آیا رئیس هیئت مدیره میتواند با برگزار نکردن جلسات یا امضا نکردن اسناد، فعالیت شرکت را متوقف کند؟ پاسخ کوتاه این است که عدم همکاری رئیس هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص بهتنهایی اختیار قانونی برای تعطیل کردن تصمیمات شرکت ایجاد نمیکند و اعضای هیئت مدیره میتوانند با رعایت اساسنامه و قانون، از راههای جایگزین استفاده کنند. رئیس هیئت مدیره معمولاً اداره جلسات و اجرای تشریفات هیئت مدیره را بر عهده دارد، اما تصمیمگیری اصولاً جمعی است و نباید با اراده یک شخص متوقف شود.
رئیس هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص، توسط اعضای هیئت مدیره انتخاب میشود و وظایفی مانند دعوت و اداره جلسات، تنظیم دستور جلسه و امضای برخی اسناد را انجام میدهد. با این حال، او مالک شرکت یا مقام بالاتر از سایر اعضا نیست. تصمیمات مهم باید در جلسه قانونی و با رعایت حد نصاب و اکثریت مقرر اتخاذ شوند. رئیس نمیتواند برخلاف مصوبه هیئت مدیره، شخصاً قراردادها، حسابهای بانکی یا فعالیت اجرایی شرکت را متوقف کند.
همچنین باید میان سمت رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل تفاوت گذاشت. مدیرعامل مسئول اجرای امور جاری در حدود اختیارات تفویضشده است؛ در حالی که رئیس بیشتر جایگاه مدیریتی و نظارتی در هیئت مدیره دارد. بنابراین، عدم امضای رئیس در هر سندی لزوماً به معنای بیاعتباری آن نیست و باید اساسنامه، مصوبه هیئت مدیره و حدود امضای مجاز شرکت بررسی شود.
صرف ادعای اختلاف یا بیتوجهی، برای طرح دعوا کافی نیست. باید نشان داده شود که رئیس عمداً از انجام وظیفه قانونی یا اجرای مصوبه معتبر خودداری کرده و این رفتار، زیان یا اختلال مشخصی ایجاد کرده است. مدارک مفید عبارتاند از:
نخستین اقدام، ارسال درخواست کتبی و قابل اثبات برای تشکیل جلسه و تعیین موضوعات مشخص است. در صورت خودداری رئیس، باید امکان دعوت جلسه توسط نایبرئیس یا سازوکار پیشبینیشده در اساسنامه بررسی شود. هیئت مدیره میتواند درباره عزل رئیس از سمت ریاست و انتخاب رئیس جدید تصمیم بگیرد؛ البته عزل از ریاست با عزل از عضویت هیئت مدیره تفاوت دارد.
اگر مشکل با تصمیم هیئت مدیره حل نشود، حسب مورد میتوان از بازرس شرکت، مجمع عمومی عادی یا مجمع عمومی فوقالعاده کمک گرفت. سهامداران باید تشریفات دعوت، حد نصاب و صلاحیت هر مرجع را رعایت کنند. در موارد فوری، درخواست دستور موقت یا مطالبه خسارت نیز ممکن است مطرح شود، اما پذیرش آن به فوریت، دلایل و احتمال ورود زیان وابسته است. عدم همکاری رئیس هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص باید با اقدام متناسب و نه واکنش خودسرانه پاسخ داده شود.
برای مطالبه خسارت، وجود تخلف، ورود زیان و رابطه سببیت باید اثبات شود. صرف اختلاف نظر، مخالفت با یک تصمیم یا غیبت در جلسه، خودبهخود مسئولیت مالی ایجاد نمیکند. اگر رفتار رئیس همراه با سوءاستفاده از اختیار، نقض مصوبه معتبر، پنهانکردن اسناد یا اقدام برخلاف منافع شرکت باشد، مسئولیت مدنی او با توجه به نقش و میزان تقصیر بررسی میشود. در مواردی که رفتار واجد وصف کیفری باشد، موضوع جداگانه و با ارکان خاص خود ارزیابی خواهد شد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
فرض کنید هیئت مدیره یک شرکت سهامی خاص با حضور اکثریت اعضا، خرید تجهیزات ضروری را تصویب کرده است؛ اما رئیس از تشکیل جلسه بعدی و امضای صورتجلسه خودداری میکند. اعضا باید ابتدا دعوت رسمی و مصوبه قبلی را مستند کنند، سپس مطابق اساسنامه جلسه را با حضور نایبرئیس برگزار کنند. اگر امضای رئیس برای معامله ضروری نباشد، شرکت میتواند از امضاداران مجاز استفاده کند؛ در غیر این صورت، موضوع عزل رئیس از سمت ریاست یا مراجعه به مرجع صالح مطرح میشود. نتیجه نهایی به متن اساسنامه و اسناد موجود بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
عدم همکاری رئیس هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص معمولاً با تنظیم مستندات، تشکیل قانونی جلسه، استفاده از اختیارات نایبرئیس و مراجعه به مجامع قابل مدیریت است. پیش از هر اقدام، حدود امضا، مقررات اساسنامه و مصوبات قبلی بررسی شود. ارسال اظهارنامه، ثبت دقیق مخالفتها در صورتجلسه و دریافت مشاوره حقوقی تخصصی، احتمال اثبات تخلف و جبران زیان را افزایش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در شریف آباد را ببینید.