آیا میتوان برای وصول مهریه، ملک یا خودروی زوج را فروخت؟ بله؛ مزایده اموال برای مهریه پس از صدور اجراییه، شناسایی و توقیف مال و طی تشریفات قانونی امکانپذیر است، اما نتیجه آن به مالکیت واقعی زوج، ارزش مال، وجود مستثنیات دین و بدهیهای مقدم بستگی دارد. این فرایند ممکن است از چند ماه تا بیشتر طول بکشد و زمان دقیق آن به همکاری طرفین، اعتراضها و سرعت مرجع اجرا وابسته است.
زوجه ابتدا باید از طریق اجرای ثبت، در صورت رسمی بودن سند ازدواج، یا از دادگاه خانواده درخواست صدور اجراییه کند. پس از ابلاغ، اگر زوج بدهی را نپردازد و مالی قابل توقیف معرفی یا شناسایی شود، مال ارزیابی و برای فروش عرضه میشود. صرف ادعای داشتن دارایی کافی نیست؛ مالکیت باید با سند، استعلام ثبتی، مدارک خودرو یا دلایل قابل قبول احراز شود.
در اجرای ثبت، توقیف و فروش معمولاً توسط واحد اجرای اسناد رسمی انجام میشود. در مسیر دادگاه نیز اجرای احکام مدنی مسئول توقیف، ارزیابی و برگزاری مزایده است. انتخاب مسیر مناسب به رسمی یا عادی بودن سند، وضعیت پرونده و وجود مال قابل شناسایی بستگی دارد. گاهی میتوان همزمان برای توقیف حساب بانکی، حقوق یا سایر داراییهای قابل وصول نیز اقدام کرد.
قانون برای حفظ حداقل زندگی بدهکار، مستثنیات دین را از توقیف خارج میکند. مصادیق آن میتواند شامل منزل متناسب با شأن و نیاز زوج و خانواده، اثاث ضروری زندگی، ابزار کار لازم و برخی نیازهای متعارف باشد. تشخیص مصداق، به وضعیت مالی، تعداد افراد خانواده، محل سکونت و عرف بستگی دارد؛ بنابراین هر خانه یا وسیلهای خودکار مصون از توقیف نیست.
اگر مال مشترک باشد، اصولاً سهم زوج قابل توقیف است، نه سهم شریک دیگر. همچنین مال متعلق به شخص ثالث نباید بابت بدهی زوج فروخته شود. مالک ثالث میتواند با ارائه سند و دلایل مالکیت، اعتراض خود را در مرجع اجرا یا دادگاه صالح مطرح کند. وجود رهن، بازداشت قبلی یا حقوق طلبکاران دیگر نیز بر امکان فروش و میزان مبلغ قابل پرداخت اثر میگذارد.
برنده مزایده باید مبلغ و شرایط اعلامشده را رعایت کند. اگر مال در نوبت نخست فروش نرود، ممکن است نوبت بعدی با شرایط متفاوت برگزار شود. برداشت وجه نیز الزاماً به معنای دریافت فوری کل مهریه نیست؛ هزینههای اجرایی، طلبکاران مقدم و میزان واقعی وصولشده باید بررسی شود.
فرض کنید زوجه پس از عدم پرداخت مهریه، مزایده اموال برای مهریه را درباره آپارتمانی درخواست میکند که نیمی از آن به نام زوج و نیم دیگر به نام برادر اوست. کارشناس ارزش کل ملک را تعیین میکند، اما فقط سهم زوج قابل توقیف است. اگر آپارتمان محل سکونت متناسب زوج و خانوادهاش باشد، امکان طرح ادعای مستثنیات دین وجود دارد؛ در غیر این صورت، سهم زوج میتواند پس از طی تشریفات فروخته شود. نتیجه نهایی به مدارک مالکیت، وضعیت سکونت، رهن و اعتراضهای قانونی بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
سند ازدواج، کارت ملی، اجراییه، اطلاعات ثبتی یا مشخصات خودرو، مستندات مالکیت و مدارک مربوط به پرداختهای قبلی باید آماده باشد. زوجه بهتر است پیش از درخواست فروش، وضعیت ثبتی مال و ارزش تقریبی آن را بررسی کند؛ زیرا توقیف مالی که ارزش آن کمتر از هزینهها یا بدهیهای مقدم است، ممکن است نتیجه عملی محدودی داشته باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
مزایده اموال برای مهریه راهی قانونی برای تبدیل مال توقیفشده به وجه نقد است، نه اقدامی فوری و بدون تشریفات. شناسایی مال، رعایت مستثنیات دین، ارزیابی، ابلاغ و رسیدگی به اعتراضها اهمیت اساسی دارد. برای انتخاب مسیر اجرا و جلوگیری از از دست رفتن مهلتهای اعتراضی، بررسی پرونده توسط وکیل یا کارشناس حقوقی توصیه میشود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل صادقیه را ببینید.