آیا بانک میتواند بخشی از تسهیلات تصویبشده را پیش از پرداخت کم کند؟ پاسخ این است که مبلغ کسر از وام رقم ثابت و یکسانی ندارد و به نوع تسهیلات، مفاد قرارداد، هزینههای قانونی و خدمات بانکی وابسته است؛ بنابراین باید مبلغ مصوب، مبلغ پرداختشده و علت هر برداشت جداگانه بررسی شود.
تفاوت میان مبلغ اسمی وام و وجهی که به حساب وامگیرنده واریز میشود، ممکن است به دلایل مختلف ایجاد شود. برخی از این موارد در قرارداد پیشبینی میشوند و برخی دیگر فقط در صورت وجود مجوز قانونی یا رضایت معتبر مشتری قابل مطالبهاند.
صرف کمتر بودن مبلغ واریزی، بهتنهایی اثباتکننده تخلف بانک نیست. معیار اصلی، مقایسه قرارداد تسهیلات، جدول بازپرداخت، رسید پرداخت و مقررات حاکم بر همان محصول بانکی است. بانک باید بتواند عنوان، مبلغ و مبنای برداشت را مشخص کند. کسر مبهم، بدون درج در اسناد یا بدون ارائه توضیح قابل بررسی، میتواند موضوع اعتراض مشتری قرار گیرد؛ اما نتیجه نهایی به اسناد و شرایط قرارداد بستگی دارد.
همچنین باید میان کارمزد واقعی خدمت و مبلغی که عملاً بخشی از سود یا هزینه نامشخص تسهیلات است تفاوت گذاشت. نرخ سود، وجه التزام، بیمه و هزینه کارشناسی نیز مفاهیم جداگانهای هستند و نباید همه آنها با عنوان واحدی در محاسبات درج شوند.
پیش از طرح شکایت، بهتر است مدارک زیر جمعآوری و مبالغ آنها با یکدیگر تطبیق داده شوند:
درخواست کتبی از شعبه، نخستین اقدام عملی است. در صورت بیپاسخ ماندن یا رد اعتراض، مشتری میتواند از مسیرهای نظارتی بانکی و سامانههای رسمی رسیدگی به شکایات استفاده کند. اگر ادعا درباره برداشت غیرمجاز، جعل، فریب یا خسارت مستقل باشد، بررسی موضوع در مرجع قضایی نیز ممکن است ضرورت پیدا کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جعل سند را ببینید.
فرض کنید بانک با پرداخت وامی به مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان موافقت کرده، اما فقط ۲۸۵ میلیون تومان به حساب مشتری واریز شده است. بانک اعلام میکند ۱۰ میلیون تومان بابت تسویه بدهی قبلی و ۵ میلیون تومان بابت بیمه و ارزیابی کسر شده است. در این وضعیت، مبلغ کسر از وام فقط زمانی قابل پذیرش است که هر دو برداشت در قرارداد یا اسناد معتبر درج شده و مشتری از نحوه محاسبه آن آگاه بوده باشد. اگر قرارداد تنها مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان را نشان دهد و درباره برداشتها توضیحی نداشته باشد، مشتری میتواند مطالبه ارائه مستندات و اصلاح حساب را مطرح کند؛ اما بازگشت وجه، منوط به احراز تخلف و بررسی اسناد است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره قضایی رایگان قوه قضاییه را ببینید.
برای تعیین دقیق مبلغ کسر از وام نمیتوان به یک عدد عمومی استناد کرد. مبلغ نهایی به نوع تسهیلات، بانک، سال انعقاد قرارداد، وثیقه، بیمه و بدهیهای قبلی بستگی دارد. بهترین روش، دریافت ریز کسورات، تطبیق آن با قرارداد و ثبت اعتراض کتبی است. پیش از امضا نیز باید مبلغ قابل واریز، هزینههای جانبی و شرایط آزادسازی سپرده بهطور شفاف پرسیده شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل زن در پاکدشت را ببینید.