آیا خودداری موجر از انجام تعهدات یا پاسخندادن به درخواست مستأجر، کلاهبرداری محسوب میشود؟ پاسخ کوتاه این است که عدم رسیدگی و کلاهبرداری موجر تنها زمانی قابل طرح کیفری است که رفتار موجر همراه با فریب، تحصیل مال، ورود ضرر و قصد مجرمانه باشد؛ صرف تأخیر در تعمیرات، اختلاف درباره ودیعه یا تخلیه ملک، معمولاً بهتنهایی کلاهبرداری نیست و ممکن است موضوعی حقوقی یا قراردادی باشد.
برای تشخیص کلاهبرداری باید میان اختلاف عادی اجاره و فریب کیفری تفاوت گذاشت. اگر موجر با ارائه اطلاعات خلاف واقع، سند جعلی، معرفی ملک متعلق به دیگری یا پنهانکردن مانع مهم، مستأجر را به پرداخت وجه یا انعقاد قرارداد ترغیب کند، احتمال تحقق جرم وجود دارد. همچنین باید رابطه میان فریب و پرداخت مال اثبات شود. بنابراین، صرف این ادعا که موجر پس از قرارداد به تعهد خود عمل نکرده، برای اثبات جرم کافی نیست؛ زیرا ممکن است تخلف قراردادی، فسخ، مطالبه خسارت یا الزام به انجام تعهد مطرح باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای کلاهبرداری را ببینید.
در پروندههای مربوط به عدم رسیدگی و کلاهبرداری موجر، مدارک باید هم اصل رابطه استیجاری و هم رفتار فریبکارانه را نشان دهند. بهتر است مستأجر مدارک زیر را منظم کند:
فایل صوتی یا تصویر نیز ممکن است در ارزیابی ادله مؤثر باشد، اما ارزش آن به شیوه تهیه، اصالت و ارتباطش با موضوع بستگی دارد. از انتشار عمومی اتهام در شبکههای اجتماعی خودداری کنید؛ زیرا میتواند پیامد حقوقی جداگانه داشته باشد.
اگر شکایت ثبت شده اما رسیدگی پیشرفت نمیکند، ابتدا باید شماره پرونده، شعبه، آخرین تصمیم و علت توقف از مسیرهای رسمی پیگیری شود. نقص مدارک، صلاحیت نداشتن مرجع، ابلاغنشدن به طرفین یا نیاز به کارشناسی از علل معمول تأخیر است. ثبت لایحه تکمیلی، ارائه منظم اسناد و درخواست تعیین تکلیف، معمولاً از پیگیریهای شفاهی مؤثرتر است. در صورت مشاهده تخلف اداری یا بیاقدامی غیرمتعارف، امکان ثبت شکایت انتظامی یا اداری از مسیر قانونی مربوط وجود دارد؛ اما این اقدام، جایگزین اثبات اصل کلاهبرداری نیست.
فرض کنید شخصی واحدی را اجاره میکند و موجر اعلام میکند مالک رسمی ملک است و هیچ مانع قانونی برای اجاره وجود ندارد. مستأجر پس از پرداخت ودیعه متوجه میشود ملک پیشتر به شخص دیگری منتقل شده و موجر با اطلاع از این موضوع، قراردادهای متعدد منعقد کرده است. در این وضعیت، اگر اسناد، پیامها و پرداختها ادعا را تأیید کنند، عدم رسیدگی و کلاهبرداری موجر میتواند در قالب شکایت کیفری بررسی شود. اما اگر موجر مالک بوده و فقط در بازگرداندن ودیعه تأخیر کرده باشد، موضوع الزاماً کلاهبرداری نیست و ممکن است از راه مطالبه وجه و خسارت پیگیری شود.
شکایت کیفری باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به مرجع صالح ارسال شود. برای مطالبه ودیعه، اجارهبهای پرداختنشده، خسارت یا انجام تعهد نیز باید دعوای حقوقی مناسب انتخاب شود. انتخاب عنوان نادرست، ارائه ادعاهای کلی و جمعکردن اختلاف قراردادی با اتهام کیفری، روند رسیدگی را دشوار میکند. پیش از اقدام، خواسته، مبلغ، نشانی دقیق طرفین و دلایل موجود را مشخص کنید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل کلاهبرداری را ببینید.
برای موفقیت در پرونده عدم رسیدگی و کلاهبرداری موجر باید فریب عمدی، تحصیل مال و رابطه آن با ضرر مستأجر اثبات شود. هر تأخیر یا بدقولی، جرم نیست. مستأجر باید قرارداد و پرداختها را حفظ کند، از طریق رسمی پیگیری کند و در صورت تفاوت میان تخلف قراردادی و جرم، مسیر حقوقی و کیفری را جداگانه و متناسب انتخاب کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده در شهرک غرب را ببینید.