چگونه میتوان پیش از شروع یا ادامه اجرای قرارداد، مبلغی را بهصورت رسمی مطالبه کرد؟ پاسخ این است که باید متن درخواست پیش پرداخت قرارداد با اشاره دقیق به شماره و تاریخ قرارداد، مبلغ مورد مطالبه، علت پرداخت و مهلت واریز تنظیم شود تا هم درخواست مالی روشن باشد و هم در صورت اختلاف، قابلیت استناد بیشتری داشته باشد. این نامه بهتنهایی حق جدیدی ایجاد نمیکند؛ مبنای اصلی مطالبه، مفاد قرارداد و توافق طرفین درباره پیشپرداخت است.
پیشپرداخت زمانی قابل مطالبه است که در قرارداد، الحاقیه، صورتجلسه یا توافق قابل اثبات طرفین پیشبینی شده باشد. اگر قرارداد پرداخت مرحلهای را منوط به ارائه صورتوضعیت یا تحقق شرط خاصی کرده باشد، پیمانکار نمیتواند صرف ارسال نامه، پرداخت را قطعی تلقی کند. در مقابل، اگر کارفرما متعهد به پرداخت مبلغی در ابتدای کار شده باشد، تأخیر او ممکن است نقض تعهد محسوب شود و آثار آن به متن قرارداد، زمان سررسید و مدارک موجود بستگی دارد.
یک متن درخواست پیش پرداخت قرارداد دقیق بهتر است اطلاعات زیر را داشته باشد:
لحن نامه باید محترمانه اما صریح باشد. بهتر است از عباراتی مانند «خواهشمند است دستور فرمایید» همراه با ذکر تعهد قراردادی استفاده شود و از تهدید، اقرار به بدهیهای نامرتبط یا اعلام یکطرفه فسخ بدون بررسی شرایط پرهیز گردد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای تهدید را ببینید.
پیشپرداخت معمولاً بخشی از مبلغ قرارداد است که پیش از اجرای کامل تعهد پرداخت میشود و باید در تسویه نهایی محاسبه گردد. بیعانه ممکن است در برخی معاملات نقش تضمین انعقاد یا اجرای توافق را داشته باشد، اما آثار آن به توافق طرفین و ماهیت معامله وابسته است. علیالحساب نیز پرداخت موقت و قابل تسویه بر مبنای کار انجامشده یا هزینه واقعی است. بنابراین در متن درخواست پیش پرداخت قرارداد نباید این اصطلاحات بدون توجه به مفاد توافق، به جای یکدیگر به کار روند.
اصل قرارداد، الحاقیهها، برنامه زمانبندی، صورتجلسه شروع کار، فاکتور، مکاتبات قبلی و اسناد تحویل مدارک میتوانند ارتباط درخواست با تعهد مالی را نشان دهند. نامه را از روشی ارسال کنید که دریافت آن قابل اثبات باشد؛ برای نمونه، دبیرخانه شرکت، پست سفارشی، سامانه مورد توافق یا ایمیل رسمی. نگهداری رسید ارسال و پاسخ طرف مقابل اهمیت زیادی دارد. اگر مبلغ به ارائه ضمانتنامه مشروط است، باید نوع، مبلغ، اعتبار و زمان تحویل آن نیز بررسی شود.
فرض کنید شرکت «الف» برای طراحی و نصب تجهیزات با شرکت «ب» قرارداد بسته و طبق بند مالی، ۳۰ درصد مبلغ قرارداد باید پیش از آغاز عملیات پرداخت شود. پس از امضای قرارداد، شرکت «الف» میتواند در متن درخواست پیش پرداخت قرارداد بنویسد: «با توجه به قرارداد شماره ... مورخ ... و بند ...، مبلغ پیشپرداخت معادل ۳۰ درصد مبلغ قرارداد، برابر با ... ریال، پیش از شروع عملیات قابل پرداخت است. خواهشمند است مبلغ مذکور حداکثر تا تاریخ ... به حساب اعلامشده واریز شود.» اگر پرداخت منوط به ضمانتنامه باشد، باید تحویل ضمانتنامه نیز در نامه تصریح شود. نتیجه حقوقی این مطالبه، به متن قرارداد و مدارک اجرای تعهدات بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قوه قضاییه را ببینید.
ابتدا قرارداد را از نظر شرط تعلیق، مهلت پرداخت، حق توقف کار، خسارت و روش حل اختلاف بررسی کنید. سپس اخطار رسمی و مستند بفرستید و از ادامه هزینهکرد بدون دریافت مبلغ، در صورت وجود خطر مالی، خودداری کنید؛ البته توقف کار بدون مجوز قراردادی میتواند برای مطالبهکننده مسئولیت ایجاد کند. در صورت باقیماندن اختلاف، متن درخواست پیش پرداخت قرارداد، قرارداد و دلایل ارسال آن را برای مشاوره تخصصی یا اقدام از مرجع صالح ارائه دهید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق در شهرری را ببینید.