آیا شوهر میتواند پیش از مطالبه یا اجرای مهریه، ملک خود را بفروشد؟ بله، فروش ملک قبل از اقدام همسر برای مهریه ذاتاً ممنوع نیست؛ اما اگر با هدف فرار از پرداخت دین انجام شود و پس از آن مالی برای پرداخت مهریه باقی نماند، ممکن است معامله بیاعتبار یا برای انتقالدهنده مسئولیت کیفری ایجاد شود. بنابراین، صرف زودتر بودن زمان فروش، بهتنهایی دلیل غیرقانونی بودن معامله نیست و قصد واقعی، وضعیت داراییها و مدارک پرونده اهمیت دارد.
مهریه از زمان وقوع عقد، تعهد مالی زوج محسوب میشود؛ هرچند مطالبه یا اجرای آن ممکن است سالها بعد انجام شود. بر اساس قواعد معامله به قصد فرار از دین، از جمله ماده ۲۱۸ قانون مدنی، اگر ثابت شود انتقال با انگیزه نپرداختن دین انجام شده است، اعتبار معامله میتواند محل ایراد قرار گیرد. همچنین مطابق مقررات مربوط به محکومیتهای مالی، انتقال مال با انگیزه فرار از پرداخت دین، در شرایط مقرر، میتواند پیامد کیفری و مالی داشته باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
برای تشخیص موضوع، دادگاه معمولاً به مجموعه قرائن توجه میکند، نه فقط تاریخ سند. فروش ملک به قیمت واقعی، دریافت وجه از طریق بانکی، باقی ماندن اموال کافی و نداشتن ارتباط صوری با خریدار، از نشانههای معامله واقعی است. در مقابل، فروش به خویشاوند نزدیک با قیمت غیرمتعارف، باقی ماندن زوج بدون مال قابل دسترس، انتقال بدون دریافت ثمن یا استفاده همچنان فروشنده از ملک، میتواند ظن فرار از دین را تقویت کند.
خیر. برای بررسی ادعای فرار از دین، لزوماً لازم نیست پیش از معامله، دادخواست مهریه یا اجراییه صادر شده باشد؛ وجود دین و اثبات قصد فرار اهمیت دارد. با این حال، مطالبه رسمی، ارسال اظهارنامه، ابلاغ اجراییه یا اطلاع روشن زوج از پیگیری جدی طلب، ممکن است بهعنوان یکی از قرائن اثبات قصد مورد توجه قرار گیرد. در نتیجه، فروش ملک قبل از اقدام همسر برای مهریه نه همیشه مصون است و نه همیشه قابل ابطال؛ نتیجه به دلایل و شرایط واقعی وابسته است.
زن میتواند با توجه به وضعیت پرونده، از مسیر حقوقی یا کیفری اقدام کند؛ اما طرح شکایت بدون دلیل کافی ممکن است نتیجه مطلوب نداشته باشد. همچنین اگر ملک به خریدار واقعی و با حسن نیت منتقل شده باشد، اثبات بیاعتباری معامله دشوارتر خواهد بود. بررسی زنجیره نقلوانتقال و استعلام ثبتی نیز اهمیت زیادی دارد.
فرض کنید زوج پس از اطلاع از تصمیم همسر برای مطالبه مهریه، خانه خود را به برادرش با مبلغی بسیار کمتر از ارزش واقعی منتقل کند، ثمن نیز در حساب بانکی او دیده نشود و دارایی دیگری نداشته باشد. در این وضعیت، فروش ملک قبل از اقدام همسر برای مهریه میتواند قرائن قابل توجهی برای ادعای معامله به قصد فرار از دین ایجاد کند؛ بااینحال، تشخیص نهایی به بررسی اسناد، اظهارات طرفین و نظر مرجع رسیدگی بستگی دارد.
زوجی که قصد فروش ملک دارد باید معامله را با قیمت متعارف، قرارداد شفاف، پرداخت قابل ردیابی و ثبت رسمی انجام دهد و از انتقال صوری یا نگهداشتن منافع ملک به نام خود پرهیز کند. خریدار نیز باید استعلام ثبتی، وضعیت بازداشت ملک و توانایی واقعی فروشنده را بررسی کند. پنهان کردن مال، تنظیم وکالتنامه به جای انتقال واقعی یا انتقالهای زنجیرهای، خطر دعوا را بیشتر میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
فروش ملک قبل از اقدام همسر برای مهریه در صورت واقعی بودن معامله و باقی ماندن امکان پرداخت دین، اصولاً ممنوع نیست. اما اگر هدف، محروم کردن زوجه از حق قانونی خود باشد، با توجه به مدارک و قرائن ممکن است آثار حقوقی و کیفری داشته باشد. پیش از هر اقدام، بررسی اسناد و مشورت با وکیل متخصص ضروری است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل تهرانپارس غربی را ببینید.