه را قابل اثباتتر کند.
اگر بنگاه همکاری نکند، متقاضی میتواند موضوع را از اتحادیه مشاوران املاک محل فعالیت بنگاه یا مراجع نظارت بر اصناف پیگیری کند. نتیجه رسیدگی صنفی ممکن است شامل تذکر، بررسی تخلف و اقدامات انتظامی باشد؛ اما اتحادیه معمولاً جایگزین دادگاه برای حل اختلاف مالکیت، الزام به انجام تعهد یا مطالبه خسارت نیست.
در صورت ورود خسارت یا اختلاف درباره اصل معامله، مفاد قرارداد و تعهدات طرفین، مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و طرح دعوای مناسب ممکن است لازم شود. عنوان دعوا به هدف شخص بستگی دارد؛ برای نمونه، گاهی مطالبه ارائه سند یا انجام تعهد مطرح است و گاهی مطالبه خسارت. انتخاب عنوان نادرست میتواند روند رسیدگی را دشوار کند.
فرض کنید سارا آپارتمانی را خریداری کرده و مبلغی نیز پرداخته است، اما پس از امضای مبایعهنامه، بنگاه فقط فروشنده را صاحب نسخه معرفی میکند. سارا باید ابتدا پیام یا اظهارنامهای برای دریافت نسخه کامل قرارداد، رسیدها و الحاقیهها بفرستد. اگر بنگاه همچنان امتناع کند، عدم تحویل قولنامه توسط بنگاه املاک را با رسید پرداخت، شهادت حاضرین و مکاتبات خود نزد اتحادیه مطرح میکند. اگر هم اختلاف اصلی درباره مبلغ یا تعهد فروشنده باشد، میتواند با مشورت وکیل، دعوای متناسب را در مرجع قضایی پیگیری کند. نتیجه قطعی، به اصالت امضاها و مجموعه مدارک بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی املاک را ببینید.
در برابر عدم تحویل قولنامه توسط بنگاه املاک، اقدام فوری و مستند اهمیت دارد. از مشاجره یا امضای برگههای جدید بدون مطالعه خودداری کنید، نسخه کامل قرارداد را کتبی مطالبه کنید و همه رسیدها و پیامها را نگه دارید. اگر مسئله فقط تخلف صنفی نیست و به اعتبار معامله یا خسارت مربوط میشود، مسیر قضایی باید بر اساس اسناد و هدف دقیق شما انتخاب شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک در شهرری را ببینید.