اگر یکی از مالکان یا مستأجران شارژ و هزینه های مشترک ساختمان را نپردازد، چه اقدامی باید انجام داد؟ پاسخ این است که عدم همکاری بعضی ساکنین در پرداخت هزینه ها با مطالبه مستند، ارسال اظهارنامه و در صورت لزوم پیگیری قضایی یا ثبتی قابل مدیریت است؛ اما مدیر ساختمان نباید خودسرانه و بدون رعایت تشریفات قانونی، آب، برق یا گاز اختصاصی واحد را قطع کند.
هزینه های مشترک شامل مخارج نگهداری آسانسور، نظافت، برق مشاعات، تعمیرات ضروری، بیمه، دستمزد سرایدار و سایر هزینه هایی است که برای اداره قسمت های مشترک پرداخت می شود. اصل مهم این است که هزینه های مرتبط با زیربنا معمولاً بر اساس سهم هر واحد محاسبه می شوند و هزینه هایی که ارتباطی با مساحت ندارند، غالباً به صورت مساوی میان واحدها تقسیم می شوند؛ مگر آنکه مجمع عمومی ساختمان روش دیگری را به شکل معتبر تصویب کرده باشد.
شارژ ماهانه باید بر اساس مصوبه مجمع، قرارداد مدیریت یا تصمیم معتبر هیئت مدیره تعیین شود. مدیر باید ریز هزینه ها، مبلغ بدهی هر واحد و دوره مورد مطالبه را نگهداری کند. صرف اعلام شفاهی یا نصب برگه ای بدون جزئیات، در صورت بروز اختلاف، دلیل کاملی برای مطالبه محسوب نمی شود.
پیش از هر اقدامی، مدارک زیر را منظم کنید:
بهتر است ابتدا اخطار کتبی با تعیین مبلغ، علت بدهی و مهلت پرداخت ارسال شود. در مرحله رسمی، مدیر می تواند اظهارنامه ای با ذکر مبلغ و صورت ریز بدهی بفرستد. اظهارنامه باید به شخص درست، یعنی مالک یا استفاده کننده مسئول، ابلاغ شود و رسید یا کد رهگیری آن حفظ شود.
در صورت عدم همکاری بعضی ساکنین در پرداخت هزینه ها، قانون تملک آپارتمان ها برای مدیر ابزارهایی مانند مطالبه رسمی و، با رعایت شرایط قانونی، خودداری از ارائه برخی خدمات مشترک پیش بینی کرده است. با این حال، قطع خدمات حیاتی یا اختصاصی، تهدید، جلوگیری از ورود فرد به خانه و ایجاد مزاحمت می تواند برای مدیر مسئولیت مدنی یا حتی کیفری ایجاد کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
اگر بدهکار پس از اخطار پرداخت نکند، مدیر می تواند با توجه به مدارک موجود از مرجع صالح مطالبه وجه کند. انتخاب دادگاه یا اداره ثبت به نوع سند، قابلیت اجرا و وضعیت پرونده بستگی دارد. هزینه دادرسی، حق الزحمه کارشناسی و خسارت های قابل مطالبه نیز باید مطابق مقررات و با ارائه دلیل درخواست شود. مستأجر و مالک نیز ممکن است بر اساس قرارداد اجاره در برابر یکدیگر مسئول باشند، ولی این قرارداد همیشه مانع مطالبه هزینه های ساختمان از استفاده کننده یا مالک طبق مقررات آپارتمان نشینی نیست.
فرض کنید واحد شماره ۶، طی هشت ماه شارژ و سهم تعمیر آسانسور را نپرداخته و بدهی آن با صورت حساب های معتبر مشخص است. مدیر ساختمان ابتدا مصوبه مجمع و ریز هزینه ها را به مالک و مستأجر اعلام می کند. اگر پرداخت انجام نشود، ارسال اظهارنامه رسمی اقدام مناسب بعدی است. در این وضعیت، عدم همکاری بعضی ساکنین در پرداخت هزینه ها به تنهایی باعث پیروزی قطعی در دعوا نیست؛ مدیر باید ثابت کند هزینه تصویب یا ضرورت آن روشن بوده، مبلغ درست محاسبه شده و مطالبه به شکل قابل اثبات انجام گرفته است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در پیروزی را ببینید.
شفافیت مالی، ارائه گزارش دوره ای، تصویب هزینه های غیرضروری در مجمع و تفکیک بدهی هر واحد، از اختلاف جلوگیری می کند. مالک یا مستأجر نیز اگر مبلغ را نادرست می داند، باید اعتراض خود را کتبی و همراه با دلیل مطرح کند، نه اینکه تمام پرداخت ها را متوقف سازد. عدم همکاری بعضی ساکنین در پرداخت هزینه ها با گفت وگوی مستند و برنامه تقسیط نیز گاهی بدون طرح دعوا حل می شود.
مدیر ساختمان باید ابتدا مبنای قانونی هزینه و ریز بدهی را مشخص، سپس اخطار و اظهارنامه را به شکل صحیح ارسال کند. اقدام خودسرانه، محاسبه مبهم یا قطع غیرمجاز خدمات می تواند نتیجه مطالبه را تضعیف کند. نگهداری اسناد و استفاده از مشاوره حقوقی در بدهی های سنگین یا اختلاف درباره مصوبات، تصمیم گیری ایمن تری ایجاد می کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.