آیا تعداد سکههای قابل مطالبه یا امکان حبس شوهر تغییر کرده است؟ پاسخ کوتاه این است که تا زمان تنظیم این مطلب، قانون جدید سکه مهریه که سقف مسئولیت مالی را به عددی مانند ۱۴ سکه کاهش دهد، بهصورت قطعی و لازمالاجرا جایگزین مقررات فعلی نشده است؛ بنابراین اصل امکان مطالبه تمام مهریه همچنان برقرار است، اما ضمانت اجرای حبس و شیوه وصول، به توانایی مالی زوج و شرایط پرونده بستگی دارد.
بر اساس مقررات موجود، مهریه هر تعداد سکه که در عقدنامه درج شده باشد، اصولاً دین شوهر به زن محسوب میشود. با این حال، ضمانت اجرای حبس در چارچوب مبلغ مشخصی از مهریه بررسی میشود و نسبت به مازاد آن، زن باید توانایی مالی زوج یا وجود مال قابل توقیف را اثبات کند. عدد ۱۱۰ سکه در مقررات فعلی نقش مهمی دارد، اما به معنای بخشیدهشدن سکههای بیشتر یا بیاعتباری آنها نیست.
بنابراین، خبرهایی درباره تصویب قطعی قانون جدید سکه مهریه باید با متن قانون منتشرشده در روزنامه رسمی یا اطلاعیه رسمی مراجع قانونگذاری تطبیق داده شود. صرف طرح پیشنهاد، اظهارنظر مسئولان یا تصویب در یک کمیسیون، بهتنهایی موجب تغییر قانون لازمالاجرا نمیشود.
زن معمولاً میتواند برای اجرای مهریه از دفتر ازدواج و اداره اجرای ثبت اقدام کند یا، با توجه به وضعیت پرونده، دادخواست مطالبه مهریه را در مرجع قضایی صالح مطرح نماید. انتخاب مسیر مناسب به عواملی مانند وجود ملک یا خودرو، نشانی اموال، ممنوعالخروجی، سابقه پرداخت و فوریت توقیف بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
پس از صدور اجراییه، زوج میتواند بدهی را بپردازد، برای پرداخت اقساطی درخواست بدهد یا ناتوانی مالی خود را با دلایل معتبر نشان دهد. دادگاه در بررسی اعسار، درآمد، هزینههای ضروری، داراییها و وضعیت واقعی زندگی او را ارزیابی میکند.
اعسار به معنی از بین رفتن مهریه نیست؛ بلکه ممکن است باعث تعیین پیشقسط و اقساط متناسب با توان مالی شود. اگر زوج پس از صدور حکم تقسیط، اقساط را بدون عذر موجه نپردازد، زن میتواند اجرای حکم و آثار قانونی عدم پرداخت را پیگیری کند. در مقابل، زوجه نیز نمیتواند صرف ادعا، همه اموال مستثنی از دین یا وسایل ضروری زندگی را توقیف کند.
افزایش قیمت سکه معمولاً در توان پرداخت مؤثر است، اما دادگاه برای تعیین اقساط فقط به قیمت روز سکه نگاه نمیکند. درآمد مستمر، اجارهنشینی، افراد تحت تکفل، بدهیهای واقعی و نقلوانتقالهای مشکوک نیز اهمیت دارند.
فرض کنید مریم ۲۰۰ سکه مهریه دارد و همسرش کارمند است و یک آپارتمان نیز به نام اوست. مریم میتواند برای توقیف مال و مطالبه مهریه اقدام کند. اگر زوج ثابت کند درآمدش برای پرداخت یکجای بدهی کافی نیست، احتمال تعیین اقساط وجود دارد؛ اما این موضوع بهتنهایی موجب حذف ۹۰ سکه مازاد نمیشود. در چنین پروندهای، استناد به قانون جدید سکه مهریه بدون بررسی آخرین مقررات، ممکن است باعث انتخاب مسیر نادرست یا تأخیر در توقیف اموال شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
قانون جدید سکه مهریه را نباید با شایعات یا طرحهای پیشنهادی یکسان دانست. تا زمانی که تغییرات بهطور رسمی لازمالاجرا نشدهاند، مهریه مندرج در عقدنامه قابل مطالبه است؛ ولی نحوه وصول، حبس، تقسیط و توقیف اموال به توانایی مالی زوج، مدارک طرفین و تصمیم مرجع رسیدگی وابسته خواهد بود. پیش از اقدام، بررسی سند ازدواج و وضعیت داراییهای زوج با مشاور حقوقی میتواند از اشتباههای پرهزینه جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه شماره وکیل در تهرانپارس را ببینید.