اگر نشانی متشاکی را پیدا نکنیم، آیا رسیدگی به شکایت یا دعوا متوقف میشود؟ خیر؛ در صورت احراز مجهول المکان بودن متشاکی، مرجع قضایی میتواند ابلاغ را از طریق نشر آگهی یا روش قانونی متناسب انجام دهد، اما این اقدام به تشخیص و دستور همان مرجع و پس از بررسی مدارک بستگی دارد. مجهولالمکان بودن به معنای ناتوانی موقت از یافتن شخص در نشانی معتبر است، نه صرفاً دشوار بودن تماس تلفنی یا بیپاسخ ماندن پیامها.
صرف ادعای شاکی یا خواهان کافی نیست. معمولاً باید نشان داده شود که نشانی اعلامشده در اختیار نیست، ابلاغ در آن محل ممکن نشده یا تحقیقات متعارف برای یافتن نشانی جدید نتیجه نداده است. در پروندههای حقوقی، خواهان باید نشانی آخرین محل اقامت یا محل کار خوانده را تا حد امکان اعلام کند و در صورت بینتیجه بودن ابلاغ، درخواست قانونی خود را به دادگاه ارائه دهد. در پرونده کیفری نیز مرجع رسیدگی با توجه به مرحله تحقیقات، نوع اتهام و اطلاعات موجود درباره متشاکی تصمیم میگیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری آنلاین را ببینید.
مدارک لازم به پرونده و نظر مرجع رسیدگی وابسته است، اما ارائه اطلاعات دقیق میتواند از رد درخواست جلوگیری کند:
ابتدا درخواست و مستندات در پرونده ثبت میشود. سپس مرجع قضایی بررسی میکند که آیا نشانی واقعاً نامعلوم است یا امکان ابلاغ از راه دیگری وجود دارد. اگر شرایط قانونی فراهم باشد، دستور ابلاغ از طریق آگهی صادر میشود. آگهی باید مشخصات لازم، موضوع کلی دعوا یا اتهام و زمان مراجعه یا جلسه را در حدود مقررات اعلام کند. هزینه انتشار معمولاً بر عهده درخواستکننده است و مقدار آن به رسانه، تعداد کلمات و تعرفه همان زمان بستگی دارد؛ بنابراین بدون مشخص بودن مرجع و روزنامه، رقم قطعی نمیتوان اعلام کرد.
ابلاغ قانونی، با ابلاغ واقعی تفاوت دارد. در ابلاغ قانونی، قانون فرض میکند مخاطب از جریان رسیدگی آگاه شده است؛ بنابراین ممکن است رسیدگی بدون حضور او ادامه پیدا کند. با این حال، نتیجه پرونده خودکار به نفع شاکی یا خواهان نخواهد بود و ادعا باید با دلیل اثبات شود. در امور کیفری، رعایت حقوق دفاعی متهم اهمیت ویژه دارد و نوع تصمیم مرجع قضایی ممکن است با توجه به مرحله پرونده و امکان دسترسی بعدی به متهم تغییر کند. همچنین اگر نشانی واقعی بعداً کشف شود، باید موضوع فوراً به مرجع رسیدگی اعلام شود.
فرض کنید شخصی بابت مطالبه وجه، علیه شریک سابق خود طرح دعوا کرده است. ابلاغ به نشانی مندرج در قرارداد با گزارش مأمور ابلاغ بینتیجه میماند و خواهان نیز مدرکی از محل اقامت جدید ندارد. در این شرایط، خواهان میتواند با توضیح اقدامات انجامشده، درخواست ابلاغ قانونی کند. اگر دادگاه مجهول المکان بودن متشاکی را احراز کند، دستور انتشار آگهی صادر میشود؛ اما خواهان همچنان باید قرارداد، رسید پرداخت و سایر دلایل طلب را ارائه کند. صرف انتشار آگهی، مالکیت طلب یا محکومیت طرف مقابل را ثابت نمیکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
اعلام نشانی ناقص، پنهان کردن نشانی واقعی، درخواست نشر آگهی بدون پیگیری ابلاغ معمولی و اشتباه گرفتن «عدم همکاری مخاطب» با مجهولالمکان بودن، از خطاهای رایج است. اگر شخص عمداً نشانی خود را تغییر داده باشد، این موضوع بهتنهایی مانع رسیدگی نیست؛ اما باید از مسیر قانونی احراز و ابلاغ شود. در نهایت، مجهول المکان بودن متشاکی یک وضعیت اثباتشدنی در پرونده است و تصمیم درباره شیوه ابلاغ، با مرجع قضایی خواهد بود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.