اگر شرکت تعاونی با وجود پرداخت اقساط و پایان مهلت قراردادی ملک را تحویل ندهد، چه اقدامی باید کرد؟ پاسخ این است که در موضوع عدم تحویل ملک توسط شرکت تعاونی، عضو میتواند با استناد به قرارداد، رسیدهای پرداخت و مدارک پروژه، ابتدا اجرای تعهد و تحویل ملک را مطالبه کند و در صورت ورود خسارت، جبران آن را نیز بخواهد. انتخاب دعوا به مفاد قرارداد، وضعیت ثبتی ملک، میزان پیشرفت پروژه و علت تأخیر وابسته است.
نخست باید تعهد شرکت تعاونی به ساخت و تحویل، موعد انجام تعهد و مشخصات واحد قابل شناسایی باشد. قرارداد عضویت، قرارداد واگذاری یا پیشفروش، اساسنامه، صورتجلسات تعاونی و برنامه زمانبندی، مبنای بررسی هستند. اگر موعد تحویل بهصورت قطعی تعیین نشده باشد، اثبات تخلف دشوارتر میشود و ممکن است لازم باشد عرف پروژه، مکاتبات رسمی یا تصمیمات مجمع نیز بررسی شود.
مدارک باید نشان دهند که رابطه قراردادی وجود داشته و تعاونی در انجام تعهد خود تأخیر کرده است. تصویر قرارداد و الحاقیهها، رسیدهای بانکی، فیشهای واریز به حساب رسمی، پیامها و نامههای تعاونی، دعوتنامههای مجمع، گزارش پیشرفت پروژه و اظهارنامه ارسالی اهمیت دارند. بهتر است پیش از طرح دعوا، اظهارنامهای رسمی ارسال شود و در آن، تحویل ملک یا اعلام برنامه قطعی انجام تعهد در مهلت معقول مطالبه شود.
در پروندههای عدم تحویل ملک توسط شرکت تعاونی، ادعای شفاهی اعضا بهتنهایی معمولاً کافی نیست. کارشناس میتواند میزان پیشرفت، امکان تحویل، هزینه تکمیل و ارتباط تأخیر با اقدامات تعاونی یا عوامل خارج از اختیار آن را بررسی کند. پرداخت نکردن سهم عضو، تغییرات قانونی، مشکلات زمین یا توقف ناشی از مراجع اداری ممکن است در ارزیابی مسئولیت مؤثر باشد.
اگر قرارداد برای تأخیر، وجه التزام روزانه یا ماهانه تعیین کرده باشد، مطالبه آن معمولاً بر اساس همان شرط انجام میشود؛ البته اعتبار شرط، بازه زمانی و تحقق تخلف باید احراز شود. در نبود وجه التزام، مطالبه خسارت نیازمند اثبات ورود زیان، انتساب آن به تخلف و نبود عامل موجه برای تأخیر است. اجارهبهای پرداختی، هزینههای اضافی و خسارتهای مستقیم ممکن است قابل بررسی باشند، اما هر ادعایی باید با سند و نظر کارشناسی پشتیبانی شود.
در برخی موارد، عضو میتواند الزام به ایفای تعهد، تحویل واحد و در صورت فراهم بودن شرایط، الزام به تنظیم سند رسمی را مطرح کند. فسخ قرارداد راهکاری جداگانه است و بدون بررسی مفاد قرارداد، وضعیت پروژه و آثار فسخ نباید بهعنوان نتیجه قطعی انتخاب شود.
فرض کنید سارا در سال ۱۴۰۱ تمام آورده مقرر را برای یک واحد مشخص پرداخت کرده و تعاونی متعهد به تحویل آن در پایان سال ۱۴۰۲ بوده است. با وجود پایان مهلت، پروژه آماده سکونت نشده و تعاونی نیز برنامه روشنی ارائه نمیکند. سارا با ارسال اظهارنامه، قرارداد، رسیدها و مکاتبات را مستند میکند و برای عدم تحویل ملک توسط شرکت تعاونی، دعوای الزام به ایفای تعهد و مطالبه وجه التزام قراردادی را مطرح میسازد. دادگاه با بررسی قرارداد، علت تأخیر و گزارش کارشناسی تصمیم میگیرد؛ بنابراین نتیجه پرونده به کامل بودن تعهدات سارا و امکان واقعی اجرای پروژه وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قضایی را ببینید.
طرح دعوا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و مرجع صالح با توجه به نوع خواسته و ارتباط آن با ملک تعیین میگردد. در عمل، خواستههایی مانند تحویل ملک، اجرای تعهد و سند رسمی باید دقیق و هماهنگ تنظیم شوند. پیش از ثبت دادخواست، بررسی اساسنامه، شخصیت حقوقی تعاونی، طرف صحیح دعوا و وضعیت ثبتی زمین ضروری است؛ زیرا طرح دعوا علیه شخص نادرست یا خواسته مبهم میتواند رسیدگی را طولانی کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ۲۴ ساعته را ببینید.
برای مواجهه با عدم تحویل ملک توسط شرکت تعاونی، ابتدا قرارداد و مدارک پرداخت را منظم کنید، علت تأخیر را از ادعای صرف جدا سازید و اظهارنامه رسمی بفرستید. سپس با توجه به شرایط، تحویل ملک، اجرای تعهد، خسارت یا فسخ را بررسی کنید. مشورت با وکیل متخصص دعاوی تعاونی و املاک، بهویژه پیش از تنظیم خواستهها، از تصمیمهای پرهزینه جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در میدان ولیعصر تهران را ببینید.