اگر وامگیرنده اقساط خود را نپردازد، آیا ضامن مجبور به پرداخت میشود؟ عدم پرداخت اقساط بانک و پرداخت توسط ضامن ممکن است بر اساس مفاد قرارداد ضمان، موجب مطالبه بدهی از ضامن شود؛ با این حال، میزان مسئولیت او به متن قرارداد، نوع تسهیلات، حدود ضمانت و اقداماتی که بانک انجام داده است بستگی دارد. ضامن پس از پرداخت نیز معمولاً میتواند برای مطالبه مبلغ پرداختی به وامگیرنده اصلی مراجعه کند.
ضامن شخصی است که بازپرداخت تعهدات وامگیرنده را در حدود قرارداد تضمین میکند. در برخی قراردادهای بانکی، ضامن و وامگیرنده در برابر بانک مسئولیت مشترک یا همزمان دارند و بانک میتواند با توجه به مفاد سند، بدهی را از هر یک مطالبه کند. در برخی موارد نیز ابتدا باید اقدامات مشخصی علیه وامگیرنده انجام شود. بنابراین، صرف امضای عنوان «ضامن» بدون بررسی متن سند، برای تعیین نتیجه کافی نیست.
مسئولیت ضامن معمولاً شامل اصل بدهی، سود یا کارمزد قراردادی و خسارتهایی است که قانون و قرارداد معتبر دانستهاند. هر مبلغی که بانک مطالبه میکند باید با قرارداد، جدول اقساط و سوابق پرداخت قابل بررسی باشد. ضامن میتواند درباره محاسبه بدهی، پرداختهای قبلی، اعتبار امضا یا حدود تعهد خود ایراد مطرح کند.
بانک ممکن است ابتدا اخطار پرداخت ارسال کند، حسابهای مرتبط را بررسی نماید، از وثیقه استفاده کند یا از طریق مرجع قضایی و اجرای اسناد رسمی اقدام کند. روش پیگیری به نوع قرارداد و رسمی یا عادی بودن سند بستگی دارد. مراجعه مستقیم بانک به ضامن، بهتنهایی به معنای قطعی بودن تمام مبلغ ادعایی نیست و ضامن باید نسخه قرارداد و ریز محاسبات را دریافت و بررسی کند.
وقتی ضامن بدهی را به بانک میپردازد، باید اسناد پرداخت، رسید بانک و گواهی تسویه یا میزان پرداختشده را نگه دارد. سپس میتواند با استناد به قرارداد ضمان و مدارک پرداخت، مبلغ را از وامگیرنده مطالبه کند. عدم پرداخت اقساط بانک و پرداخت توسط ضامن رابطه داخلی میان ضامن و وامگیرنده را از بین نمیبرد؛ اما موفقیت دعوای رجوع به اثبات پرداخت و وجود تعهد قابل مطالبه وابسته است.
بهتر است ضامن پیش از پرداخت، در صورت امکان، وامگیرنده را بهصورت قابل اثبات در جریان مطالبه بانک قرار دهد. اگر پرداخت با توقیف اموال یا کسر از حساب انجام شده باشد، مدارک اجرای عملیات نیز اهمیت دارد. پرداخت بیش از میزان واقعی بدهی یا مبالغی خارج از حدود ضمان ممکن است قابل اعتراض باشد.
فرض کنید «الف» برای دریافت تسهیلات، «ب» را ضامن معرفی میکند. پس از چند ماه، اقساط پرداخت نمیشود و بانک با استناد به قرارداد، مبلغ معوق را از «ب» مطالبه میکند. «ب» پس از دریافت ریز بدهی و بررسی سند، مبلغ را میپردازد و رسید بانکی میگیرد. سپس برای مطالبه همان مبلغ از «الف» اقدام میکند. در این وضعیت، عدم پرداخت اقساط بانک و پرداخت توسط ضامن بهتنهایی نتیجه دعوا را قطعی نمیکند؛ دادگاه قرارداد، میزان واقعی پرداخت و حدود مسئولیت طرفین را بررسی خواهد کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی سفته را ببینید.
قرارداد تسهیلات، قرارداد ضمان، تصویر چکها یا سفتههای تضمینی، رسیدهای پرداخت، پیامها و اخطارهای بانک، ابلاغیهها و هر مدرکی درباره توافق میان وامگیرنده و ضامن اهمیت دارد. اگر بانک از وثیقه یا سند رسمی استفاده کرده باشد، اطلاعات مربوط به آن نیز باید بررسی شود. مشورت با وکیل یا کارشناس حقوق بانکی، بهویژه پیش از امضای تقسیط یا پذیرش مانده بدهی، از ایجاد تعهد جدید جلوگیری میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای چک برگشتی را ببینید.
در موضوع عدم پرداخت اقساط بانک و پرداخت توسط ضامن، نخست باید قرارداد و میزان واقعی بدهی بررسی شود. ضامن ممکن است در حدود تعهد خود در برابر بانک مسئول باشد، اما پس از پرداخت، اصل امکان رجوع به وامگیرنده را از دست نمیدهد. حفظ مدارک، اعتراض به محاسبات نادرست و توجه دقیق به ابلاغیهها، مهمترین اقدامات عملی برای حفظ حقوق ضامن است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل های پاکدشت را ببینید.