آیا خرید یک توکن یا رمزارز بیاعتبار میتواند عنوان کیفری داشته باشد؟ بله؛ فروش ارز دیجیتال جعلی در صورتی که با معرفی دروغین، وعده سود غیرواقعی، جعل هویت یا دریافت وجه از طریق فریب انجام شود، میتواند مصداق کلاهبرداری یا جرایم رایانهای باشد. البته صرف ضرر کردن در بازار رمزارز، بدون اثبات فریب و رفتار مجرمانه، بهتنهایی برای محکومیت فروشنده کافی نیست.
باید میان «رمزارز پرریسک یا ناموفق» و «رمزارز جعلی» تفاوت گذاشت. ممکن است پروژهای قانونی اما ضعیف باشد و ارزش خود را از دست بدهد؛ در این حالت، زیان سرمایهگذار لزوماً جرم نیست. اما اگر فروشنده از ابتدا وجود پروژه، پشتوانه، مجوز، تعداد کاربران، قابلیت برداشت یا سود تضمینی را برخلاف واقع اعلام کند و با همین اطلاعات وجه بگیرد، عنصر فریب قابل بررسی خواهد بود.
در پروندههای فروش ارز دیجیتال جعلی، دادسرا معمولاً به رفتار واقعی متهم، شیوه تبلیغ، جریان انتقال پول و قصد او توجه میکند. استفاده از سایت یا درگاه جعلی، دسترسی غیرمجاز به حساب، جعل اسناد دیجیتال یا ایجاد حسابهای متعدد برای پنهان کردن هویت، میتواند عناوین اتهامی دیگری نیز ایجاد کند. تشخیص عنوان نهایی، به محتوای پرونده و نظر مرجع قضایی وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل جعل اسناد تهران را ببینید.
ضرر مالی باید با دلایل قابل بررسی به ادعای فریب و اقدامات فروشنده پیوند بخورد. اسکرینشات بهتنهایی ممکن است کافی نباشد، اما همراه با دادههای فنی و مالی ارزش بیشتری دارد. مدارک مهم عبارتاند از:
پیش از حذف پیامها یا انتقال دوباره دارایی، از اطلاعات نسخه پشتیبان تهیه کنید. همچنین پرداخت وجه بیشتر برای آزادسازی سود یا برداشت، معمولاً خطر زیان مضاعف دارد و باید با احتیاط و مشورت حقوقی انجام شود.
فرض کنید شخصی در یک کانال اینترنتی اعلام کند توکنی متعلق به یک شرکت خارجی است و ظرف سه ماه سود قطعی میدهد. او با استفاده از نام و لوگوی غیرواقعی، از چند نفر وجه دریافت کند و پس از مدتی سایت و کانال را ببندد. در چنین نمونهای، عنوان فروش ارز دیجیتال جعلی بهتنهایی نتیجه پرونده را قطعی نمیکند؛ شاکیان باید ارتباط میان تبلیغات دروغین، دریافت پول و قصد قبلی فروشنده را اثبات کنند. اگر حسابها به نام واسطه باشد، بررسی نقش هر شخص و آگاهی او از عملیات نیز اهمیت دارد.
شاکی میتواند با جمعآوری مستندات، موضوع را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند تا پرونده برای تحقیقات به مرجع صالح ارجاع شود. در مواردی که بستر ارتکاب اینترنتی است، مراجعه و گزارش به پلیس فتا نیز برای حفظ دادههای فنی و شناسایی حسابها مفید است؛ این گزارش جایگزین ثبت شکایت رسمی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
فروش ارز دیجیتال جعلی زمانی قابلیت پیگیری کیفری جدی دارد که فریب، انتساب رفتار به فروشنده و ورود خسارت با مدارک کافی نشان داده شود. پیش از سرمایهگذاری، هویت عرضهکننده، سابقه پروژه، امکان برداشت و ادعاهای تبلیغاتی را بررسی کنید و در صورت وقوع زیان، مستندات دیجیتال و مالی را فوراً حفظ نمایید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک در پونک را ببینید.