اگر مالک پس از امضای قرارداد، مغازه را در موعد مقرر در اختیار شما نگذارد چه اقدامی ممکن است؟ در چنین وضعیتی، عدم تحویل مغازه از طرف مالک به مستاجر میتواند نقض تعهد قراردادی باشد و مستاجر، با توجه به مفاد قرارداد و دلایل موجود، حق مطالبه تحویل ملک، خسارت و در برخی موارد فسخ قرارداد را خواهد داشت.
بر اساس قواعد عمومی اجاره، موجر باید عین مستاجره را در وضعیتی تسلیم کند که مستاجر بتواند از آن استفاده مورد توافق را ببرد. بنابراین، صرف امضای قرارداد کافی نیست و مالک باید مغازه را در تاریخ تعیینشده، همراه با کلید، امکانات و ملحقات توافقشده تحویل دهد. اگر مغازه در تصرف شخص دیگری باشد، فاقد امکان بهرهبرداری تجاری باشد یا دسترسی آن عملاً فراهم نشود، ممکن است تعهد تحویل انجامشده تلقی نشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل ملکی در تهران را ببینید.
البته باید میان «تحویل» و «انتقال مالکیت» تفاوت گذاشت. مستاجر اصولاً مالک مغازه نمیشود، بلکه حق استفاده موقت و قراردادی به دست میآورد. همچنین اگر قرارداد، تحویل را به پرداخت مبلغی مانند ودیعه یا اجارهبها مشروط کرده باشد، اجرای تعهدات دو طرف باید همزمان و مطابق همان شرط بررسی شود.
ادعای عدم تحویل مغازه از طرف مالک به مستاجر زمانی شانس بیشتری دارد که قرارداد و موعد تحویل بهطور روشن اثبات شود. مدارک مهم عبارتاند از:
بهتر است مستاجر پیش از طرح دعوا، اظهارنامهای دقیق ارسال کند و آمادگی خود را برای انجام تعهدات قراردادی اعلام نماید. این اقدام، زمان مطالبه و امتناع مالک را روشنتر میکند و از ادعاهای متقابل درباره بیتوجهی مستاجر میکاهد.
خواسته اصلی معمولاً الزام مالک به ایفای تعهد و تحویل مغازه است. در صورت اثبات ورود زیان، مطالبه خسارت نیز ممکن است مطرح شود؛ اما دریافت خسارت به وجود شرط قراردادی، اثبات ضرر، رابطه مستقیم آن با تخلف و سایر شرایط قانونی بستگی دارد. برای مثال، ادعای از دست رفتن سود کسبوکار بدون مدارک کافی، الزاماً پذیرفته نمیشود.
اگر مالک اساساً قادر به تحویل نباشد، یا قرارداد برای چنین وضعیتی حق فسخ پیشبینی کرده باشد، بررسی فسخ یا مطالبه استرداد مبالغ پرداختی مطرح میشود. تشخیص این موضوع به متن قرارداد، امکان واقعی تحویل و رفتار دو طرف وابسته است؛ بنابراین نمیتوان در همه پروندهها نتیجه یکسانی اعلام کرد.
فرض کنید نادر مغازهای را برای راهاندازی فروشگاه اجاره کرده و تمام ودیعه را پرداخت کرده است، اما مالک در موعد مقرر اعلام میکند مستاجر قبلی هنوز ملک را تخلیه نکرده است. در این وضعیت، عدم تحویل مغازه از طرف مالک به مستاجر با قرارداد، رسید پرداخت و پیامهای طرفین قابل اثبات است. نادر میتواند ابتدا اظهارنامه بفرستد و سپس، حسب شرایط، الزام به تحویل، خسارت اثباتشده یا حقوق ناشی از فسخ را مطالبه کند. نتیجه پرونده به مفاد قرارداد و امکان تخلیه و تحویل واقعی بستگی دارد.
دعواهای مربوط به تحویل و حقوق ناشی از اجاره ملک معمولاً با توجه به محل وقوع مغازه و نوع خواسته در مرجع صالح همان حوزه پیگیری میشوند. صلاحیت دقیق ممکن است با ارزش خواسته، نوع دعوا و مقررات جاری تغییر کند. پیش از ثبت دادخواست، باید نشانی صحیح ملک، مشخصات مالک و خواسته نهایی تعیین شود. اگر مالک ادعا کند قرارداد منحل یا بیاعتبار است، مستاجر باید علاوه بر تحویل، به این دفاع نیز پاسخ مستند بدهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان وکیل ملکی را ببینید.
برای برخورد با عدم تحویل مغازه از طرف مالک به مستاجر، قرارداد، موعد تحویل و مدارک پرداخت را حفظ کنید، اظهارنامه بفرستید و از اقدام خودسرانه مانند ورود اجباری یا تغییر قفل پرهیز کنید. مسیر مناسب ممکن است مطالبه تحویل، خسارت، فسخ یا ترکیبی از آنها باشد و انتخاب آن باید پس از بررسی دقیق قرارداد و دلایل انجام شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل ملکی دماوند را ببینید.