برای وصول مهریه از کجا باید شروع کرد؟ پاسخ کوتاه این است که در قوانین اجرا گذاشتن مهریه، زوجه میتواند با مراجعه به دفتر ازدواج و دریافت رونوشت سند، از طریق اجرای ثبت یا در شرایط لازم از دادگاه خانواده برای مطالبه حق خود اقدام کند. انتخاب مسیر به نوع سند، میزان مهریه، وجود مال قابل توقیف و وضعیت مالی زوج بستگی دارد. مهریه عندالمطالبه، به محض مطالبه زوجه قابل پیگیری است؛ اما در مهریه عندالاستطاعه، اثبات استطاعت مالی زوج اهمیت بیشتری دارد.
در عمل، شروع فرایند معمولاً از دفترخانه ازدواج و سپس واحد اجرای اسناد لازمالاجرا انجام میشود. زوجه میتواند شناسایی و توقیف اموالی مانند حساب بانکی، خودرو، ملک یا حقوق و مزایای زوج را درخواست کند؛ البته مال باید متعلق به زوج و قابل توقیف باشد و مستثنیات دین، مانند برخی نیازهای ضروری زندگی، حمایت قانونی دارند. اگر اجرای ثبت به نتیجه نرسد یا پیگیری قضایی ضرورت پیدا کند، طرح دعوا یا درخواست مناسب در دادگاه خانواده قابل بررسی است.
مدارک اصلی معمولاً شامل سند ازدواج یا رونوشت رسمی آن، کارت ملی و شناسنامه زوجه، اطلاعات هویتی و نشانی زوج و در صورت وجود، مدارک مربوط به اموال اوست. ثبت درخواست از مسیر خدمات الکترونیک قضایی نیز ممکن است به احراز هویت و حساب کاربری نیاز داشته باشد. اگر زوجه وکیل داشته باشد، وکالتنامه رسمی باید حدود اختیار وکیل را مشخص کند.
در قوانین اجرا گذاشتن مهریه، امکان مطالبه کل مهریه از نظر تعهد زوج وجود دارد، اما ضمانت اجرای حبس و رسیدگی به اعسار تابع مقررات مربوط به میزان مهریه و توانایی مالی زوج است. درباره مهریههای تا سقف مقرر قانونی، شرایط اعمال ضمانت اجرا با مهریههای بیشتر تفاوت دارد و نسبت به مازاد، توانایی مالی زوج و شناسایی اموال او اهمیت اساسی پیدا میکند. صدور حکم اعسار نیز به معنای از بین رفتن مهریه نیست؛ بلکه ممکن است پرداخت آن به اقساط تبدیل شود.
فرض کنید «مریم» پس از مطالبه مهریه، سند ازدواج و مشخصات همسرش را ارائه میکند و از اجرای ثبت میخواهد حسابها و خودروی متعلق به زوج بررسی شود. اگر مالکیت خودرو احراز و خودرو جزو مستثنیات دین نباشد، امکان توقیف آن تا میزان بدهی وجود دارد. در این مثال، قوانین اجرا گذاشتن مهریه بهتنهایی توقیف را قطعی نمیکند؛ بلکه احراز مالکیت، رعایت تشریفات ابلاغ و بررسی ادعاهای زوج یا اشخاص ثالث نیز لازم است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
اعلام نشانی نادرست، بیتوجهی به ابلاغهای سامانه، تصور توقیف هر مال مورد استفاده زوج و انتقال شتابزده اموال به نام بستگان، از خطاهای رایج است. انتقال مال با هدف فرار از پرداخت دین میتواند پیامد حقوقی و کیفری داشته باشد، اما اثبات قصد و زمان انتقال اهمیت دارد. همچنین نباید «مطالبه مهریه»، «توقیف مال» و «محکومیت به حبس» را یک نتیجه واحد دانست؛ هرکدام شرایط و تشریفات جداگانه دارند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
برای تصمیم درست، ابتدا متن عقدنامه، نوع مهریه، داراییهای قابل شناسایی و وضعیت مالی زوج بررسی شود. در قوانین اجرا گذاشتن مهریه، اقدام از اجرای ثبت اغلب نقطه شروع عملی است، اما در پروندههای دارای اختلاف درباره اعسار، انتقال مال، مالکیت یا نحوه پرداخت، مشورت با وکیل خانواده میتواند از انتخاب مسیر نادرست و تحمیل هزینههای اضافی جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل شهرری را ببینید.