آیا پوشاندن یک عبارت اشتباه در قرارداد یا سند با لاک، اعتبار آن را از بین میبرد؟ پاسخ کوتاه این است که لاک گرفتن بر روی عبارت در سند بهتنهایی همیشه موجب بیاعتباری سند نیست، اما اگر بدون رضایت طرفین، بدون توضیح و بدون امضای اصلاحی انجام شود، میتواند ارزش اثباتی سند را کاهش دهد و حتی در شرایطی ادعای دستکاری یا جعل را مطرح کند. اثر حقوقی این اقدام به نوع سند، زمان انجام اصلاح، رضایت امضاکنندگان و امکان اثبات متن اولیه بستگی دارد.
سند، بهویژه قرارداد، باید مفاد روشن و قابل احراز داشته باشد. وقتی عبارتی با لاک پوشانده میشود، متن اصلی دیگر بهسادگی قابل مشاهده نیست و ممکن است این پرسش ایجاد شود که چه کسی، در چه زمانی و با چه اجازهای آن را تغییر داده است. در اسناد عادی، دادگاه معمولاً به مجموعهای از دلایل مانند امضا، دستخط، پیامها، شهادت، کارشناسی و رفتار بعدی طرفین توجه میکند. بنابراین لاک گرفتن بر روی عبارت در سند، بهتنهایی دلیل قطعی بر جعل یا بیاعتباری نیست؛ اما قرینهای است که نیاز به بررسی کارشناسی را افزایش میدهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جعل سند عادی را ببینید.
روش مطمئنتر این است که عبارت نادرست با یک خط نازک خط زده شود، بهگونهای که متن اولیه همچنان خوانا بماند، سپس عبارت صحیح در محل مناسب نوشته شود و همه طرفها کنار اصلاح را امضا یا پاراف کنند. بهتر است تعداد اصلاحات نیز در پایان سند ذکر شود. اگر اصلاح اساسی است، تنظیم الحاقیه یا قرارداد جدید معمولاً از پوشاندن متن با لاک امنتر خواهد بود.
شخصی که به تغییر یا دستکاری اعتراض دارد، باید ادعای خود را با دلایل قابل بررسی مطرح کند. درخواست کارشناسی خط، جوهر، ترتیب درج نوشتهها یا بررسی آثار فنی سند میتواند مطرح شود؛ البته تشخیص قابلیت و ضرورت این اقدامات با مرجع رسیدگی است. نسخههای قبلی قرارداد، فایل اسکنشده، مکاتبات مربوط به توافق و شهادت اشخاص حاضر هنگام امضا نیز ممکن است اهمیت داشته باشد. صرف وجود لاک، بدون دلیل دیگری درباره قصد فریب یا تغییر مفاد، الزاماً نتیجه خاصی ایجاد نمیکند.
فرض کنید در قرارداد فروش، مبلغ معامله نوشته شده و پس از امضا، یکی از طرفین عددی را با لاک میپوشاند و رقم کمتری مینویسد. اگر اصلاح بدون امضای طرف مقابل باشد، خریدار یا فروشنده میتواند نسبت به اصالت مبلغ جدید اعتراض کند. در چنین وضعی، لاک گرفتن بر روی عبارت در سند فقط یک نشانه است و دادگاه با بررسی نسخه اولیه، رسیدهای پرداخت، پیامهای طرفین و نظر کارشناس درباره نتیجه اختلاف تصمیم میگیرد. هیچیک از طرفین نباید پیش از احراز اصالت، نتیجه پرونده را قطعی فرض کند.
در سند عادی، اعتبار نوشته بیشتر به امضا و امکان انتساب مفاد به طرفین وابسته است. در سند رسمی، رعایت تشریفات دفترخانه و مقررات مربوط به اصلاح اهمیت بیشتری دارد و پوشاندن عبارت با لاک ممکن است موجب ایراد جدی به روند تنظیم سند شود. اگر سند برای ارائه به دادگاه، بانک، اداره یا دفترخانه آماده میشود، بهتر است بهجای مخفی کردن متن، اصلاح رسمی و قابل ردیابی انجام شود. همچنین نگهداری نسخه بدون اصلاح برای مقایسه بعدی ضروری است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره تلفنی رایگان وکیل حقوقی را ببینید.
لاک گرفتن بر روی عبارت در سند اقدامی پرریسک است و نه همیشه بیاثر و نه خودکار موجب جعل محسوب میشود. راهکار مناسب، اصلاح شفاف، امضای همه ذینفعان، تهیه نسخه قابل مقایسه و در اسناد رسمی، مراجعه به مرجع تنظیمکننده است. در صورت اختلاف، تصمیم نهایی بر پایه مجموعه دلایل و بررسی اصالت سند اتخاذ میشود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانم در ورامین را ببینید.