اگر شخصی با تماسهای مکرر، توهین، تهدید یا بیان مطالب خلاف عفت و حیثیت خانوادگی برای شما ایجاد مزاحمت کرده است، موضوع را نادیده نگیرید؛ مزاحم تلفنی به ناموس مردم میتواند با توجه به محتوای تماس، مرتکب جرم مزاحمت تلفنی، توهین، تهدید یا عناوین کیفری دیگر شده باشد. برای شکایت از مزاحم تلفنی به ناموس مردم، تماسها را قطع نکنید، پیامها و سوابق تماس را حفظ کنید و موضوع را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی پیگیری نمایید. برای مثال، اگر فردی طی چند شب با شماره مشخص با همسر یا یکی از اعضای خانواده تماس بگیرد و با الفاظ توهینآمیز یا تهدیدکننده صحبت کند، میتوان با ارائه شماره، زمان تماسها و شرح دقیق ماجرا، درخواست شناسایی و تعقیب او را مطرح کرد.
صرف یک تماس اشتباه یا تماس کوتاه و بدون محتوای آزاردهنده، لزوماً جرم محسوب نمیشود؛ اما تماسهای مکرر، بیمورد و آزاردهنده که موجب سلب آسایش مخاطب شود، میتواند عنوان مزاحمت تلفنی داشته باشد. این مزاحمت ممکن است از طریق تماس عادی، تماسهای بیپاسخ مکرر، ارسال پیامک یا استفاده از شمارههای مختلف انجام شود.
بر اساس مقررات کیفری، برای مزاحمت تلفنی مجازات حبس از یک تا شش ماه پیشبینی شده است. چنانچه فرد در جریان تماس، مرتکب توهین، تهدید، نشر اکاذیب، هتک حیثیت یا رفتارهای مجرمانه دیگری نیز شود، هر عنوان باید جداگانه بررسی شود. بنابراین، محتوای تماس اهمیت زیادی دارد و شاکی نباید در متن شکایت فقط به عبارت کلی «مزاحمت» اکتفا کند.
اگر تماسگیرنده درباره اعضای خانواده مطالب توهینآمیز یا خلاف واقع بیان کرده باشد، ممکن است عنوان توهین یا افترا نیز مطرح شود. اگر او از آسیبرساندن، افشای اطلاعات، انتشار تصاویر یا صدمه به شخصی خبر داده باشد، موضوع میتواند تهدید تلقی شود. تشخیص نهایی عنوان اتهامی با مرجع قضایی است و به متن اظهارات، ادله موجود و شرایط وقوع ماجرا بستگی دارد.
مزاحمت تلفنی معمولاً به تکرار تماس یا رفتار آزاردهنده مربوط است، اما توهین به الفاظ یا رفتارهایی گفته میشود که موجب تحقیر و اهانت به یک شخص شود. تهدید نیز زمانی مطرح میشود که فرد، دیگری را به قتل، آسیب جسمی، ضرر مالی، افشای راز یا انجام اقدام زیانبار دیگری بترساند. ممکن است یک تماس، همزمان شامل هر سه رفتار باشد.
در پرونده مزاحم تلفنی به ناموس مردم، استفاده از عبارتهای عامیانه در شکایت کافی نیست. شاکی باید تا حد امکان توضیح دهد تماسها از چه تاریخی شروع شده، چند بار تکرار شده، در چه ساعتهایی انجام گرفته، چه کسی مخاطب تماس بوده و دقیقاً چه الفاظ یا تهدیدهایی بیان شده است. اگر تماس با چند شماره صورت گرفته، همه شمارهها باید در شکواییه درج شوند.
مهمترین دلیل در این پرونده، سابقه تماسها و اطلاعات فنی مربوط به شماره تماسگیرنده است. تصویر یا پرینت فهرست تماسها، پیامکها، فایل صوتی موجود، اسکرینشات پیامها و مشخصات افرادی که از تماسها اطلاع داشتهاند، میتواند به روشن شدن موضوع کمک کند. بهتر است از حذف تماسها، تغییر تنظیمات گوشی یا دستکاری فایلها خودداری شود.
اگر مزاحم تلفنی به ناموس مردم از شماره ناشناس یا شمارههای متعدد استفاده کند، شاکی میتواند در شکواییه تقاضای استعلام از اپراتور و شناسایی مالک خط یا استفادهکننده واقعی را مطرح کند. مالک خط همیشه همان شخصی نیست که تماس گرفته است؛ به همین دلیل، مقام قضایی ممکن است پس از شناسایی مالک، درباره استفادهکننده واقعی نیز تحقیق کند.
ضبط مکالمه میتواند از نظر اثباتی محل بررسی باشد و ارزش آن به نحوه تهیه، اصالت فایل و تشخیص مرجع قضایی بستگی دارد. از انتشار فایل صوتی یا تصویر تماسگیرنده در شبکههای اجتماعی خودداری کنید؛ زیرا انتشار عمومی اطلاعات خصوصی ممکن است برای منتشرکننده مسئولیت جداگانه ایجاد کند.
ابتدا باید مدارک موجود را مرتب کنید و زمان و محتوای تماسها را به صورت دقیق بنویسید. سپس با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی، شکواییه کیفری ثبت میشود. در شکواییه میتوان عناوینی مانند مزاحمت تلفنی، توهین یا تهدید را با توجه به واقعیت ماجرا مطرح کرد و از مرجع قضایی خواست دستور استعلام سوابق تماس و شناسایی متهم را صادر کند.
پس از ثبت شکایت، پرونده حسب مورد به دادسرای صالح ارجاع میشود. ممکن است برای تکمیل تحقیقات، شاکی به پلیس یا مرجع تخصصی معرفی شود، از اپراتور استعلام صورت گیرد و از شاکی بخواهند اصل گوشی یا فایلهای موجود را ارائه کند. پس از شناسایی متهم و انجام تحقیقات، در صورت وجود دلایل کافی، تصمیم قضایی درباره ادامه تعقیب، احضار متهم و ارسال پرونده به دادگاه اتخاذ خواهد شد.
مرجع صالح بر اساس مقررات صلاحیت کیفری و محل وقوع جرم تعیین میشود. در عمل، ثبت اولیه شکایت از طریق دفتر خدمات قضایی انجام میگیرد و همان دفتر یا سامانه مربوط، مرجع رسیدگیکننده را مشخص میکند. هزینه ثبت شکواییه و خدمات قضایی طبق تعرفه سالانه دریافت میشود و مبلغ آن ثابت نیست؛ بنابراین باید در زمان ثبت، هزینه روز را از دفتر خدمات قضایی استعلام کرد.
در ادامه نمونه شکواییهای برای مزاحم تلفنی به ناموس مردم ارائه میشود که باید با اطلاعات واقعی پرونده تکمیل شود. از درج مطالبی که قابل اثبات نیست یا نسبت دادن جرم قطعی به فرد پیش از رسیدگی قضایی خودداری کنید.
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب
با سلام؛ اینجانب ........ فرزند ........ به شماره ملی ........ اعلام میکنم شخصی با شماره تلفن ........ از تاریخ ........ تاکنون، در ساعات مختلف با اینجانب یا اعضای خانوادهام تماسهای مکرر و آزاردهنده برقرار کرده است. نامبرده در جریان تماسها، الفاظ توهینآمیز به کار برده و در مواردی مطالبی تهدیدآمیز یا خلاف واقع بیان کرده است. تماسها موجب سلب آسایش، نگرانی و تشویش خانواده شده و با وجود درخواست برای توقف تماسها، رفتار وی ادامه یافته است.
دلایل و مستندات اینجانب شامل تصویر سوابق تماس، پیامکها، فایلهای موجود، شهادت مطلعان و امکان استعلام سوابق مخابراتی است. تقاضا دارم دستور فرمایید ضمن شناسایی استفادهکننده شماره مذکور، از اپراتور مربوط استعلام لازم انجام شود و متهم بابت مزاحمت تلفنی و حسب مورد توهین، تهدید یا سایر عناوین قانونی تحت تعقیب قرار گیرد. همچنین تقاضای اتخاذ تصمیم قانونی برای جلوگیری از ادامه مزاحمت را دارم.
نام و نام خانوادگی، امضا و تاریخ
فحاشی متقابل، تهدید کردن تماسگیرنده، انتشار شماره او در گروهها، ساختن حساب جعلی برای پاسخ دادن و حذف سوابق تماس، از اقداماتی است که میتواند وضعیت پرونده را پیچیده کند. پاسخ بهتر این است که یک بار به صورت روشن اعلام شود تماسها ادامه پیدا نکند و پس از آن، از درگیری مستقیم پرهیز شود.
اگر فرد تماسگیرنده از آشنایان یا بستگان است، از مواجهه انفرادی و درگیری حضوری خودداری کنید. در صورت وجود تهدید جدی، خطر فوری یا احتمال حضور مزاحم در محل سکونت، موضوع را فوراً به پلیس اطلاع دهید. در چنین شرایطی، امنیت اشخاص بر ادامه گفتوگو یا جمعآوری دلیل مقدم است.
بله، ناشناس بودن شماره مانع ثبت شکایت نیست. مرجع قضایی میتواند در صورت ضرورت، درباره سوابق فنی تماس و اطلاعات مرتبط با خط یا حساب کاربری از اپراتور و مراجع ذیربط استعلام کند؛ البته نتیجه پیگیری به وجود سابقه، امکان فنی شناسایی و کافی بودن دلایل بستگی دارد.
زمان دقیق تماسها، تعداد دفعات و هر پیام یا اثر باقیمانده را ثبت کنید و از حذف سوابق خودداری نمایید. هنگام ثبت شکایت، درخواست بررسی فنی و استعلام تماسهای ورودی را مطرح کنید. پاسخ دادن با تهدید یا توهین، کمکی به شناسایی فرد نمیکند.
پرینت تماس معمولاً نشان میدهد ارتباطی میان دو شماره برقرار شده است، اما لزوماً محتوای مکالمه یا هویت استفادهکننده در هر لحظه را اثبات نمیکند. به همین دلیل، فایل صوتی، پیامها، شهادت مطلعان و توضیحات منظم شاکی میتواند در کنار سوابق تماس بررسی شود.
برای کاهش مزاحمت میتوان از امکانات مسدودسازی گوشی یا خدمات اپراتور استفاده کرد، اما مسدود کردن شماره جای شکایت کیفری را نمیگیرد. اگر هدف شما تعقیب قانونی است، پیش از حذف یا تغییر اطلاعات، مدارک موجود را ثبت و نگهداری کنید.
مهلت به عنوان اتهامی و قابل گذشت یا غیرقابل گذشت بودن آن بستگی دارد. برخی عناوین مرتبط ممکن است مشمول مهلت قانونی شکایت باشند و تأخیر طولانی موجب از دست رفتن امکان پیگیری شود. بنابراین بهتر است پس از نخستین موارد مستند، بدون تأخیر شکایت ثبت شود و برای تشخیص مهلت دقیق، شرایط پرونده بررسی گردد.
مزاحم تلفنی به ناموس مردم ممکن است با یک یا چند عنوان کیفری تحت تعقیب قرار گیرد و شدت پاسخ قانونی به تکرار تماس، محتوای اظهارات، وجود تهدید یا توهین و مدارک قابل ارائه بستگی دارد. بهترین اقدام، حفظ آرامش، نگهداری سوابق تماس و پیامها، ثبت دقیق زمان و محتوای مزاحمت و مراجعه سریع به دفتر خدمات الکترونیک قضایی است. از انتشار عمومی مدارک و درگیری متقابل خودداری کنید و اگر خطر فوری وجود دارد، ابتدا امنیت اعضای خانواده را تأمین نمایید.