آیا مالک جدید ملک را تحویل گرفته اما تمام مبلغ معامله را نپرداخته است؟ در این وضعیت، عدم تسویه کامل مالک جدید بهتنهایی موجب از بین رفتن خودکار معامله نمیشود، اما فروشنده میتواند با استناد به قرارداد، مطالبه مبلغ باقیمانده، خسارت قراردادی و در موارد خاص، فسخ یا اجرای تضمینهای پیشبینیشده را پیگیری کند. اقدام مناسب به متن مبایعهنامه، زمان سررسید، نحوه انتقال سند و مدارک پرداخت بستگی دارد.
تعهد خریدار معمولاً از مبایعهنامه، سند رسمی، رسیدهای پرداخت یا توافقهای تکمیلی ناشی میشود. مبلغ، تعداد اقساط، تاریخ سررسید، شماره چکها و شرط پرداخت همگی اهمیت دارند. اگر در قرارداد مقرر شده باشد بخشی از ثمن هنگام تنظیم سند یا تحویل ملک پرداخت شود، باید مشخص شود آیا آن موعد فرا رسیده است یا خیر. انتقال سند رسمی لزوماً به معنی صرفنظر فروشنده از طلب باقیمانده نیست؛ مگر اینکه از قرارداد یا رسید تسویه، برائت ذمه خریدار برداشت شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای چک برگشتی را ببینید.
در اختلاف ناشی از عدم تسویه کامل مالک جدید، خواهان باید اصل تعهد و میزان بدهی را اثبات کند. مدارک کاربردی عبارتاند از:
پرینت حساب بهتنهایی ممکن است رابطه هر واریز با معامله را ثابت نکند؛ بنابراین بهتر است تاریخ و مبلغ هر پرداخت با مفاد قرارداد تطبیق داده شود. ادعای طلب با دلیل اثبات طلب تفاوت دارد و نتیجه پرونده به مجموع اسناد و دفاع طرفین وابسته است.
اگر موعد پرداخت رسیده باشد، فروشنده میتواند حسب شرایط، دادخواست مطالبه وجه و خسارت قراردادی مطرح کند. در صورت وجود چک، مسیر مطالبه وجه چک نیز ممکن است جداگانه قابل بررسی باشد. اگر قرارداد برای تأخیر، وجه التزام تعیین کرده باشد، مطالبه آن تابع متن قرارداد و اثبات تخلف است. فسخ معامله فقط زمانی قابل استناد است که برای آن حق قراردادی یا مبنای قانونی وجود داشته باشد؛ صرف نپرداختن یک بخش از مبلغ، همیشه حق فسخ ایجاد نمیکند.
اگر هنوز تعهدات دو طرف همزمان اجرا نشده باشد، موضوع حق حبس و خودداری موقت از اجرای تعهد میتواند مطرح شود. با این حال، پس از تحویل ملک یا انتقال رسمی، استناد به این حق نیازمند بررسی دقیق وضعیت اجرای قرارداد است. ارسال اظهارنامه برای مطالبه مبلغ، اعلام شماره حساب و تعیین مهلت متعارف، معمولاً برای ثبت موضع فروشنده و جلوگیری از اختلاف درباره زمان مطالبه مفید است.
فرض کنید مریم ملکی را به رضا میفروشد. طبق قرارداد، نیمی از مبلغ هنگام امضا، بخشی هنگام تحویل و قسمت پایانی هنگام انتقال سند باید پرداخت شود. سند منتقل و ملک تحویل میشود، اما یک قسط پرداخت نمیگردد. در این مثال، عدم تسویه کامل مالک جدید به فروشنده اجازه میدهد با ارائه قرارداد و گردش حساب، اصل مبلغ باقیمانده را مطالبه کند. اگر در قرارداد برای هر روز تأخیر وجه التزام تعیین شده باشد، امکان مطالبه آن نیز بررسی میشود؛ اما دادگاه درباره میزان قابل مطالبه، به متن قرارداد و دلایل ارائهشده توجه میکند.
مرجع صالح به نوع خواسته، مبلغ، محل اقامت طرفین و مقررات جاری درباره صلاحیت مراجع بستگی دارد. پیش از طرح دعوا باید هزینه دادرسی، نشانی دقیق خوانده و خواسته قابل محاسبه مشخص شود. دریافت رسید سفیدامضا، توافق شفاهی پس از معامله، تهدید به تصرف ملک یا طرح همزمان خواستههای ناسازگار از اشتباهات رایج است. بهتر است فروشنده ابتدا اسناد را مرتب، مبلغ دقیق بدهی را محاسبه و برای انتخاب مسیر مناسب با وکیل یا مشاور حقوقی بررسی کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان چک را ببینید.
در مواجهه با عدم تسویه کامل مالک جدید، انتقال ملک پایان تعهد پرداخت نیست. قرارداد، سررسید، مدارک و شروط خسارت تعیین میکنند که مطالبه وجه، اجرای تضمین یا فسخ تا چه اندازه امکانپذیر است. اقدام مستند و مرحلهای، از طرح ادعای نادرست و هزینههای اضافی جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل خانواده در صادقیه را ببینید.