آیا اجاره دادن مدرک تحصیلی برای رتبهبندی شرکت میتواند برای صاحب مدرک دردسر حقوقی ایجاد کند؟ بله؛ اگر مدرکم رو برای رتبه بندی دو سال اجاره دادم، صرف دریافت مبلغ یا امضای قرارداد، مسئولیت استفاده از مدرک را کاملاً از بین نمیبرد و ممکن است در برابر شرکت، دستگاههای نظارتی، کارفرما یا حتی اشخاص زیاندیده پاسخگو شوم. میزان خطر به نوع مدرک، رشته، سمت ثبتشده، مفاد قرارداد و استفاده واقعی شرکت از تخصص دارنده مدرک بستگی دارد.
در بسیاری از موارد، شرکتها برای احراز صلاحیت یا رتبهبندی، مدارک تحصیلی و سوابق افراد را ارائه میکنند. اگر دارنده مدرک واقعاً در شرکت حضور نداشته باشد یا وظایف تخصصی خود را انجام ندهد، موضوع میتواند فراتر از یک قرارداد خصوصی ساده باشد. ارائه اطلاعات خلاف واقع به مرجع اداری، استفاده صوری از نیروی متخصص یا تنظیم اسناد غیرواقعی، حسب شرایط، ممکن است برای شرکت و اشخاص دخیل مسئولیت اداری، قراردادی یا کیفری ایجاد کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری پایه یک را ببینید.
قرارداد اجاره مدرک نیز لزوماً قرارداد امنی نیست. حتی اگر در آن نوشته شود که تمام مسئولیتها بر عهده شرکت است، این شرط معمولاً فقط میان طرفین قرارداد اثر دارد و الزاماً مانع رسیدگی مرجع قانونی یا مطالبه خسارت اشخاص ثالث نمیشود. همچنین امضای فرمهای اداری، معرفی به عنوان مدیر فنی یا تأیید گزارشهای تخصصی، خطر مسئولیت را افزایش میدهد.
نخست باید میان داشتن مدرک و قبول سمت رسمی تفاوت گذاشت. اگر شخص فقط مدرک خود را تحویل داده باشد اما نام او در اسناد شرکت، قراردادها یا سامانههای رسمی ثبت شده باشد، بررسی مسئولیت او به مدارک و نقش واقعیاش وابسته است. در صورت وقوع حادثه، نقص فنی، تخلف از مقررات یا ورود خسارت، ممکن است از او درباره میزان اطلاع، حضور و امضاهایش توضیح خواسته شود.
اگر مدرکم رو برای رتبه بندی دو سال اجاره دادم و اکنون قصد پایان همکاری دارم، ابتدا باید از طریق اظهارنامه یا پیام قابل اثبات، فسخ یا خاتمه همکاری و استرداد مدارک را مطالبه کنم؛ البته امکان فسخ به متن قرارداد و وجود تخلف وابسته است. سپس باید از شرکت بخواهم نام و مشخصات مرا از پروندهها، معرفینامهها و سامانههای مربوط حذف یا اصلاح کند. در صورت امتناع، میتوان برای مطالبه استرداد مدارک، اثبات خاتمه همکاری یا جلوگیری از استفاده بعدی، با توجه به شرایط، از مشاوره حقوقی و مرجع صالح استفاده کرد.
فرض کنید سارا مدرک مهندسی خود را با قرارداد دو ساله در اختیار شرکتی قرار داده و در مقابل مبلغ ماهانه دریافت کرده است. او در شرکت حضور نداشته، اما نامش به عنوان مسئول فنی درج شده و چند گزارش را نیز بدون مطالعه امضا کرده است. اگر مدرکم رو برای رتبه بندی دو سال اجاره دادم، این مثال نشان میدهد که قرارداد دریافت وجه به تنهایی دفاع کامل محسوب نمیشود؛ زیرا مرجع رسیدگی ممکن است حضور واقعی، امضاها، میزان آگاهی و ارتباط سارا با تخلف احتمالی را بررسی کند. نتیجه پرونده بدون بررسی اسناد قابل پیشبینی قطعی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
اجاره مدرک برای رتبهبندی، بهویژه بدون حضور واقعی و نظارت تخصصی، ریسک قابل توجهی دارد. پیش از امضا، مدارک شرکت، جایگاه شغلی، حدود مسئولیت و شیوه خاتمه همکاری را بررسی کنید. اگر همکاری آغاز شده است، مستندسازی، اعلام رسمی پایان رابطه و دریافت مشاوره حقوقی میتواند از ادامه استفاده بدون اجازه و تشدید اختلاف جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پاکدشت را ببینید.