آیا کارفرما میتواند به دلیل بارداری در زمان شروع کار، از پذیرش یا اعطای مرخصی خودداری کند؟ مرخصی زایمان در بدو استخدام اصولاً با صرف شروع رابطه کاری از بین نمیرود و باردار بودن، بهتنهایی مجوز رد استخدام یا اخراج نیست؛ با این حال، پرداخت کمکهزینه و احراز سابقه بیمه تابع شرایط سازمان تأمین اجتماعی و نوع رابطه استخدامی است.
در بخش خصوصی، کارگر زن مشمول قانون کار، در صورت وجود رابطه کاری و ارائه مدارک پزشکی، از حمایتهای قانونی مربوط به مرخصی زایمان بهرهمند میشود. مدت مرخصی زایمان در مقررات فعلی معمولاً ۹ ماه است و در برخی وضعیتهای خاص، مانند تولد فرزندان چندقلو، ممکن است مدت بیشتری طبق مقررات مربوط اعمال شود. استخدام جدید، قرارداد موقت یا قرار داشتن در دوره آزمایشی، بهخودیخود موجب اسقاط این حق نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان وکیل پزشکی را ببینید.
با این حال، باید میان «حق مرخصی» و «دریافت غرامت دستمزد ایام بارداری و زایمان» تفاوت گذاشت. سازمان تأمین اجتماعی برای پرداخت غرامت، شرایطی مانند بیمهشدن، داشتن حداقل سابقه پرداخت حق بیمه در بازه مقرر پیش از زایمان و عدم اشتغال همزمان در ایام استفاده از غرامت را بررسی میکند. بنابراین ممکن است شخصی حق استفاده از مرخصی را داشته باشد، اما به دلیل نداشتن سابقه لازم، درباره پرداخت کمکهزینه با مشکل مواجه شود.
مهمترین موضوع، اثبات وجود رابطه استخدامی در زمان شروع مرخصی است. کارفرما نمیتواند صرفاً با عنوان «تازهاستخدامشده» از ثبت قرارداد، ارسال لیست بیمه یا پذیرش گواهی پزشکی خودداری کند. البته اگر استخدام صرفاً شفاهی باشد یا کارفرما رابطه کاری را انکار کند، اثبات اشتغال دشوارتر خواهد شد و مدارک جانبی اهمیت پیدا میکند.
بهتر است درخواست مرخصی پیش از شروع آن، بهصورت کتبی و همراه با گواهی پزشکی تحویل کارفرما شود. یک نسخه دارای امضا و تاریخ نزد کارمند باقی بماند. سپس وضعیت بیمه و پرداخت غرامت از شعبه تأمین اجتماعی پیگیری شود؛ زیرا تصمیم بیمهگر درباره سابقه و شرایط پرداخت، جدا از تصمیم کارفرماست.
اگر کارفرما از پذیرش درخواست، پرداخت حقوق قانونی، ارسال بیمه یا بازگشت به کار خودداری کند، کارگر میتواند ابتدا موضوع را بهصورت مکتوب مطالبه کند و در صورت بینتیجه ماندن، از طریق اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کار اقدام کند. اختلاف درباره غرامت بیمهای نیز باید از مسیر اداری سازمان تأمین اجتماعی پیگیری شود. مهلتهای اعتراض و مدارک لازم ممکن است با نوع خواسته متفاوت باشد؛ بنابراین نباید طرح شکایت را بدون بررسی تاریخ اخراج یا امتناع کارفرما به تأخیر انداخت.
برای نمونه، نرگس با یک قرارداد یکساله در یک شرکت خصوصی استخدام میشود و هنگام امضای قرارداد باردار است. پس از شروع کار، گواهی پزشکی و درخواست مرخصی زایمان در بدو استخدام را ارائه میدهد. شرکت نمیتواند تنها به دلیل بارداری، قرارداد را بیاعتبار اعلام کند یا او را از بیمهکردن محروم سازد. با این حال، اگر نرگس سابقه بیمه لازم برای غرامت را نداشته باشد، ممکن است درباره دریافت وجه از تأمین اجتماعی با نتیجه متفاوتی روبهرو شود. نتیجه نهایی به اسناد اشتغال، تاریخ شروع بیمه و مقررات قابل اجرا در زمان زایمان بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مشاوره حقوقی رایگان را ببینید.
در نتیجه، مرخصی زایمان در بدو استخدام مفهومی متفاوت از سابقه لازم برای دریافت غرامت بیمهای است. قرارداد و بیمه باید از نخستین روز واقعی کار ثبت شود و درخواست مرخصی نیز با مدرک و رسید ارائه گردد. اگر کارفرما به علت بارداری از استخدام، بیمه یا بازگشت به کار جلوگیری کند، جمعآوری اسناد و مراجعه به مرجع صالح، پایه اصلی پیگیری حقوقی خواهد بود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.