آیا میتوان برای جلوگیری از برداشت غیرمجاز، کارت بانکی فرد دیگری را مسدود کرد؟ پاسخ کوتاه این است که مسدود کردن کارت عابر بانک دیگری بدون داشتن سمت قانونی یا اجازه صاحب حساب، معمولاً از سوی اشخاص عادی امکانپذیر نیست؛ زیرا بانک باید هویت دارنده کارت و اختیار درخواستکننده را احراز کند. اگر کارت را پیدا کردهاید، آن را استفاده نکنید و در سریعترین زمان به بانک صادرکننده، صاحب کارت یا پلیس تحویل دهید.
اصل بر این است که صاحب حساب یا دارنده قانونی کارت میتواند از طریق شعبه، سامانه بانک، تلفنبانک یا ابزارهای رسمی اعلامشده از سوی بانک، کارت را موقت یا دائم مسدود کند. وکیل دارای اختیار معتبر، ولی یا قیم قانونی در حدود اختیارات خود و مراجع قضایی یا انتظامی نیز ممکن است در شرایط قانونی، دستور یا درخواست لازم را ارائه دهند.
فردی که کارت را پیدا کرده، شاهد گمشدن آن بوده یا از سوءاستفاده احتمالی نگران است، معمولاً نمیتواند مستقیماً دستور مسدودی صادر کند. بااینحال، میتواند موضوع را به بانک اطلاع دهد تا بانک مطابق مقررات داخلی، صاحب کارت را آگاه یا موضوع را بررسی کند. مسدود کردن کارت عابر بانک دیگری از طریق تماس با مرکز رسمی بانک، فقط وقتی قابل پیگیری است که بانک هویت و سمت تماسگیرنده را احراز کند.
نگهداشتن کارت با هدف «کمک» نیز تصمیم مناسبی نیست؛ زیرا در صورت وقوع تراکنش، ممکن است توضیح درباره زمان، مکان و نحوه دسترسی به کارت ضروری شود. رسید تحویل یا مشخصات مرجعی که کارت را دریافت کرده، میتواند برای رفع ابهام مفید باشد.
داشتن فیزیکی کارت به معنای داشتن اجازه استفاده از حساب نیست. برداشت وجه، خرید اینترنتی، انتقال وجه، تلاش برای کشف رمز یا دسترسی به اطلاعات حساب، بسته به رفتار انجامشده و نتیجه آن، میتواند زمینه مسئولیت کیفری و مدنی ایجاد کند. حتی اگر قصد اولیه پیدا کردن صاحب کارت باشد، ورود به حساب یا انجام تراکنش بدون اجازه خطرناک است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
اگر از حساب شما برداشت غیرمجاز شده است، موضوع را فوراً از مسیر بانکی پیگیری کنید، رمزها را تغییر دهید، گردش حساب و پیامکهای بانکی را نگه دارید و در صورت لزوم شکایت خود را از طریق پلیس و مرجع قضایی صالح ثبت کنید. تأخیر ممکن است جمعآوری ادله و شناسایی استفادهکننده را دشوارتر کند.
فرض کنید شخصی کارت بانکی دیگری را در فروشگاه پیدا میکند و برای اطمینان، با آن خرید کوچکی انجام میدهد. حتی اگر مبلغ ناچیز باشد، این اقدام میتواند بهعنوان استفاده بدون اجازه مطرح شود و صاحب حساب با ارائه پیامک بانکی، رسید خرید و گزارش بانک، موضوع را پیگیری کند. در چنین وضعی، صرف ادعای «قصد کمک» نتیجه حقوقی را قطعی نمیکند و مرجع رسیدگی به شواهد، قصد، میزان ضرر و نحوه استفاده توجه خواهد کرد. بنابراین مسدود کردن کارت عابر بانک دیگری جایگزین تحویل رسمی کارت یا گزارش موضوع به بانک نیست.
اگر کارت متعلق به خودتان است، از شمارهها و درگاههای رسمی بانک استفاده کنید و پس از مسدودی، رمزها و دسترسیهای مرتبط را بررسی نمایید. اگر کارت متعلق به دیگری است، از هرگونه اقدام شخصی مانند انتشار تصویر کارت، تماس با افراد ناشناس یا تلاش برای ورود به حساب خودداری کنید. مدارک و اطلاعاتی مانند زمان پیدا کردن کارت، محل آن و رسید تحویل را نگه دارید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
مسدود کردن کارت عابر بانک دیگری برای اشخاص عادی اختیار عمومی ایجاد نمیکند. راه درست، اطلاع فوری به بانک، تحویل کارت به مرجع معتبر و خودداری کامل از استفاده است. در صورت برداشت یا تراکنش مشکوک، صاحب حساب باید سریعاً مسیر بانکی و انتظامی را همزمان پیگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.