آیا فروشنده میتواند به دلیل عمل نکردن خریدار به تعهداتش، هم پلاک خودرو را آزاد کند و هم معامله را برهم بزند؟ پاسخ کوتاه این است که فک پلاک خودرو و فسخ معامله دو اقدام متفاوتاند؛ فک پلاک برای پایان دادن به ارتباط ثبتی و انتظامی فروشنده با خودرو انجام میشود، اما فسخ معامله فقط در صورت وجود اختیار قانونی یا قراردادی و اثبات سبب آن امکانپذیر است.
خیر. فک پلاک، ناظر به تعویض یا برداشتن پلاک متعلق به فروشنده و ثبت وضعیت جدید خودرو در فرایندهای انتظامی است و بهتنهایی قرارداد را منحل نمیکند. حتی اگر فروشنده به علت عدم مراجعه خریدار، الزام به فک پلاک را بخواهد، این اقدام لزوماً به معنی بازگشت خودرو یا بیاعتباری مبایعهنامه نیست. فسخ، یک عمل حقوقی مستقل است که باید بر پایه شرط فسخ، تخلف مؤثر از تعهد، وجود عیب یا تدلیس، عدم پرداخت ثمن یا سبب قانونی قابل اثبات انجام شود.
ابتدا باید متن مبایعهنامه بررسی شود. گاهی برای پرداخت نشدن اقساط، حاضر نشدن در مرکز تعویض پلاک، یا انتقال ندادن سند، حق فسخ برای یکی از طرفین پیشبینی شده است. در این حالت، رعایت مهلت، ارسال اظهارنامه و شیوه اعلام فسخ اهمیت دارد. اگر چنین شرطی وجود نداشته باشد، صرف پشیمانی، افزایش قیمت خودرو یا دشواری فک پلاک معمولاً برای فسخ کافی نیست.
در صورت وجود عیب پنهان، فریب در معرفی خودرو، یا تخلف از وصف اساسی، خریدار ممکن است بتواند از حقوق قانونی مربوط به فسخ یا کاهش ارزش استفاده کند؛ اما تشخیص نتیجه به زمان آگاهی، میزان عیب و مفاد قرارداد وابسته است. بنابراین ادعای فسخ با اثبات آن تفاوت دارد و بهتر است پیش از تصرف یا فروش مجدد خودرو، نظر حقوقی دریافت شود.
فروشنده باید مدارکی را که رابطه قراردادی و ادامه استفاده خریدار از پلاک را نشان میدهد جمعآوری کند. مدارک معمول عبارتاند از:
پس از ارسال اظهارنامه و تعیین مهلت متعارف برای مراجعه، در صورت امتناع خریدار، فروشنده میتواند دعوای الزام به فک پلاک را در مرجع صالح مطرح کند. اگر خودرو در اختیار فروشنده نباشد یا احتمال انتقال، مخفی کردن یا استفاده زیانبار وجود داشته باشد، انتخاب خواستههای تکمیلی باید با توجه به مدارک و وضعیت واقعی پرونده انجام شود.
فرض کنید علی خودرو را به رضا میفروشد، بخشی از ثمن را دریافت میکند و در قرارداد مقرر میشود رضا در موعد مشخص برای تعویض پلاک حاضر شود. رضا خودرو را تحویل میگیرد اما نه برای پرداخت باقیمانده اقدام میکند و نه در مرکز تعویض پلاک حاضر میشود. علی میتواند با اظهارنامه، انجام تعهد و پرداخت را مطالبه کند و در صورت استمرار تخلف، دعوای فک پلاک را پیگیری کند. اگر قرارداد برای این تخلف حق فسخ داده باشد، فک پلاک خودرو و فسخ معامله ممکن است در یک برنامه حقوقی دنبال شوند؛ بااینحال دادگاه برای هر خواسته، دلیل و مبنای جداگانه میسنجد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان حقوقی را ببینید.
نوشتن عبارت «معامله فسخ شد» بدون داشتن اختیار فسخ، خودبهخود قرارداد را از بین نمیبرد. همچنین مراجعه صرف به پلیس یا توقیف خودرو جایگزین حکم حقوقی نیست. فروشنده نباید خودرو را بدون دلیل قانونی پس بگیرد یا پلاک را شخصاً دستکاری کند؛ زیرا این کار میتواند مسئولیتهای جداگانه ایجاد کند. خواسته دعوا، نشانی صحیح طرف مقابل، مبلغ خواسته و دلایل کتبی باید دقیق تنظیم شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل رایگان 24 ساعته را ببینید.
فک پلاک برای رفع مسئولیتها و ارتباط انتظامی فروشنده با خودروست، در حالی که فسخ به اعتبار قرارداد مربوط میشود. اقدام درست، بررسی مفاد مبایعهنامه، مستندسازی تخلف، ارسال اظهارنامه و سپس انتخاب خواسته متناسب است. به همین دلیل، پیش از طرح همزمان فک پلاک خودرو و فسخ معامله باید وضعیت پرداخت، تحویل، شرط قراردادی و دلایل قابل اثبات بررسی شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در شهرک ولیعصر را ببینید.