فحش دادن از طریق ویس داخل واتساپ

اگر شخصی در واتساپ با ارسال پیام صوتی به شما توهین یا الفاظ رکیک استفاده کرده باشد، فحش دادن از طریق ویس داخل واتساپ می‌تواند با جمع‌آوری دلیل و ثبت شکایت کیفری پیگیری شود. در بسیاری از موارد، فحش دادن از طریق ویس داخل واتساپ در صورت احراز انتساب پیام، مصداق توهین است؛ حتی اگر پیام فقط برای شخص بزه‌دیده ارسال شده باشد و در گروه یا کانال عمومی منتشر نشده باشد.

برای مثال، فرض کنید پس از یک اختلاف مالی، طرف مقابل چند پیام صوتی برای شما ارسال کرده و در آن از الفاظ توهین‌آمیز استفاده کرده است. در این وضعیت، نباید ویس‌ها را حذف کنید یا صرفاً به گرفتن اسکرین‌شات اکتفا نمایید. فایل صوتی، شماره یا حساب کاربری ارسال‌کننده، تاریخ و ساعت پیام‌ها، متن گفت‌وگو و شهادت اشخاصی که از موضوع اطلاع دارند، می‌تواند در اثبات ادعا مؤثر باشد.

توهین زمانی مطرح می‌شود که شخصی با استفاده از الفاظ، عبارات یا رفتارهای تحقیرآمیز، شأن و حیثیت فرد دیگری را هدف قرار دهد. برای تحقق توهین، لزوماً لازم نیست الفاظ در فضای عمومی منتشر شده باشند. بنابراین ارسال پیام صوتی خصوصی نیز، در صورت وجود الفاظ عرفاً توهین‌آمیز و قابل انتساب بودن آن به فرستنده، می‌تواند موضوع شکایت قرار گیرد.

البته هر گفت‌وگوی تند، اختلاف لفظی یا جمله ناخوشایند الزاماً جرم نیست. مرجع رسیدگی‌کننده به شرایط پرونده، عرف، رابطه طرفین، لحن پیام، عبارت‌های به‌کاررفته و زمینه گفت‌وگو توجه می‌کند. همچنین اگر در پیام صوتی، اتهام مشخصی مانند نسبت دادن جرم به دیگری مطرح شده باشد، موضوع ممکن است از توهین ساده فراتر رفته و عنوان کیفری دیگری پیدا کند.

توهین معمولاً شامل ناسزاگویی، تحقیر، استعمال الفاظ رکیک یا نسبت‌های خفیف‌کننده شخصیت است؛ بدون اینکه الزاماً یک جرم مشخص به فرد نسبت داده شود. افترا زمانی مطرح می‌شود که شخص، ارتکاب یک جرم معین را به دیگری نسبت دهد و نتواند آن را اثبات کند. قذف نیز عنوانی خاص و متفاوت است که در صورت نسبت دادن زنا یا لواط با شرایط قانونی تحقق پیدا می‌کند.

تشخیص عنوان دقیق اتهام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نوع دلیل، مرجع رسیدگی و پیامد قانونی هر عنوان ممکن است متفاوت باشد. اگر در ویس فقط ناسزاگویی وجود داشته باشد، معمولاً شکایت با عنوان توهین بررسی می‌شود. اما اگر گوینده در همان فایل صوتی ادعا کند که شاکی مرتکب سرقت، کلاهبرداری یا جرم دیگری شده است، باید عبارت دقیق ویس و شرایط بیان آن بررسی شود.

توهین ساده در قانون برای مرتکب مجازات تعیین کرده است و با توجه به مقررات جدید، مجازات آن می‌تواند شامل جزای نقدی باشد. میزان جزای نقدی ممکن است بر اساس تغییرات قانونی و تعدیل مبالغ، در زمان رسیدگی متفاوت باشد؛ بنابراین بهتر است از درج مبلغ ثابت و قدیمی در شکواییه یا محاسبات خودداری شود.

در برخی موارد، توهین از جرایم قابل گذشت محسوب می‌شود؛ یعنی شروع و ادامه رسیدگی معمولاً به شکایت بزه‌دیده وابسته است و گذشت او می‌تواند موجب توقف تعقیب یا اجرای مجازات شود. با این حال، قابل گذشت بودن به معنای بی‌اهمیت بودن موضوع نیست و شاکی باید در مهلت قانونی اقدام کند. اگر توهین همراه با تهدید، انتشار عمومی، مزاحمت، اخاذی، نشر اکاذیب یا نسبت دادن جرم باشد، پرونده ممکن است عناوین دیگری نیز داشته باشد.

مهم‌ترین دلیل در چنین پرونده‌ای، فایل صوتی اصلی است. فایل را از داخل گفت‌وگو ذخیره کنید و آن را با نرم‌افزارهای ویرایش صدا تغییر ندهید. بهتر است پیام صوتی را برای افراد متعدد ارسال نکنید؛ زیرا انتشار بی‌دلیل محتوای خصوصی می‌تواند برای خود شما نیز مشکل حقوقی ایجاد کند. نگهداری تلفن همراهی که پیام روی آن دریافت شده، برای بررسی اصالت داده‌ها اهمیت دارد.

• فایل صوتی اصلی و بدون ویرایش
• تصویر یا فیلمی از صفحه گفت‌وگو که شماره یا حساب کاربری فرستنده، تاریخ و ساعت پیام را نشان دهد
• سوابق چت پیش و پس از ارسال ویس برای مشخص شدن زمینه اختلاف
• شماره تلفن، نام کاربری و اطلاعات قابل شناسایی فرستنده
• مشخصات شاهدان یا افرادی که پیام را با اجازه شما شنیده‌اند
• مدارکی مانند پیام‌های تهدیدآمیز، تماس‌های مرتبط یا اسناد اختلاف اصلی

اسکرین‌شات به‌تنهایی همیشه برای اثبات انتساب کافی نیست؛ زیرا تصویر صفحه می‌تواند قابل تغییر باشد. به همین دلیل، در جریان تحقیقات ممکن است تلفن همراه یا داده‌های دیجیتال برای بررسی فنی و کارشناسی ارجاع شود. کارشناس می‌تواند درباره وجود فایل، ارتباط آن با حساب کاربری، پیوستگی داده‌ها و احتمال دستکاری اظهارنظر کند، اما تشخیص نهایی جرم با مرجع قضایی است.

نخست، مدارک را حفظ و از حذف گفت‌وگو یا تعویض تلفن همراه بدون تهیه نسخه پشتیبان خودداری کنید. سپس از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، شکواییه خود را با شرح دقیق ماجرا ثبت نمایید. در متن شکایت باید تاریخ تقریبی یا دقیق ارسال ویس، شماره یا حساب کاربری متهم، نحوه دریافت پیام، عبارات توهین‌آمیز و آثار ایجادشده برای شما توضیح داده شود.

پس از ثبت شکایت، پرونده معمولاً برای تحقیقات مقدماتی به دادسرای صالح ارجاع می‌شود. مرجع رسیدگی ممکن است از شما بخواهد تلفن همراه را ارائه کنید، فایل را تحویل دهید یا برای بررسی فنی به کارشناس مراجعه نمایید. در صورت شناسایی و احراز انتساب، ممکن است از طرف مقابل تحقیق شود و در نهایت، درباره ادامه تعقیب، منع تعقیب یا ارسال پرونده به دادگاه تصمیم‌گیری شود.

در شرح شکایت، از بیان مطالب احساسی، توهین متقابل یا ادعاهای اثبات‌نشده خودداری کنید. بهتر است به جای نوشتن عباراتی مانند «او همیشه آدم بدی است»، دقیقاً بنویسید چه پیامی، در چه تاریخی و از چه حسابی ارسال شده و کدام بخش آن را توهین‌آمیز می‌دانید. اگر متهم پس از ارسال ویس آن را انکار کند، درخواست بررسی اصالت و انتساب داده‌های الکترونیکی را مطرح کنید.

برای جرایم قابل گذشت، قانون برای طرح شکایت از زمان اطلاع بزه‌دیده از وقوع جرم و مرتکب، مهلت مشخصی در نظر گرفته است. این مهلت را نباید به تعویق انداخت؛ زیرا گذشت زمان ممکن است باعث از دست رفتن امکان تعقیب کیفری شود. تاریخ دقیق اطلاع، وضعیت اقامت شاکی و متهم و عنوان نهایی اتهام می‌تواند در محاسبه مهلت اثر داشته باشد.

شکایت از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می‌شود و مرجع تحقیق بر اساس قواعد صلاحیت محلی تعیین خواهد شد. در پرونده‌های مرتبط با پیام‌رسان‌ها، محل وقوع نتیجه جرم، محل اقامت طرفین و محل دسترسی یا دریافت پیام ممکن است در تعیین مرجع مؤثر باشد. بنابراین اگر در انتخاب مرجع تردید دارید، بهتر است موضوع را هنگام ثبت شکواییه دقیق مطرح کنید تا پرونده به مرجع صالح ارسال شود.

ثبت شکواییه کیفری، هزینه خدمات دفاتر و هزینه‌های قانونی مربوط به دادرسی را دارد. اگر پرونده به کارشناسی فنی ارجاع شود، ممکن است هزینه کارشناسی نیز مطالبه شود. مبلغ این هزینه‌ها ثابت نیست و با تعرفه‌های زمان ثبت درخواست تغییر می‌کند؛ به همین دلیل، رقم قطعی را باید از دفتر خدمات قضایی دریافت کرد.

در کنار شکایت کیفری، شخص زیان‌دیده می‌تواند در صورت وجود شرایط قانونی، جبران خسارت مادی یا معنوی ناشی از رفتار طرف مقابل را نیز مطالبه کند. اثبات خسارت معنوی آسان نیست و دادگاه به شدت رفتار، آثار آن، تکرار توهین، انتشار یا خصوصی بودن پیام و سایر اوضاع پرونده توجه می‌کند. صرف ناراحتی از یک گفت‌وگوی تند، بدون اثبات توهین و انتساب آن، برای دریافت خسارت کافی نیست.

بلاک کردن فرستنده پس از حفظ مدارک، مانع شکایت نیست؛ اما حذف پیام‌ها یا پاک کردن حساب کاربری می‌تواند روند اثبات را دشوار کند. قبل از هر اقدامی، از گفت‌وگو نسخه پشتیبان تهیه کنید، فایل صوتی را در محل امن نگهداری نمایید و اطلاعات پیام را ثبت کنید. اگر پیام هنوز در حساب شما وجود دارد، بهتر است تا زمان بررسی قضایی آن را حذف نکنید.

آیا اگر ویس فقط برای من ارسال شده باشد، امکان شکایت وجود دارد؟

بله. خصوصی بودن پیام، به‌تنهایی مانع تحقق توهین نیست. اگر عبارت‌های صوتی عرفاً توهین‌آمیز باشند و انتساب پیام به فرستنده اثبات شود، امکان طرح شکایت وجود دارد.

اگر شماره ارسال‌کننده ناشناس باشد چه اقدامی انجام دهم؟

شماره، شناسه کاربری، تصویر حساب، زمان پیام و هر اطلاعاتی را که از حساب فرستنده در دسترس است حفظ کنید. مرجع قضایی می‌تواند در حدود صلاحیت قانونی، برای شناسایی صاحب حساب یا بررسی داده‌های فنی اقدام کند؛ البته نتیجه به میزان اطلاعات موجود و امکان احراز هویت وابسته است.

آیا ضبط صدای تماس تلفنی بدون اطلاع طرف مقابل با ویس واتساپ تفاوت دارد؟

بله. پیام صوتی ارسال‌شده در واتساپ، داده‌ای است که فرستنده آن را در اختیار حساب گیرنده قرار داده است؛ اما ضبط مکالمه خصوصی بدون اطلاع طرف مقابل موضوعی متفاوت و حساس است و می‌تواند ملاحظات قانونی جداگانه داشته باشد. در هر پرونده باید نحوه تهیه و استفاده از فایل بررسی شود.

اگر من هم در پاسخ ناسزا گفته باشم، شکایت طرف مقابل چه اثری دارد؟

توهین متقابل، اصل مسئولیت احتمالی هر یک از طرفین را به‌طور خودکار از بین نمی‌برد. ممکن است هر دو نفر درباره عبارات جداگانه مورد تحقیق قرار گیرند. بنابراین از ادامه مشاجره خودداری و مدارک را بدون دستکاری حفظ کنید.

فحش دادن از طریق ویس داخل واتساپ بدون ذکر نام هم قابل پیگیری است؟

اگر از متن گفت‌وگو، سابقه ارتباط، شماره حساب یا شرایط ارسال پیام بتوان فهمید مخاطب چه کسی بوده است، ننوشتن نام لزوماً مانع شکایت نیست. با این حال، شاکی باید هم توهین‌آمیز بودن عبارت و هم انتساب آن به خود را برای مرجع رسیدگی توضیح دهد.

فحش دادن از طریق ویس داخل واتساپ می‌تواند عنوان کیفری توهین داشته باشد، اما موفقیت شکایت به نگهداری صحیح فایل، اثبات انتساب، بیان دقیق عبارات و رعایت مهلت قانونی وابسته است. فایل صوتی را ویرایش یا منتشر نکنید، از گفت‌وگو نسخه پشتیبان بگیرید، اطلاعات حساب ارسال‌کننده را ثبت کنید و از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی شکایت خود را با شرح روشن و مستند مطرح نمایید. اگر در ویس اتهام مشخص، تهدید یا مطالب منتشرشده برای دیگران وجود دارد، عنوان‌های قانونی احتمالی را نیز در متن شکایت توضیح دهید تا مرجع قضایی موضوع را کامل بررسی کند.