آیا پرونده شما مدت زیادی در مرحله تحقیقات مقدماتی مانده و بازپرس تصمیم نهایی نگرفته است؟ عدم صدور رای در بازپرسی به خودی خود به معنای مختومه شدن پرونده یا بیحقی شاکی نیست؛ زیرا بازپرس معمولاً «رأی» دادگاه صادر نمیکند، بلکه پس از انجام تحقیقات، قرار مناسب صادر و پرونده را برای اظهارنظر نزد دادستان ارسال میکند. طولانی شدن غیرموجه رسیدگی، در صورت وجود دلایل کافی، قابل پیگیری اداری و قضایی است.
بازپرس مسئول انجام تحقیقات مقدماتی، جمعآوری دلایل، تحقیق از شاکی و متهم و بررسی نظر کارشناسی است. پس از کافی دانستن تحقیقات، ممکن است یکی از تصمیمهای زیر مطرح شود:
این تصمیمها پس از طی تشریفات قانونی و اظهارنظر دادستان، ممکن است به دادگاه ارسال شوند. بنابراین، میان «نداشتن رأی دادگاه» و «نداشتن هیچ تصمیمی در دادسرا» تفاوت وجود دارد.
نخست باید از دفتر شعبه یا سامانه مربوط، آخرین وضعیت پرونده و اقدام انجامشده را بررسی کرد. گاهی پرونده به دلیل انتظار برای نظریه کارشناسی، پاسخ استعلام، احضار متهم یا تکمیل تحقیقات متوقف به نظر میرسد. در چنین وضعی، ثبت درخواست کتبی برای تسریع در رسیدگی و تعیین تکلیف پرونده اقدام مناسبی است.
اعتراض به تأخیر با اعتراض به قرار صادرشده متفاوت است. اعتراض به قرار، معمولاً مهلت و مرجع مشخص دارد؛ اما برای تأخیر، باید بر ضرورت تعیین تکلیف و انجام تحقیقات لازم تمرکز کرد. صرف طولانی شدن رسیدگی نیز الزاماً نشاندهنده تخلف یا بیاعتباری تحقیقات نیست.
برای پیگیری مؤثر، نگهداری تصویر شکواییه، رسید ثبت، ابلاغیهها، صورتجلسههای تحقیق، درخواستهای قبلی و پاسخهای دریافتشده اهمیت دارد. اگر شاکی مدعی است اقدامی ضروری انجام نشده، باید دلیل اهمیت آن را توضیح دهد؛ برای نمونه، معرفی شاهدی که احتمال از بین رفتن دسترسی به او وجود دارد یا ارائه سندی که در معرض نابودی است.
در موضوع عدم صدور رای در بازپرسی، بیان کلی مانند «پرونده را رسیدگی نمیکنند» معمولاً کافی نیست. درخواست باید مشخص کند چه اقدامی انجام نشده، از چه تاریخی پیگیری متوقف مانده و انجام آن چه اثری بر کشف حقیقت دارد. همچنین نباید در متن درخواست، اتهام تازهای بدون دلیل یا مطالب توهینآمیز درج شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
فرض کنید مریم بابت تخریب ملک خود شکایت کرده و پرونده پس از چند ماه همچنان در مرحله تحقیقات است. کارشناس معرفی شده، اما نظریه کارشناسی به شعبه نرسیده و شاکی نیز از علت تأخیر اطلاع ندارد. مریم میتواند با ارائه رسید پرداخت هزینه کارشناسی و مدارک مالکیت، درخواست کند وضعیت کارشناسی بررسی و پس از وصول نظریه، تصمیم قانونی اتخاذ شود. در این مثال، عدم صدور رای در بازپرسی به معنای محکومیت یا تبرئه طرفین نیست و نتیجه به اعتبار اسناد، نظریه کارشناس و سایر تحقیقات بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری تلفنی را ببینید.
برای حل مسئله عدم صدور رای در بازپرسی، ابتدا باید وضعیت واقعی پرونده و علت توقف مشخص شود. سپس درخواست کتبی و مستند برای تسریع یا تکمیل تحقیقات ارائه و در صورت ضرورت، موضوع از دادستان پیگیری شود. مشورت با وکیل کیفری زمانی اهمیت بیشتری دارد که تأخیر طولانی، آثار جبرانناپذیر بر ادله داشته باشد یا قرار صادرشده نیازمند اعتراض تخصصی باشد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانم در پردیس را ببینید.