آیا بدهکار مهریه میتواند برای فرار از پرداخت، از کشور خارج شود؟ پاسخ کوتاه این است که فرار به خارج بابت مهریه بهخودیخود جرم مستقل محسوب نمیشود، اما در صورت تشکیل پرونده اجرایی و درخواست زوجه، امکان صدور دستور ممنوعالخروجی مرد وجود دارد. بنابراین خروج از کشور پیش از ایجاد محدودیت، با فرار از دین یا عدم پرداخت مهریه یکسان نیست و آثار هرکدام باید جداگانه بررسی شود.
صرف مطالبه مهریه یا ثبت عقد، بهطور خودکار موجب ممنوعالخروج شدن زوج نمیشود. زوجه باید از طریق دادگاه خانواده یا اجرای ثبت، مطالبه خود را پیگیری کند. پس از صدور اجراییه و فراهم شدن شرایط قانونی، مرجع صالح میتواند با درخواست طلبکار، محدودیت خروج ایجاد کند. این محدودیت تا زمانی ادامه دارد که بدهی پرداخت شود، اعسار پذیرفته و اقساط مقرر پرداخت شود، طلبکار رضایت دهد یا تأمین مناسب ارائه شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
در پروندههای مالی، موضوع اصلی توانایی پرداخت است. نسبت به میزان مقرر قانونی از مهریه، امکان اعمال ضمانتاجراهای مالی و در شرایط خاص حبس وجود دارد؛ اما نسبت به مازاد، اصل بر اثبات توانایی مالی زوج است. همچنین ممنوعالخروجی با توقیف اموال، جلب یا حبس تفاوت دارد و هرکدام تشریفات و شرایط جداگانهای دارند.
اگر زوج واقعاً توان پرداخت یکجای مهریه را ندارد، باید بهجای پنهان شدن یا انتقال اموال، از مسیر قانونی اعسار و تقسیط اقدام کند. مدارک معمول میتواند شامل موارد زیر باشد:
اعسار به معنای بخشش مهریه نیست؛ بلکه دادگاه پس از بررسی وضعیت مالی، ممکن است پیشقسط و اقساط تعیین کند. ارائه اطلاعات نادرست، پنهان کردن مال یا انتقال دارایی با هدف ناتوان نشان دادن خود، میتواند موجب رد اعسار و ایجاد مسئولیتهای جداگانه شود. درباره فرار به خارج بابت مهریه نیز دادگاه معمولاً به قصد واقعی، وضعیت مالی و اقدامات انجامشده توجه میکند، نه صرفاً ادعای سفر.
زوجه ابتدا باید مسیر مناسب را انتخاب کند: اجرای ثبت معمولاً بر مبنای سند رسمی ازدواج اقدام میکند و دادگاه نیز میتواند درباره مطالبه، اعسار و سایر ضمانتاجراها رسیدگی کند. پس از تشکیل پرونده، درخواست ممنوعالخروجی باید در همان مرجع صالح ثبت و تا صدور تصمیم، از طریق سامانه یا دفتر خدمات قضایی پیگیری شود. سفر ضروری، اشتباه در دستور یا وجود رضایت و تأمین جدید میتواند مبنای درخواست رفع یا اصلاح محدودیت باشد؛ نتیجه به محتویات پرونده وابسته است.
فرض کنید «مهدی» پس از مطالبه مهریه متوجه شود دستور ممنوعالخروجی برای او صادر شده است. او نمیتواند با رزرو بلیت یا خروج مخفیانه، اثر دستور را بیاعتبار کند. مهدی با ارائه مدارک درآمد و هزینههایش، دادخواست اعسار میدهد و همزمان برای پرداخت پیشقسط و تعیین اقساط توافق میکند. اگر دادگاه اعسار را بپذیرد و مرجع اجرا نیز تأمین یا رضایت معتبر را احراز کند، ممکن است محدودیت خروج رفع شود؛ اما صرف ادعای ناتوانی کافی نیست. این مثال نشان میدهد فرار به خارج بابت مهریه راهحل حقوقی نیست و اقدام شفاف، احتمال حل اختلاف را بیشتر میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
برای فرار به خارج بابت مهریه مجازات خودکار و مستقلی صرفاً به دلیل سفر وجود ندارد، اما پس از صدور اجراییه، ممنوعالخروجی و دیگر اقدامات قانونی ممکن است. بهترین اقدام، بررسی فوری پرونده، مذاکره مستند، پرداخت در حد توان و طرح اعسار یا تقسیط است. پیش از سفر نیز باید از وضعیت ممنوعالخروجی و مرجع رسیدگی مطلع شد؛ زیرا نتیجه نهایی به مبلغ مهریه، داراییها، مدارک و مرحله اجرای پرونده بستگی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حکیمیه تهران را ببینید.