آیا برای وصول مهریه میتوان اموال شوهر را توقیف کرد؟ بله، مصادره اموال برای مهریه در عمل معمولاً از طریق توقیف و سپس فروش مال بدهکار برای پرداخت دین انجام میشود؛ البته این اقدام فقط درباره اموالی ممکن است که به نام زوج باشد، ارزش مالی داشته باشد و جزء مستثنیات دین محسوب نشود. زوجه میتواند از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده اقدام کند و نتیجه نهایی به نوع مال، میزان بدهی، مدارک و وضعیت مالی زوج بستگی دارد.
اصل بر این است که اموال قابل انتقال و دارای ارزش اقتصادی، در صورت تعلق به زوج، برای پرداخت مهریه قابل توقیف باشند. خانه، زمین، خودرو، موجودی حساب بانکی، سهام، مطالبات زوج از اشخاص دیگر و برخی حقوق مالی میتوانند در این فرایند بررسی شوند. بااینحال، شناسایی مال بهتنهایی کافی نیست؛ مالکیت زوج باید با اسناد رسمی، استعلام معتبر یا دلایل قابل پذیرش اثبات شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
اموالی که برای زندگی متعارف و ضروری بدهکار لازم هستند، ممکن است در گروه مستثنیات دین قرار گیرند. تشخیص این موضوع به عواملی مانند شأن عرفی زوج، تعداد اعضای خانواده، محل سکونت، وضعیت شغلی و ضرورت مال بستگی دارد. بنابراین توقیف خانه یا وسیله نقلیه همیشه به فروش آن منتهی نمیشود.
زوجه ابتدا باید سند ازدواج یا رونوشت معتبر آن را در اختیار داشته باشد. سپس میتواند با مراجعه به دفتر ازدواج و واحد اجرای ثبت، صدور اجراییه را درخواست کند یا در شرایط مناسب از دادگاه خانواده کمک بگیرد. پس از تشکیل پرونده، معرفی مال از سوی زوجه یا شناسایی آن از طریق استعلامهای قانونی اهمیت زیادی دارد.
در مصادره اموال برای مهریه، اصطلاح دقیقتر معمولاً «توقیف مال و استیفای طلب» است؛ زیرا مصادره در معنای حقوقی خاص خود با توقیف اموال بدهکار برای اجرای حکم تفاوت دارد. پس از توقیف، اگر زوج بدهی را نپردازد و مانع قانونی وجود نداشته باشد، مال طبق تشریفات مربوط به ارزیابی و فروش میرسد.
چنانچه ملک یا خودرو واقعاً متعلق به شخص ثالث باشد، صرف ادعای زوج یا سکونت او در آن، دلیل مالکیت محسوب نمیشود. مالک ثالث میتواند نسبت به توقیف اعتراض کند و اسناد مالکیت یا دلایل معتبر خود را ارائه دهد. همچنین انتقال مال پس از توقیف، معمولاً نمیتواند حقوق زوجه را از بین ببرد؛ اما اثبات صوری بودن معاملات یا انتقال پیش از توقیف، نیازمند بررسی دقیق تاریخ اسناد و قصد طرفین است.
فرض کنید زوجه پس از مطالبه مهریه، خودرویی را که به نام زوج است معرفی میکند. اگر خودرو وسیله ضروری و متناسب با شغل او تشخیص داده نشود، امکان توقیف آن وجود دارد. همزمان، موجودی حساب بانکی زوج نیز تا میزان بدهی قابل بررسی است. در این مثال، مصادره اموال برای مهریه بهصورت خودکار و بدون ارزیابی انجام نمیشود؛ بلکه مالکیت، ارزش مال، مستثنیات دین و میزان طلب باید احراز شود.
معرفی مال بدون بررسی مالکیت، اعلام نشانی ناقص، نادیده گرفتن مستثنیات دین و تصور اینکه هر مال توقیفشده فوراً به وجه نقد تبدیل میشود، از اشتباهات رایج است. زوجه بهتر است مشخصات ثبتی ملک، شماره پلاک خودرو، اطلاعات حساب یا مدارک مربوط به درآمد و مطالبات زوج را تا حد امکان ارائه کند. در مقابل، زوج نیز میتواند درباره مستثنیات دین، تعلق مال به شخص ثالث یا اشتباه در عملیات اجرایی اعتراض خود را در مرجع صالح مطرح کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
مصادره اموال برای مهریه مسیر فوری و تضمینی برای دریافت تمام مهریه نیست، بلکه فرایندی وابسته به شناسایی مال، اثبات مالکیت، رعایت مستثنیات دین و تشریفات اجرایی است. انتخاب اجرای ثبت یا دادگاه باید بر اساس نوع سند، اموال موجود و وضعیت پرونده انجام شود. پیش از هر اقدام، بررسی اسناد و مشورت با وکیل یا کارشناس حقوقی میتواند از توقیف بیاثر و هزینههای اضافی جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده در شهرک غرب را ببینید.