اگر خریدار خودرو پس از تحویل گرفتن آن، ثمن معامله را نپردازد، چه اقدامی باید انجام داد؟ پاسخ این است که در صورت وجود قرارداد و سررسید مشخص، عدم پرداخت پول خودرو معمولاً یک تخلف قراردادی و موجب مطالبه مبلغ، خسارت و در شرایطی فسخ معامله است. فروشنده باید ابتدا قرارداد، رسید تحویل خودرو، پیامها و مدارک پرداختنشدن را بررسی کند و سپس متناسب با مفاد معامله، اظهارنامه یا دادخواست حقوقی مطرح نماید.
بله، اصل بر لازمالاجرا بودن قرارداد صحیح است و خریدار باید مبلغ توافقشده را در موعد مقرر بپردازد. اگر در مبایعهنامه تاریخ یا ترتیب پرداخت تعیین شده باشد، همان شرط اهمیت اساسی دارد. در صورت تأخیر، فروشنده میتواند اصل طلب و در صورت فراهم بودن شرایط قانونی، خسارت تأخیر تأدیه را نیز مطالبه کند. میزان خسارت به عواملی مانند مطالبه رسمی، وضعیت شاخصهای اقتصادی و تشخیص مرجع رسیدگی وابسته است و نمیتوان رقم آن را بدون بررسی پرونده قطعی دانست.
اگر خودرو هنوز تحویل نشده باشد، فروشنده میتواند تا اجرای تعهد متقابل خود از تحویل آن خودداری کند؛ مگر اینکه قرارداد ترتیب دیگری مقرر کرده باشد. اما پس از تحویل خودرو، عدم پرداخت پول خودرو باید از طریق اسناد و قرائن قابل اثبات پیگیری شود.
مهمترین مدارک، مبایعهنامه، قرارداد دستی یا الکترونیکی، رسیدهای بانکی، چکهای برگشتی، رسید تحویل خودرو و مکاتبات طرفین است. در قرارداد باید مبلغ کل، مبلغ پرداختشده، مانده بدهی، تاریخ سررسید و وضعیت سند یا تعویض پلاک تا حد امکان روشن باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای چک را ببینید.
صرف نپرداختن مبلغ معامله، معمولاً دعوای حقوقی است و بهخودیخود کلاهبرداری یا خیانت در امانت محسوب نمیشود. برای طرح شکایت کیفری باید رفتار مجرمانه مستقل، مانند فریب از ابتدا، استفاده از اسناد مجعول یا تصاحب مال با شرایط خاص، قابل اثبات باشد. بنابراین بهتر است از طرح عنوان کیفری بدون دلیل کافی پرهیز شود؛ زیرا ممکن است موجب رد شکایت و پیچیدهتر شدن پیگیری شود.
فرض کنید علی خودرو را با مبلغ معین به رضا میفروشد و در قرارداد مقرر میشود بخشی از پول هنگام تحویل و باقیمانده چند روز بعد پرداخت شود. خودرو تحویل میشود، اما رضا فقط مبلغ اولیه را میپردازد و چک یا وعده پرداخت بعدی نیز اجرا نمیشود. در این وضعیت، علی میتواند با استناد به قرارداد، رسید تحویل و مدارک بانکی، عدم پرداخت پول خودرو را اثبات و مطالبه مانده ثمن و خسارت احتمالی را درخواست کند. نتیجه پرونده به متن قرارداد، سررسید، دفاع خریدار و اعتبار اسناد بستگی دارد.
ابتدا مدارک را منظم و مبلغ دقیق بدهی را محاسبه کنید. سپس در صورت مناسب بودن، اظهارنامه بفرستید و مهلت قراردادی یا عرفی پرداخت را بررسی کنید. پس از آن، دادخواست مطالبه وجه، خسارت یا حسب مورد فسخ معامله در مرجع صالح ثبت میشود. اگر چک بابت ثمن صادر شده باشد، مسیرهای حقوقی یا کیفری خاص چک نیز ممکن است مطرح باشد و تاریخ صدور، سررسید و نحوه برگشت آن اهمیت دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی چک را ببینید.
در موضوع عدم پرداخت پول خودرو، قرارداد و مدارک پرداخت تعیینکنندهاند. فروشنده نباید خودرو یا اسناد آن را بدون بررسی حقوقی پس بگیرد و خریدار نیز نمیتواند بدون دلیل، پرداخت کامل را ادعا کند. مشاوره با وکیل پیش از ارسال اظهارنامه یا انتخاب عنوان دعوا، احتمال خطا و هزینه اضافی را کاهش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.