چگونه ارزش ملکی که قرار است در اجرای احکام یا فروش قضایی عرضه شود تعیین میشود؟ قیمت گذاری ملک برای مزایده معمولاً به وسیله کارشناس رسمی دادگستری و بر اساس ارزش روز ملک، وضعیت ثبتی، موقعیت، مساحت و شرایط فروش انجام میشود و رقم ثابتی برای همه املاک وجود ندارد. این مبلغ، مبنای شروع مزایده است و الزاماً با قیمت توافقی بازار یا مبلغ مورد انتظار مالک یکسان نیست.
در پروندههای اجرای احکام، پس از توقیف ملک، ارزیابی معمولاً به کارشناس رسمی دادگستری در رشته مرتبط ارجاع میشود. کارشناس باید با بررسی اسناد، بازدید از ملک و مقایسه معاملات و املاک مشابه، ارزش عادله را مشخص کند. در برخی پروندهها، مرجع اجرا از ارزیابی کارشناسی برای تعیین قیمت پایه آگهی مزایده استفاده میکند.
اگر ملک در رهن، بازداشت یا دارای حقوق اشخاص ثالث باشد، این وضعیت باید در گزارش کارشناسی و آگهی فروش منعکس شود. فروش ملک نیز لزوماً همه محدودیتهای ثبتی یا حقوقی را از بین نمیبرد؛ بنابراین خریدار باید پیش از شرکت در مزایده، مفاد آگهی و پرونده ثبتی را بررسی کند.
ارزش معاملاتی دارایی برای مالیات یا عوارض، با ارزش کارشناسی جهت مزایده تفاوت دارد. همچنین قیمت پیشنهادی بنگاه، قیمت کارشناسی خصوصی و قیمت پایه مزایده، مفاهیم جداگانهای هستند و نباید بدون بررسی شرایط با یکدیگر مقایسه شوند.
طرفین پرونده باید گزارش ارزیابی و نحوه ابلاغ آن را با دقت بررسی کنند. در اجرای احکام مدنی، اعتراض به ارزیابی اصولاً در مهلت قانونی سه روز از تاریخ ابلاغ مطرح میشود؛ با این حال، شروع مهلت و شیوه اقدام باید با توجه به نوع پرونده و مرجع رسیدگی احراز شود. اعتراض باید مستدل باشد و صرف ادعای پایین یا بالا بودن قیمت معمولاً کافی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
فرض کنید ملکی ششدانگ در تهران توقیف شده و کارشناس، با توجه به موقعیت و وضعیت بنا، ارزش آن را ۲۰ میلیارد تومان اعلام کند. مالک معتقد باشد وجود حق عبور مشترک و نداشتن پایانکار کامل باعث کاهش ارزش ملک شده، در حالی که محکومله قیمت را بیش از واقع بداند. در این وضعیت، قیمت گذاری ملک برای مزایده با اعتراض مستند هر یک از طرفین قابل بررسی مجدد است و نتیجه به اسناد، گزارش کارشناسی و نظر مرجع اجرا بستگی دارد؛ هیچیک از طرفین صرفاً با ادعا، نتیجه قطعی نمیگیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی رایگان در مورد ملک را ببینید.
پیش از شرکت، آگهی، سند، میزان بدهی، وضعیت تصرف، امکان تحویل ملک و شرایط پرداخت را بررسی کنید. قیمت پایه، سقف ارزش ملک نیست و پیشنهاد بالاتر نیز باید با توان مالی و ریسکهای انتقال سنجیده شود. اگر ابهام ثبتی یا حقوقی وجود دارد، مشورت با وکیل یا کارشناس رسمی میتواند از تصمیم پرهزینه جلوگیری کند.
قیمت گذاری ملک برای مزایده فرآیندی کارشناسی و وابسته به وضعیت واقعی و حقوقی ملک است. بررسی گزارش، رعایت مهلت اعتراض و توجه به تفاوت ارزش بازار با قیمت پایه، مهمترین اقدامات برای حمایت از حقوق مالک، محکومله و خریدار محسوب میشود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.