اگر با مبایعه نامه جعل و باج گیری روبهرو شدهاید، اصل اقدام این است که از پرداخت پول، امضای نوشته جدید یا تحویل اصل مدارک خودداری کنید، همه پیامها و اسناد را حفظ کنید و در سریعترین زمان، شکایت کیفری و در صورت نیاز دعوای حقوقی مطرح نمایید. برای مثال، فرض کنید شخصی یک مبایعهنامه دستنویس یا چاپی را به شما منتسب کرده و تهدید میکند اگر مبلغی نپردازید، آن را برای انتقال ملک یا طرح دعوا استفاده خواهد کرد؛ این وضعیت میتواند همزمان موضوع جعل، استفاده از سند مجعول و تهدید یا اخاذی باشد و در پرونده مبایعه نامه جعل و باج گیری، تشخیص اصالت سند با بررسی کارشناسی و تصمیم مرجع قضایی انجام میشود.
در چنین شرایطی، واکنش عجولانه ممکن است به زیان شما تمام شود. پرداخت وجه، امضای رسید، اقرار به بدهی یا نوشتن عباراتی مانند «سند را قبول دارم» میتواند بعداً به عنوان قرینه علیه شما استفاده شود. ابتدا از تمام صفحات مبایعهنامه، پشت و روی آن، امضاها، اثر انگشت، الحاقها و نوشتههای اضافی تصویر واضح تهیه کنید. اصل سند را نزد خود نگه دارید و آن را پاره، مخدوش یا دستکاری نکنید.
اگر تهدید از طریق پیامرسان، پیامک، تماس یا شبکه اجتماعی انجام شده است، پیامها را حذف نکنید. از صفحه گفتوگو، شماره تلفن، شناسه کاربری، تاریخ و ساعت پیامها تصویر بگیرید و در صورت امکان، موضوع را از طریق تأمین دلیل یا بررسی رسمی ادله الکترونیکی تثبیت کنید. فایل صوتی یا تصویری نیز باید بدون ویرایش نگهداری شود؛ انتشار عمومی آن میتواند برای شما مسئولیت جداگانه ایجاد کند.
اگر خطر انتقال ملک، فروش مال یا ارائه سند به ادارهای وجود دارد، موضوع را در شکواییه و دادخواست بهصورت فوری مطرح کنید. در پرونده مبایعه نامه جعل و باج گیری، صرف ادعای شفاهی کافی نیست و باید رابطه میان سند، تهدید، مطالبه وجه و زیان احتمالی تا حد امکان با مدارک قابل بررسی نشان داده شود.
جعل فقط به ساختن کامل یک سند محدود نیست. تغییر تاریخ، مبلغ، مشخصات ملک، نام فروشنده یا خریدار، الحاق عبارت جدید، ساختن امضا یا اثر انگشت، حذف بخشی از متن و استفاده از برگهای که با فریب تهیه شده است، بسته به اوضاع پرونده میتواند از مصادیق جعل یا رفتارهای مرتبط با جعل باشد. تشخیص نهایی به قصد مرتکب، نحوه تغییر سند و آثار آن وابسته است.
اگر شخصی بداند سندی جعلی است و با وجود این آن را در دادگاه، دفترخانه، اداره ثبت یا برابر اشخاص دیگر ارائه کند، موضوع استفاده از سند مجعول نیز ممکن است مطرح شود. بنابراین حتی کسی که سند را خودش جعل نکرده، اما آگاهانه از آن استفاده کرده است، لزوماً از مسئولیت کیفری مصون نیست.
باجگیری عنوانی عمومی برای مطالبه مال یا امتیاز با فشار، تهدید و ایجاد ترس است. از نظر کیفری، رفتار مرتکب ممکن است با عناوینی مانند تهدید، اجبار، اخاذی یا وادار کردن شخص به امضا و تسلیم سند بررسی شود. عنوان دقیق اتهام به محتوای تهدید، خواسته مرتکب، وسیله استفادهشده و اقدامی که انجام داده است بستگی دارد. به همین دلیل، در متن شکایت نباید تنها به برچسب «باجگیری» اکتفا کرد؛ شرح دقیق اتفاق اهمیت بیشتری دارد.
مدارک پرونده باید به گونهای جمعآوری شود که قاضی یا بازپرس بتواند زنجیره اتفاقات را بازسازی کند. مهمترین مدارک عبارتاند از:
اگر اصل سند در اختیار طرف مقابل است، در شکواییه صریحاً تقاضای مطالبه و ارائه اصل سند برای کارشناسی را مطرح کنید. کارشناس خط و امضا میتواند درباره انتساب امضا، تقدم و تأخر نوشتهها، الحاق، تراشیدگی و برخی تغییرات فنی اظهارنظر کند؛ اما نتیجه کارشناسی به تنهایی جایگزین تصمیم قضایی نیست و ممکن است دادگاه یا دادسرا به بررسیهای تکمیلی نیاز داشته باشد.
نخست باید شرح واقعه را با ترتیب زمانی بنویسید: معامله چه زمانی انجام شده، سند چه زمانی تنظیم شده، کدام بخش آن جعلی است، تهدید دقیقاً چه بوده و چه مبلغ یا امتیازی مطالبه شده است. سپس شکایت کیفری را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید تا برای مرجع صالح ارسال شود. مرجع رسیدگی معمولاً دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع رفتار مجرمانه یا محل مرتبط با ارائه سند است، اما تعیین دقیق صلاحیت به جزئیات پرونده وابسته خواهد بود.
پس از ثبت شکایت، ممکن است از شما برای ارائه اصل مدارک، توضیح، معرفی شهود یا پرداخت هزینه کارشناسی دعوت شود. در این مرحله، خواسته خود را روشن مطرح کنید: بررسی اصالت مبایعهنامه، ارجاع سند به کارشناس رسمی، شناسایی استفادهکننده، جلوگیری از استناد به سند و تعقیب مرتکب. اگر احتمال انتقال ملک وجود دارد، موضوع را جداگانه و فوری به مرجع قضایی اعلام کنید.
در کنار شکایت کیفری، ممکن است دعوای حقوقی برای اعلام بیاعتباری یا بیحقی ناشی از سند، ابطال معامله یا جلوگیری از آثار آن لازم باشد. انتخاب عنوان دعوا به این بستگی دارد که سند در چه مرحلهای استفاده شده، مالک رسمی چه کسی است و آیا انتقالی در دفترخانه یا اداره ثبت انجام شده است. طرح همزمان یا پیدرپی این اقدامات باید با توجه به وضعیت پرونده تنظیم شود.
نمونه زیر برای تنظیم اولیه است و باید با اطلاعات واقعی پرونده تکمیل شود. در پرونده مبایعه نامه جعل و باج گیری میتوانید این متن را با توجه به نوع سند، شیوه تهدید و مدارک موجود اصلاح کنید:
مقام محترم دادسرای عمومی و انقلاب
اینجانب ........ فرزند ........ به شماره ملی ........ و نشانی ........، از آقای/خانم ........ به نشانی ........ شکایت دارم.
موضوع شکایت: جعل و استفاده از سند مجعول، تهدید و مطالبه وجه یا امتیاز از طریق فشار، حسب تشخیص مقام قضایی.
شرح شکایت: در تاریخ ........ شخص مورد شکایت، مبایعهنامهای را ارائه کرده که در آن مشخصات ........، مبلغ ........، تاریخ ........ و/یا امضای منتسب به ........ درج شده است. اینجانب اصالت بخشهای مذکور را قبول ندارم؛ زیرا ........ . پس از آن، مشتکیعنه در تاریخهای ........ از طریق ........ تهدید کرد که در صورت پرداخت نکردن مبلغ ........ یا انجام ندادن خواسته ........، سند را در ........ ارائه میکند و برای اینجانب ایجاد ضرر خواهد کرد. تصاویر پیامها، فایل صوتی، تصویر سند، اسامی شهود و سایر مدارک به پیوست تقدیم میشود.
با توجه به مراتب، تقاضای تعقیب کیفری، مطالبه اصل مبایعهنامه، ارجاع آن به کارشناسی خط، امضا و بررسی فنی، استعلام سوابق مرتبط، شناسایی سایر اشخاص دخیل و اتخاذ تصمیم فوری برای جلوگیری از استفاده یا انتقال بر اساس سند مورد شکایت را دارم.
نام و نام خانوادگی، امضا و تاریخ
ثبت شکواییه کیفری از طریق دفتر خدمات قضایی مستلزم پرداخت هزینه خدمات و هزینههای قانونی مربوط است. اگر سند به کارشناسی ارجاع شود، هزینه کارشناسی نیز با توجه به موضوع و تعداد کارشناسان تعیین میشود. دعوای حقوقی، مانند ابطال معامله یا مطالبه خسارت، هزینه دادرسی جداگانه دارد و میزان آن به نوع دعوا و ارزش خواسته وابسته است.
برای شکایت جعل و تهدید، منتظر پایان مهلت قرارداد یا پاسخ تهدیدکننده نمانید. هرچند مهلت اقدام در همه وضعیتها یکسان نیست و با توجه به عنوان اتهام، زمان اطلاع و شرایط پرونده بررسی میشود، تأخیر ممکن است دسترسی به شاهد، پیام، دوربین یا اصل سند را دشوار کند. در موضوعات ملکی، مرجع ثبتی و دادگاه محل وقوع ملک نیز ممکن است در اقدامات جانبی نقش داشته باشند.
برای شروع رسیدگی معمولاً میتوان تصویر یا رونوشت سند را ارائه کرد، اما برای کارشناسی دقیق، اصل سند اهمیت زیادی دارد. اگر اصل نزد طرف مقابل است، از مرجع قضایی بخواهید وی را ملزم به ارائه آن کند و از امتناع یا ارائه نکردن سند نیز صورتجلسه شود.
در لایحه یا شکواییه بهصراحت اعلام کنید امضا یا نوشته را منتسب به خود نمیدانید و تقاضای کارشناسی کنید. از ارائه نمونههای ساختگی یا نمونههایی که اصالت آنها محل تردید است خودداری کنید و نمونه امضای رسمی، بانکی، اداری یا اسناد قدیمی معتبر را معرفی نمایید.
پرداخت وجه معمولاً تضمینی برای توقف تهدید نیست و ممکن است مطالبههای بعدی را بیشتر کند. اگر به دلیل خطر فوری ناچار به اقدامی شدید، رسید، پیامها و جزئیات پرداخت را حفظ کنید و موضوع را بیدرنگ به مرجع قضایی اطلاع دهید.
باید فوراً استفاده از سند، خطر انتقال و مشخصات ملک را در شکایت اعلام کنید. بسته به وضعیت ثبتی، ممکن است درخواست دستور موقت، منع نقلوانتقال یا رسیدگی به ابطال اثر حقوقی سند مطرح شود. این درخواستها شرایط و مدارک خاص خود را دارند و باید متناسب با وضعیت ملک تنظیم شوند.
در صورت اثبات رفتار زیانبار و ورود خسارت، امکان مطالبه ضرر و زیان مادی یا برخی خسارتهای قابل اثبات وجود دارد. برای این منظور باید رابطه میان اقدام طرف مقابل و خسارت، میزان ضرر و مدارک پرداخت یا هزینهها را نشان دهید. مطالبه خسارت ممکن است در جریان پرونده کیفری یا از طریق دعوای حقوقی پیگیری شود.
در پرونده مبایعه نامه جعل و باج گیری، سه اقدام اهمیت اساسی دارد: حفظ اصل سند و ادله تهدید، ثبت شکایت با شرح دقیق و درخواست کارشناسی، و بررسی همزمان راهکارهای حقوقی برای جلوگیری از انتقال یا بیاثر کردن سند. از امضای نوشته جدید، پرداخت بدون رسید و انتشار عمومی مدارک خودداری کنید. چون عنوان اتهام و مرجع صالح به جزئیات هر پرونده وابسته است، متن شکایت باید بر اساس واقعیتهای قابل اثبات تنظیم شود.