آیا مقررات تازهای برای ناتوانی از پرداخت مهریه تصویب شده است؟ در حال حاضر، قانون جدید اعسار مهریه به معنای یک قانون مستقل و لازمالاجرا که قواعد قبلی را بهطور کامل تغییر داده باشد، وجود ندارد؛ رسیدگی همچنان بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، قانون حمایت خانواده و مقررات آیین دادرسی انجام میشود. بنابراین، صرف شنیدن خبر طرحها یا پیشنهادهای اصلاحی، بهمعنای تغییر قانون نیست و نتیجه پرونده به میزان مهریه، دارایی زوج و دلایل اثبات ناتوانی او بستگی دارد.
اعسار یعنی شخص، جز مستثنیات دین، مالی برای پرداخت یکجای بدهی یا توان مالی کافی برای پرداخت آن ندارد. این وضعیت با بیکاری، درآمد کم یا ادعای شفاهی ثابت نمیشود. دادگاه مجموع داراییها، حسابهای بانکی، املاک، خودرو، شغل، درآمد، معاملات اخیر و هزینههای ضروری زندگی را بررسی میکند.
مهریه بهمحض وقوع عقد، اصولاً دین قطعی شوهر محسوب میشود و مطالبه آن از طریق دادگاه یا اجرای ثبت امکانپذیر است. در مرحله اجرا، اگر زوج توان پرداخت یکجای محکومبه را نداشته باشد، میتواند دادخواست اعسار و تقسیط ارائه کند. پذیرش اعسار، اصل بدهی را از بین نمیبرد؛ فقط نحوه و زمان پرداخت را تغییر میدهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
شاهد باید درباره وضعیت مالی فعلی و نحوه اطلاع خود توضیح روشن بدهد. معرفی شاهد صوری یا پنهان کردن ملک و حساب بانکی میتواند موجب رد دعوا، بیاعتباری ادعا و ایجاد مسئولیت قانونی شود. دادگاه همچنین میتواند برای بررسی داراییها از مراجع مربوط استعلام کند.
ثبت دادخواست بهتنهایی همیشه موجب توقف اجرای محکومیت یا رفع بازداشت نیست. زمان ثبت، کامل بودن مدارک، ابلاغ اجراییه و تصمیم مرجع رسیدگی اهمیت دارد. در مقررات اجرای محکومیتهای مالی، بدهکار باید در مهلت مقرر قانونی، اطلاعات مالی خود را صادقانه ارائه کند؛ در غیر این صورت ممکن است از برخی حمایتهای قانونی محروم شود. پس از پذیرش اعسار، دادگاه معمولاً با توجه به توان پرداخت، پیشقسط و اقساط تعیین میکند و این مبلغ برای همه پروندهها یکسان نیست.
در دعاوی مهریه، ضمانت اجرای حبس تا میزان مقرر قانونی، از جمله سقف شناختهشده ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن، با شرایط قانونی قابل بررسی است؛ اما این موضوع به معنای بخشش مهریه یا بینیازی از اثبات اعسار نیست. نسبت به مازاد، توانایی مالی زوج و وجود مال قابل شناسایی اهمیت بیشتری دارد. همچنین هرگاه مالی از بدهکار پیدا شود، امکان توقیف آن برای وصول طلب وجود دارد.
فرض کنید علی بابت ۲۰۰ سکه محکوم شده، کارمند است، خانه و خودروی قابل توقیف ندارد و درآمدش صرف هزینههای متعارف زندگی و نگهداری فرزند میشود. اگر او صورت دارایی کامل، مدارک درآمد و شاهدان معتبر ارائه کند، دادگاه ممکن است قانون جدید اعسار مهریه را مبنای مستقلی نداند، اما بر اساس مقررات جاری، اعسار او را بپذیرد و مبلغی را بهعنوان پیشقسط و اقساط ماهانه تعیین کند. اگر بعداً مالکیت پنهانشده او آشکار شود، تصمیم دادگاه میتواند مورد بازبینی قرار گیرد.
تأخیر در اقدام پس از ابلاغ اجراییه، ارائه فهرست ناقص اموال، انتقال صوری دارایی، اتکا به شاهدی که اطلاع مستقیم ندارد و تصور بخشیدهشدن بدهی از خطاهای رایج هستند. بهتر است پیش از ثبت دادخواست، وضعیت دارایی و درآمد با دقت مستند شود و همزمان، امکان مذاکره برای پرداخت توافقی نیز بررسی گردد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
آنچه با عنوان قانون جدید اعسار مهریه جستوجو میشود، در عمل بیشتر به تغییرات پیشنهادی و تفسیر مقررات موجود اشاره دارد. اعسار نه موجب سقوط مهریه است و نه با ادعای ناتوانی ثابت میشود؛ نتیجه به مدارک، صداقت مالی و تشخیص دادگاه وابسته است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانم در پردیس را ببینید.