آیا برای مطالبه وجه چک از ظهرنویس مهلت مشخصی وجود دارد؟ بله؛ مدت زمان شکایت از ظهرنویس چک معمولاً با دو مهلت مهم سنجیده میشود: ارائه چک برای دریافت وجه، که در چک صادرشده و قابل پرداخت در همان شهر ۱۵ روز و در چک صادرشده در یک شهر و payable در شهر دیگر ایران ۴۵ روز است، و اقامه دعوا علیه ظهرنویس که اصولاً باید در مهلت یکساله پس از اعتراض عدم پرداخت انجام شود. رعایت این مهلتها برای حفظ حق رجوع به ظهرنویس اهمیت اساسی دارد.
ظهرنویس کسی است که با امضای پشت چک، آن را منتقل کرده یا در حدود امضای خود مسئولیت تجاری ایجاد میکند. دارنده باید ابتدا چک را در مهلت قانونی به بانک ارائه دهد. اگر چک در همان محل صدور قابل پرداخت باشد، مهلت ارائه ۱۵ روز است؛ چنانچه محل صدور و پرداخت در دو شهر متفاوت ایران باشد، این مهلت ۴۵ روز خواهد بود. درباره چک صادرشده در خارج و قابل پرداخت در ایران، مهلت ارائه چهار ماه در نظر گرفته میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل چک را ببینید.
گواهی عدم پرداخت بانک، در عمل نقش اعتراض عدم تأدیه را ایفا میکند؛ بنابراین تاریخ این گواهی برای محاسبه برخی مهلتهای بعدی اهمیت دارد. اگر دارنده بدون عذر قابل قبول، چک را در مواعد مقرر ارائه نکند، ممکن است دعوای او علیه ظهرنویس قابل استماع نباشد؛ هرچند وضعیت مسئولیت صادرکننده و سایر اشخاص باید جداگانه بررسی شود.
پس از دریافت گواهی عدم پرداخت، دارنده باید دعوای مطالبه وجه را در مهلت قانونی علیه ظهرنویس مطرح کند. مدت زمان شکایت از ظهرنویس چک از زمان سررسید ساده چک یا تاریخ مراجعه دیرهنگام به بانک محاسبه نمیشود؛ بلکه رعایت مهلت ارائه و سپس تاریخ اعتراض عدم پرداخت اهمیت دارد. از دست رفتن مهلت، لزوماً به معنای از بین رفتن اصل طلب نیست، اما میتواند حق استفاده از مسئولیت تجاری ظهرنویس و مزایای آن را از بین ببرد.
همچنین باید میان «ظهرنویس» و «ضامن» تفاوت گذاشت. ضامن ممکن است مسئولیت متفاوتی داشته باشد و نوع امضا، عبارت درجشده پشت چک، سمت امضاکننده و قصد طرفین در تعیین مسیر دعوا مؤثر است. طرح شکایت کیفری نیز معمولاً راه مناسبی برای مطالبه وجه از ظهرنویس نیست؛ زیرا مسئولیت ظهرنویس غالباً در مسیر حقوقی و تجاری پیگیری میشود.
خواهان باید مبلغ، خسارتهای قابل مطالبه و مشخصات تمام مسئولان را با دقت در دادخواست درج کند. مرجع رسیدگی نیز با توجه به مبلغ و مقررات صلاحیت، ممکن است دادگاه عمومی حقوقی یا مرجع صالح دیگر باشد. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود.
فرض کنید چکی در تهران صادر شده، در اصفهان قابل پرداخت است و دارنده پس از ۵۰ روز به بانک مراجعه کرده و گواهی عدم پرداخت گرفته است. در چنین وضعی، با توجه به تأخیر در ارائه چک، مدت زمان شکایت از ظهرنویس چک ممکن است سپریشده تلقی شود و دعوا علیه ظهرنویس با ایراد مواجه گردد. نتیجه قطعی به تاریخها، نوع امضا و اسناد پرونده وابسته است؛ بنابراین بررسی اصل چک پیش از اقدام ضروری است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی رایگان چک را ببینید.
برای حفظ حق رجوع، چک را در مهلت ۱۵ یا ۴۵ روزه، حسب محل صدور و پرداخت، ارائه کنید و پس از صدور گواهی عدم پرداخت، دعوا را در مهلت یکساله پیگیری نمایید. مدت زمان شکایت از ظهرنویس چک با مسئولیت صادرکننده یکسان نیست و تشخیص آن به نوع امضا، رعایت مواعد و مدارک موجود بستگی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق در پونک را ببینید.