آیا یکی از شرکا میتواند بدون رضایت سایر مالکان، ملک مشاع دارای سند رسمی را بفروشد؟ پاسخ این است که مراحل گرفتن دستور فروش برای ملک مشاع با سند رسمی معمولاً با درخواست افراز از اداره ثبت و سپس مراجعه به دادگاه، در صورت غیرقابل افراز بودن ملک، انجام میشود. سند رسمی مالکیت، سهم شریک را اثبات میکند؛ اما بهتنهایی اجازه فروش کل ملک یا نادیده گرفتن حقوق دیگر شرکا را نمیدهد.
در بیشتر موارد، ابتدا باید مشخص شود ملک قابل افراز است یا خیر. اگر جریان ثبتی ملک خاتمه یافته باشد، درخواست افراز معمولاً در اداره ثبت محل وقوع ملک مطرح میشود. اداره ثبت پس از بررسی سوابق، نقشه، حدود و وضعیت ثبتی، تصمیم خود را درباره افراز اعلام میکند. تصمیم افراز، طبق مقررات مربوط، در مهلت قانونی قابل اعتراض است؛ بنابراین تاریخ ابلاغ اهمیت زیادی دارد.
اگر ملک قابل افراز تشخیص داده شود، هر شریک میتواند سهم مفروز خود را جداگانه اداره کند. اما اگر ملک غیرقابل افراز اعلام شود و تصمیم مربوط نیز قطعی شود، هر یک از شرکا میتواند برای فروش ملک مشاع به دادگاه صالح مراجعه کند. در این وضعیت، دستور فروش معمولاً ناظر بر فروش کل ملک از طریق اجرای احکام و مزایده است، نه انتقال مستقیم آن به خریدار منتخب یکی از شرکا. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل متخصص اجرای احکام را ببینید.
در روند مراحل گرفتن دستور فروش برای ملک مشاع با سند رسمی، نقص مدارک ثبتی یا اشتباه در مشخصات پلاک میتواند موجب تأخیر یا رفع نقص شود. اگر یکی از شرکا فوت کرده باشد، ابتدا باید وضعیت انحصار وراثت و انتقال سهم ورثه نیز روشن شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
درخواست باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و به طرفیت سایر شرکا ثبت شود و به دادگاه صالح محل وقوع ملک ارسال گردد. دادگاه معمولاً بررسی میکند که متقاضی شریک رسمی یا قانونی ملک است، تصمیم غیرقابل افراز بودن وجود دارد و ملک هنوز میان شرکا افراز نشده است. پس از صدور دستور، پرونده به اجرای احکام فرستاده میشود تا ارزیابی، آگهی مزایده و فروش طبق مقررات اجرا شود.
دستور فروش با دعوای الزام به فروش یا دعوای افراز تفاوت دارد و معمولاً نیازمند تعیین تقصیر سایر شرکا نیست. با این حال، اعتراض به مالکیت، وجود بازداشت، رهن، حقوق اشخاص ثالث یا اختلاف درباره حدود ملک میتواند مسیر پرونده را پیچیده کند.
فرض کنید سارا و مهدی هرکدام مالک سه دانگ یک آپارتمان دارای سند رسمی هستند. سارا قصد فروش دارد، اما مهدی همکاری نمیکند. سارا ابتدا از اداره ثبت، افراز ملک را درخواست میکند و آپارتمان به علت کوچک بودن عرصه و مقررات ساختمانی، غیرقابل افراز تشخیص داده میشود. پس از قطعیت تصمیم، مراحل گرفتن دستور فروش برای ملک مشاع با سند رسمی برای سارا شامل ثبت درخواست در دفتر خدمات قضایی، ارائه تصمیم ثبت و پیگیری اجرای مزایده خواهد بود. در پایان، وجه حاصل از فروش پس از کسر هزینههای قانونی، متناسب با سهم هر شریک تقسیم میشود؛ مگر اینکه ادعای معتبر دیگری درباره مالکیت یا حقوق مقدم وجود داشته باشد.
برای مراحل گرفتن دستور فروش برای ملک مشاع با سند رسمی، بررسی وضعیت ثبتی، درخواست افراز، دریافت تصمیم غیرقابل افراز بودن، ثبت تقاضا در دادگاه محل وقوع ملک و پیگیری مزایده ضروری است. اقدام بدون بررسی بازداشت، رهن، ورثه یا حقوق اشخاص ثالث ممکن است باعث توقف اجرا شود. به همین دلیل، پیش از ثبت درخواست، تطبیق سند و سوابق ثبتی با وضعیت واقعی ملک اهمیت اساسی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل دماوند را ببینید.