آیا کارفرما میتواند سهم بازنشستگی یا حق بیمه را از حقوق کارگر کسر نکند و این موضوع موجب از بین رفتن سابقه بیمه شود؟ پاسخ کوتاه این است که عدم کسر کسورات بازنشستگی براساس ضوابط صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی، بهتنهایی نباید حق بیمهشده برای برخورداری از سابقه قانونی را از بین ببرد؛ زیرا مسئولیت ارسال لیست و پرداخت حق بیمه اصولاً بر عهده کارفرماست. با این حال، برای ثبت سابقه، احراز رابطه کاری و پیگیری بدهی، ارائه مدارک و مراجعه به مرجع مناسب ضروری است.
در ادبیات عمومی، اصطلاح کسورات بازنشستگی معمولاً به سهم بیمهشده از حق بیمه حقوق اشاره دارد؛ اما در سازمان تامین اجتماعی، موضوع اصلی «حق بیمه» است و بازنشستگی یکی از تعهدات بیمهای محسوب میشود. در حالت معمول، بخشی از حق بیمه از حقوق کارگر کسر و بخش دیگر توسط کارفرما پرداخت میشود. میزان دقیق سهمها ممکن است با توجه به نوع قرارداد، شغل، کارگاه، مقررات خاص و مزایای مشمول بیمه متفاوت باشد؛ بنابراین نباید هر مبلغی را بدون بررسی فیش حقوقی و لیست بیمه، کسور قانونی تلقی کرد.
بر اساس قواعد بیمهای و مقررات کار، کارفرما مکلف است کارکنان واجد شرایط را بیمه کند و فهرست مزد و حقوق آنان را در مهلت مقرر به سازمان تامین اجتماعی ارسال نماید. عدم کسر سهم بیمه از حقوق، در صورتی که ناشی از قصور کارفرما باشد، لزوماً به معنای صرفنظر کردن کارگر از سابقه بیمه نیست. در مقابل، اگر شخص بهصورت واقعی مشمول بیمه نبوده، رابطه کاری قابل اثبات نباشد یا دستمزد اعلامشده با واقعیت تفاوت داشته باشد، نتیجه رسیدگی میتواند متفاوت باشد.
ادعا باید با اسناد قابل بررسی همراه شود. مدارک مهم معمولاً شامل موارد زیر است:
در چنین پروندهای، عدم کسر کسورات بازنشستگی براساس ضوابط صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی باید از موضوعاتی مانند «کسر شدن مبلغ از حقوق اما پرداخت نشدن به سازمان» تفکیک شود؛ زیرا هرکدام شیوه اثبات و مسئولیت متفاوتی دارد.
نخست بهتر است کارگر بهصورت کتبی از کارفرما اصلاح لیست و پرداخت حق بیمه را مطالبه کند. اگر اختلاف درباره اصل اشتغال، مدت کار یا میزان مزد باشد، طرح شکایت در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل انجام کار میتواند برای احراز رابطه کار و حقوق مربوط مورد استفاده قرار گیرد. پس از صدور تصمیم لازم، سازمان تامین اجتماعی میتواند سوابق و حق بیمه را بر مبنای مدارک و نتیجه رسیدگی بررسی کند.
اگر اختلاف صرفاً درباره سابقه بیمه یا محاسبه حق بیمه باشد، مراجعه مستقیم به شعبه تامین اجتماعی و ثبت درخواست بررسی سوابق نیز اهمیت دارد. مهلتهای اعتراض و تشریفات رسیدگی، بسته به نوع تصمیم و مرجع صادرکننده متفاوت است؛ بنابراین باید تاریخ ابلاغ، نوع برگ مطالبه یا تصمیم و سمت درخواستکننده دقیق بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قضایی را ببینید.
فرض کنید کارگری دو سال در یک فروشگاه فعالیت کرده، اما فقط برای یک سال او سابقه بیمه ثبت شده است. کارفرما مدعی است کارگر در سال نخست پارهوقت و خارج از شمول بیمه بوده، در حالی که کارگر فیشهای حقوقی، پیامهای کاری و حضور منظم خود را ارائه میکند. در این وضعیت، صرف عدم کسر کسورات بازنشستگی براساس ضوابط صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی نتیجه را مشخص نمیکند؛ مرجع رسیدگی باید رابطه کاری، مدت اشتغال و مزد واقعی را بررسی کند. در صورت اثبات ادعا، امکان مطالبه حق بیمه و اصلاح سابقه، مطابق مقررات و تصمیم مرجع صالح، وجود خواهد داشت. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شبانه روزی را ببینید.
عدم کسر کسورات بازنشستگی براساس ضوابط صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی معمولاً با مفهوم ثبت نشدن حق بیمه اشتباه گرفته میشود. کارگر باید ابتدا سوابق خود را کنترل، اسناد اشتغال را جمعآوری و موضوع را از مسیر اداره کار یا سازمان تامین اجتماعی پیگیری کند. نتیجه نهایی به رابطه استخدامی، نوع شغل، دستمزد واقعی، اسناد موجود و تصمیم مرجع رسیدگی وابسته است و نمیتوان بدون بررسی مدارک، ثبت قطعی سابقه یا مسئولیت قطعی کارفرما را اعلام کرد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل های اسلامشهر را ببینید.