آیا کارفرما حقوق، مزایا یا اضافهکاری شما را پرداخت نکرده است؟ مطالبه حقوق و دستمزد از طریق مطالبه کتبی و، در صورت بینتیجه بودن، طرح شکایت در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل انجام کار پیگیری میشود. کارگر باید رابطه کاری، میزان مزد توافقشده و پرداختنشدن تمام یا بخشی از مطالبات را اثبات کند. نتیجه پرونده به قرارداد، اسناد پرداخت، سوابق بیمه، گزارش حضور و غیاب و سایر مدارک بستگی دارد؛ بنابراین صرف ادعای شفاهی معمولاً برای صدور رأی کافی نیست.
موضوع دعوا میتواند شامل حقوق پایه، مزد روزانه یا ماهانه، اضافهکاری، فوقالعادههای مقرر، حق مسکن، بن کارگری، عیدی، پاداش، مانده مرخصی و مزایای پایان کار باشد؛ البته استحقاق هر مورد باید با نوع قرارداد، مدت اشتغال و مقررات حاکم بر رابطه کاری بررسی شود. حق بیمه معمولاً مستقیماً بهعنوان وجه قابل پرداخت به کارگر مطالبه نمیشود، بلکه کارفرما مکلف است سوابق بیمه را اصلاح یا حق بیمه مربوط را به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت کند.
هر مدرکی که وجود رابطه کاری و میزان طلب را نشان دهد اهمیت دارد. مدارک کاربردی عبارتاند از:
نبود قرارداد کتبی بهتنهایی به معنای نبود رابطه کار نیست؛ اما در این وضعیت، اثبات مدت کار، مبلغ توافقی و نحوه پایان همکاری دشوارتر میشود. پیامک یا گفتوگوی مجازی نیز زمانی مؤثرتر است که هویت طرفین، تاریخ و ارتباط آن با کار قابل احراز باشد.
ابتدا بهتر است مبلغ و دوره مورد مطالبه بهصورت دقیق محاسبه و درخواست پرداخت به شکل قابل اثبات برای کارفرما ارسال شود. اگر توافق حاصل نشد، شکایت از طریق سامانههای مربوط یا دفاتر و مراجع تعیینشده برای اداره کار ثبت میشود. پس از ثبت، معمولاً جلسه رسیدگی تشکیل و اظهارات و مدارک طرفین بررسی میشود. رأی اولیه در مهلت قانونی قابل اعتراض است و پس از قطعیشدن، در صورت اجرا نشدن، از مسیر اجرای رأی پیگیری خواهد شد.
در مطالبه حقوق و دستمزد باید مشخص شود که کارگر در کدام کارگاه و چه بازهای فعالیت داشته است. تغییر محل کار، انتقال کارگاه، پیمانکاری یا وجود چند کارفرما میتواند مرجع رسیدگی و مسئول پرداخت را پیچیده کند. همچنین استعفا یا اخراج، اصل استحقاق حقوق انجامشده را از بین نمیبرد، اما ممکن است بر مزایای پایان کار و نحوه محاسبه برخی مطالبات اثر بگذارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی حضوری رایگان را ببینید.
فرض کنید سارا به مدت هشت ماه در یک فروشگاه کار کرده، سه ماه حقوق دریافت نکرده و برای ساعات اضافهکاری نیز سند پرداختی ندارد. او میتواند قرارداد، پیامهای کاری، گردش حساب و گزارش حضور خود را ارائه کند و مبلغ حقوق معوق را بر اساس مزد مورد توافق و سوابق قابل اثبات مطالبه کند. درباره اضافهکاری، صرف ادعا کافی نیست و باید انجام کار اضافی و مبنای محاسبه آن احراز شود. در این پرونده، مطالبه حقوق و دستمزد ممکن است نسبت به حقوق ثابت پذیرفته شود، اما نتیجه بخش اضافهکاری به مدارک و دفاع کارفرما بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره قضایی رایگان قوه قضاییه را ببینید.
برای موفقیت در این فرایند، مدارک را پیش از ثبت شکایت جمعآوری، مطالبات را تفکیک و محاسبه، و مشخصات واقعی کارفرما و محل کار را ثبت کنید. از امضای تسویهحساب کلی بدون دریافت واقعی وجه یا بررسی دقیق مبالغ خودداری کنید. در پروندههای دارای قرارداد پیمانکاری، کارگاههای متعدد، ادعای اخراج یا مبالغ قابل توجه، بررسی موضوع توسط متخصص حقوق کار میتواند از طرح ناقص دعوا و از دست رفتن فرصتهای دفاعی جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در جوادیه را ببینید.