آیا در مهریه عندالاستطاعه میتوان خانه یا وسایل ضروری شوهر را توقیف کرد؟ پاسخ این است که مستثنیات دین در مهریه عندالاستطاعه همچنان قابل استناد است و اموالی که قانون برای زندگی متعارف و ادامه امرار معاش بدهکار ضروری میداند، اصولاً نباید بابت مهریه توقیف و فروخته شوند. البته عندالاستطاعه بودن مهریه نیز اهمیت دارد؛ زیرا زوجه برای مطالبه و اجرای آن باید استطاعت مالی زوج یا وجود مال قابل وصول را اثبات کند.
در مهریه عندالمطالبه، اصل بر قابلیت مطالبه مهریه پس از وقوع عقد است؛ اما در مهریه عندالاستطاعه، پرداخت مهریه به توانایی مالی زوج وابسته شده است. بنابراین صرف صدور اجرائیه یا طرح دعوا، لزوماً به معنای امکان توقیف هر مال متعلق به شوهر نیست. زوجه باید مالی از زوج معرفی کند یا توانایی پرداخت او را با دلایلی مانند مالکیت ملک، حساب بانکی، درآمد مستمر یا معاملات مالی نشان دهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
در مقابل، زوج میتواند نسبت به اموالی که برای ادامه زندگی یا کار ضروری هستند، ادعای مستثنیات دین کند. تشخیص نهایی با مرجع اجرا یا دادگاه است و صرف ادعای ضروری بودن مال، بهتنهایی برای رفع توقیف کافی نیست.
بر اساس مقررات اجرای محکومیتهای مالی، مصادیق مهم مستثنیات دین معمولاً شامل موارد زیر است:
تناسب منزل با شأن بدهکار اهمیت زیادی دارد. اگر خانهای بیش از نیاز متعارف و وضعیت مالی او باشد، ممکن است مازاد ارزش آن قابل توقیف تلقی شود؛ برای مثال، فروش خانه و تهیه مسکن مناسبتر، در صورت وجود شرایط قانونی، میتواند بررسی شود.
زوج باید ضرورت و تناسب مال را اثبات کند. سند مالکیت، اجارهنامه، مدارک پرداخت ودیعه، فاکتور خرید وسایل ضروری، جواز کسب، پروانه فعالیت، مدارک شغلی، نظریه کارشناس و اسناد مربوط به افراد تحت تکفل میتوانند مؤثر باشند. در مورد ابزار کار، باید رابطه مستقیم وسیله با شغل و ضرورت آن برای تأمین معاش توضیح داده شود.
درخواست رفع توقیف باید به همان مرجعی ارائه شود که دستور توقیف را صادر یا عملیات اجرا را انجام داده است. اگر اختلاف درباره ارزش ملک، ضرورت وسیله یا میزان مازاد باشد، ممکن است ارزیابی کارشناسی و بررسی وضعیت خانوادگی و شغلی انجام شود.
فرض کنید زوجه برای دریافت مهریه عندالاستطاعه، آپارتمان محل سکونت زوج را معرفی کند. زوج ثابت میکند این آپارتمان تنها محل زندگی او و فرزند تحت تکفلش است و از نظر متراژ و ارزش، با وضعیت مالی و اجتماعی او تناسب دارد. در این وضعیت، مستثنیات دین در مهریه عندالاستطاعه میتواند مانع فروش آپارتمان شود. اما اگر مشخص شود زوج دو خانه دارد یا ملک معرفیشده بسیار گرانتر از نیاز متعارف اوست، احتمال توقیف ملک دیگر یا مازاد ارزش آن بیشتر خواهد بود. نتیجه به اسناد، ارزیابی و تشخیص مرجع رسیدگی وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
عندالاستطاعه بودن مهریه به معنای مصونیت تمام اموال زوج از اجرا نیست؛ بلکه استطاعت مالی باید احراز شود و اموال قابل وصول، پس از رعایت حقوق قانونی بدهکار، ممکن است توقیف شوند. در عین حال، مستثنیات دین در مهریه عندالاستطاعه از حمایت قانونی برخوردار است و خانه متناسب، اثاث ضروری و ابزار واقعی کسب درآمد را دربرمیگیرد. برای جلوگیری از تصمیم نادرست، هر دو طرف باید اسناد مالکیت، درآمد، نیازهای خانوادگی و ارزش واقعی اموال را بهصورت دقیق ارائه کنند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جوادیه را ببینید.