آیا رای داوری باید در زمان مشخصی صادر شود؟ بله؛ اگر طرفین مدت دیگری تعیین نکرده باشند، مدت زمان صدور رای داوری در حالت معمول سه ماه است؛ این مهلت از زمانی آغاز میشود که موضوع اختلاف به داور یا همه داوران ابلاغ و داوری پذیرفته شده باشد. با این حال، پیچیدگی پرونده، تعداد جلسات، نیاز به کارشناسی و همکاری یا عدم همکاری طرفین میتواند زمان عملی صدور رأی را تغییر دهد.
نخست باید متن قرارداد داوری، شرط داوری یا تصمیم دادگاه درباره تعیین داور بررسی شود. چنانچه طرفین مدت داوری را مشخص کرده باشند، همان مدت ملاک خواهد بود. در صورت سکوت قرارداد، مهلت قانونی پیشفرض سه ماه است. مبدأ این مهلت صرفاً تاریخ امضای قرارداد اصلی نیست، بلکه زمان ابلاغ موضوع اختلاف به داور یا داوران و پذیرش داوری اهمیت دارد.
تمدید مهلت نیز اصولاً با توافق طرفین امکانپذیر است. بهتر است این توافق به صورت کتبی، روشن و پیش از پایان مهلت تنظیم شود و در آن تاریخ جدید، موضوع پرونده و مشخصات داوران درج شود. توافق مبهم یا تمدیدی که پس از پایان مهلت انجام شده باشد، ممکن است موجب اختلاف تازه درباره اعتبار رأی شود.
مدت سهماهه، یک مهلت قانونی است و لزوماً به معنای آن نیست که هر پرونده دقیقاً در سه ماه خاتمه مییابد. عوامل زیر میتوانند روند رسیدگی را سریعتر یا کندتر کنند:
بنابراین، «صدور رأی» با «ابلاغ رأی» و «اجرای رأی» یکی نیست. ممکن است داور در مهلت مقرر رأی را تنظیم کند، اما ابلاغ آن چند روز بعد انجام شود. اجرای رأی نیز در صورت امتناع محکومعلیه، معمولاً به درخواست از دادگاه و طی تشریفات قانونی نیاز دارد.
اگر داور پس از پایان مهلت قراردادی یا قانونی رأی صادر کند و تمدید معتبر وجود نداشته باشد، اعتبار رأی میتواند مورد اعتراض قرار گیرد. این موضوع به خودی خود به معنای موفقیت قطعی در ابطال نیست؛ زیرا تاریخ ابلاغ موضوع، پذیرش داور، توافقهای بعدی و مفاد قرارداد باید بررسی شود. شخص ذینفع میتواند هنگام درخواست اجرا یا در قالب دعوای ابطال، ایراد مربوط به خروج داور از مهلت را مطرح کند.
برای پیگیری، این مدارک اهمیت ویژه دارند: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی را ببینید.
فرض کنید شرکت «الف» و «ب» در قرارداد خود مدت داوری را تعیین نکردهاند. شرکت «الف» در اول اردیبهشت، اختلاف را به داور معرفیشده ابلاغ میکند و داور همان روز پذیرش خود را اعلام میکند. در این وضعیت، مدت زمان صدور رای داوری اصولاً سه ماه از تاریخ شروع معتبر محاسبه میشود. اگر طرفین در خردادماه بهصورت کتبی یک ماه تمدید کنند، داور میتواند با رعایت حدود اختیار و پس از بررسی دفاعیات، رأی را در مهلت تمدیدشده صادر کند. اما اگر هیچ تمدیدی وجود نداشته باشد، صدور رأی پس از پایان مهلت، قابل ایراد خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل رایگان 24 ساعته را ببینید.
طرفین باید در قرارداد، مدت داوری، شیوه ابلاغ، نحوه انتخاب داور جایگزین و امکان تمدید را دقیق بنویسند. همچنین ارسال منظم لوایح، حضور در جلسات و پاسخگویی به درخواستهای داور از تأخیر غیرضروری جلوگیری میکند. در صورت نزدیک شدن به پایان مهلت، مدت زمان صدور رای داوری باید با بررسی تاریخهای ابلاغ و تنظیم تمدید معتبر مدیریت شود. در نهایت، مدت زمان صدور رای داوری به قرارداد و وضعیت پرونده وابسته است و برای تشخیص اعتبار رأی، بررسی اسناد توسط وکیل یا کارشناس حقوقی میتواند ضروری باشد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.