آیا خریدار و فروشنده میتوانند پس از امضای مبایعهنامه، معامله را با توافق یکدیگر برهم بزنند؟ بله، فسخ مبایعه نامه با رضایت طرفین در واقع معمولاً در قالب «اقاله» انجام میشود و زمانی معتبر است که هر دو طرف با بازگرداندن آثار معامله موافق باشند. در این حالت، رضایت یکجانبه کافی نیست و باید توافق روشن، آگاهانه و قابل اثبات وجود داشته باشد.
فسخ یکطرفه معمولاً زمانی امکانپذیر است که قانون یا قرارداد چنین اختیاری را پیشبینی کرده باشد؛ برای نمونه، وجود خیار قراردادی یا تخلف از شرط میتواند مبنای فسخ قرار گیرد. اما در اقاله، علت برهمزدن معامله توافق مشترک طرفین است. بنابراین، عنوان دقیقتر برای فسخ مبایعه نامه با رضایت طرفین، اقاله یا تفاسخ قرارداد است. این توافق باید درباره اصل انحلال معامله و آثار مالی آن، از جمله استرداد ثمن و ملک، شفاف باشد.
طرفین باید اهلیت قانونی، قصد واقعی و رضایت آزادانه داشته باشند. توافقی که در نتیجه تهدید، اجبار یا اشتباه اساسی شکل گرفته باشد، ممکن است با ایراد حقوقی مواجه شود. همچنین بهتر است مشخص شود که:
بهترین روش، تنظیم نوشتهای مستقل با عنوان اقالهنامه یا توافقنامه انحلال معامله و امضای هر دو طرف است. در این سند، مشخصات هویتی، شماره و تاریخ مبایعهنامه، موضوع معامله، مبلغهای پرداختی، تعهدات باقیمانده و وضعیت خسارت باید درج شود. رسید بانکی، پیامهای معتبر، اقرار کتبی و شهادت نیز ممکن است در اثبات توافق مؤثر باشند، اما ارزش اثباتی آنها به شرایط پرونده بستگی دارد.
اگر موضوع معامله ملک باشد، صرف امضای یک برگه عادی همیشه برای پایان همه اختلافها کافی نیست. در صورت وجود سند رسمی یا انتقال رسمی، انجام اقدامات ثبتی و تنظیم سند متناسب با وضعیت ملک اهمیت دارد. همچنین اگر ملک در رهن، توقیف یا متعلق به شخص دیگری باشد، رضایت طرفین بهتنهایی مشکلات اشخاص ثالث را برطرف نمیکند.
فرض کنید علی آپارتمانی را از مریم خریداری کرده و بخشی از ثمن را نیز پرداخته است. پیش از انتقال رسمی، به علت فراهمنشدن وام، هر دو طرف تصمیم میگیرند معامله را برهم بزنند. آنها در اقالهنامه مینویسند که فسخ مبایعه نامه با رضایت طرفین انجام شده، مریم مبلغ دریافتشده را در تاریخ مشخص مسترد میکند، علی ملک و مدارک را تحویل میدهد و پس از اجرای کامل تعهدات، ادعایی نسبت به یکدیگر ندارند. اگر یکی از طرفین بعداً از امضای خود منکر شود، همین سند و رسیدهای پرداخت میتواند در ارزیابی دادگاه مؤثر باشد؛ با این حال، نتیجه نهایی به اصالت مدارک و نحوه اجرای تعهدات وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی رایگان در مورد ملک را ببینید.
اگر توافق شفاهی یا کتبی وجود داشته باشد اما یکی از طرفین از اجرای آن خودداری کند، طرف دیگر باید ابتدا مدارک و پیامهای موجود را حفظ و اظهارنامهای رسمی برای اعلام توافق و مطالبه اجرای تعهد ارسال کند. در صورت باقیماندن اختلاف، امکان طرح دعوا درباره اثبات اقاله، استرداد وجه یا الزام به انجام تعهد، بسته به محتوای توافق و وضعیت معامله، بررسی میشود. دادگاه صرف ادعای پشیمانی را معادل اقاله نمیداند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب ملکی را ببینید.
فسخ مبایعه نامه با رضایت طرفین زمانی کمخطرتر و قابل اتکاتر است که در سندی دقیق، با تعیین تکلیف پول، ملک، خسارت و تعهدات ثبت شود. پیش از امضا، وضعیت سند، پرداختها و حقوق اشخاص ثالث بررسی شود و در معاملات ملکی، هماهنگی با دفترخانه و مشورت حقوقی نادیده گرفته نشود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.