آیا مستأجر پس از پایان مدت قرارداد میتواند بدون توافق جدید در ملک بماند؟ بله؛ در عدم تمدید قرارداد مکتوب اجاره واحد مسکونی، اصل بر پایان رابطه اجاره در تاریخ درجشده در قرارداد است و ادامه سکونت، بدون رضایت موجر یا قرارداد تازه، برای مستأجر حق ماندن ایجاد نمیکند. البته تشخیص آثار حقوقی موضوع به متن قرارداد، نحوه پرداخت اجاره، رفتار طرفین و وجود یا نبود اجازه صریح یا ضمنی موجر بستگی دارد.
اجاره اصولاً با پایان مدت مندرج در قرارداد خاتمه مییابد. تمدید قرارداد نیازمند توافق طرفین است و صرف پرداخت یک مبلغ، ارسال پیام یا باقیماندن در ملک همیشه به معنای تمدید قطعی نیست. اگر موجر پس از پایان مدت، ادامه تصرف را بپذیرد و اجارهبها دریافت کند، ممکن است این رفتار به عنوان رضایت به ادامه رابطه اجاره یا شکلگیری توافق جدید تفسیر شود؛ بنابراین موضوع کاملاً به قرائن و مدارک وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب ملکی را ببینید.
همچنین باید میان تمدید و تنظیم قرارداد جدید تفاوت گذاشت. تمدید معمولاً ادامه همان رابطه با شرایط پیشین یا اصلاحشده است، اما قرارداد جدید میتواند مبلغ ودیعه، اجارهبها، مدت، مسئولیت تعمیرات و شروط فسخ متفاوتی داشته باشد.
در عدم تمدید قرارداد مکتوب اجاره واحد مسکونی، موجر برای پیگیری تخلیه باید پایان مدت و حق مالکیت یا ذینفعبودن خود را قابل اثبات کند. مدارک معمول عبارتاند از:
اگر ودیعهای نزد موجر است، پرداخت یا تأمین آن هنگام تخلیه اهمیت اساسی دارد. موجر نباید بدون تعیین تکلیف مبلغ ودیعه، صرفاً به استناد پایان قرارداد از استرداد آن خودداری کند؛ البته ادعای خسارت یا اجارهبهای معوق ممکن است با دلیل جداگانه بررسی شود.
ابتدا بهتر است موجر به صورت روشن و قابل اثبات، پایان قرارداد و درخواست تخلیه را اعلام کند. سپس با توجه به نوع قرارداد، امضای طرفین، شرایط تنظیم سند و وضعیت ودیعه، درخواست مناسب از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مرجع صالح و عنوان اقدام ممکن است با توجه به مقررات جاری و وضعیت پرونده متفاوت باشد.
مستأجر نیز میتواند با ارائه رسید پرداخت، توافق تمدید، پیامهای موجر، شاهد یا سایر اسناد، ادعای خود را مطرح کند. صرف ادعای شفاهی معمولاً برای اثبات تمدید کافی نیست و ارزش هر دلیل به ارتباط آن با موضوع و امکان احراز اصالتش بستگی دارد.
فرض کنید قرارداد مکتوب سارا در پایان شهریور تمام شده، اما موجر در مهرماه اجارهبهای همان مبلغ قبلی را دریافت کرده است. سارا در عدم تمدید قرارداد مکتوب اجاره واحد مسکونی میتواند این رسید و پیام موجر را دلیل رضایت به ادامه تصرف بداند؛ در مقابل، موجر میتواند ثابت کند مبلغ فقط بابت اجرت استفاده پس از پایان قرارداد دریافت شده است. نتیجه به متن پیامها، عنوان پرداخت، رفتار قبلی طرفین و سایر مدارک بستگی دارد و نمیتوان صرف دریافت وجه را به طور قطعی تمدید دانست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی املاک رایگان را ببینید.
برای جلوگیری از اختلاف، پیش از پایان مدت باید تصمیم طرفین درباره تخلیه یا ادامه سکونت به صورت مکتوب مشخص شود. در عدم تمدید قرارداد مکتوب اجاره واحد مسکونی، مستأجر نباید بدون اجازه روشن در ملک بماند و موجر نیز باید درباره ودیعه، خسارت و اجارهبهای احتمالی مستند عمل کند. نگهداری قرارداد، رسیدها و مکاتبات، مهمترین اقدام برای اثبات حقوق هر دو طرف است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب افسریه را ببینید.