آیا بدون عقدنامه رسمی هم میتوان مهریه را مطالبه کرد؟ بله؛ مطالبه مهریه با سند عادی ازدواج امکانپذیر است، اما زن باید وجود رابطه زوجیت، اعتبار سند و میزان مهریه را برای مرجع رسیدگی اثبات کند. اگر اصل ازدواج یا مفاد سند مورد اختلاف باشد، معمولاً رسیدگی قضایی و بررسی ادله ضروری خواهد بود و صرف ارائه یک نوشته، همیشه بهتنهایی برای صدور حکم کافی نیست.
سند عادی نوشتهای است که در دفتر اسناد رسمی یا نزد مأمور رسمی، مطابق تشریفات قانونی تنظیم نشده باشد؛ مانند توافقنامهای که زوجین یا خانوادهها درباره مهریه امضا کردهاند. چنین سندی میتواند دلیل محسوب شود، ولی اعتبار آن به امضا، محتوای نوشته، تاریخ، انتساب سند به زوج و وجود قرائن دیگر بستگی دارد. اگر شوهر امضا یا دستخط خود را انکار کند، دادگاه میتواند موضوع را با کارشناسی، تطبیق امضا یا سایر دلایل بررسی کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
تفاوت مهم این است که عقدنامه رسمی معمولاً قابلیت استناد و پیگیری اجرایی مستقیمتری دارد، اما سند عادی غالباً نیازمند طرح دعوا در دادگاه خانواده است. بنابراین مطالبه مهریه با سند عادی ازدواج با «اقدام اجرایی بر مبنای سند رسمی» یکسان نیست.
مدارک لازم به وضعیت پرونده بستگی دارد، اما معمولاً مجموعه زیر اهمیت دارد:
اگر ازدواج اساساً در دفتر رسمی ثبت نشده باشد، ممکن است پیش از رسیدگی به مهریه، اثبات زوجیت یا الزام به ثبت نکاح نیز مطرح شود. نتیجه به محتوای سند و دفاع شوهر بستگی دارد؛ بهویژه اگر وی اصل ازدواج، امضا یا مقدار مهریه را انکار کند.
زوجه ابتدا باید از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست مناسب را با شرح دقیق خواسته ثبت کند. در دادخواست باید مشخص شود که مهریه بر اساس کدام نوشته و با چه میزان و اوصافی مطالبه میشود. پس از ارجاع پرونده به دادگاه خانواده، جلسه رسیدگی تشکیل شده و دادگاه اسناد و دفاعیات طرفین را بررسی میکند.
در صورت اختلاف درباره اصالت نوشته، امکان درخواست کارشناسی وجود دارد. پس از صدور رأی قطعی یا قابل اجرا شدن آن، اجرای حکم و در صورت وجود شرایط، شناسایی و توقیف اموال زوج پیگیری میشود. هزینه دادرسی و حقالوکاله عدد ثابتی برای همه پروندهها ندارد و به ارزش خواسته، تعرفه سال رسیدگی و اقدامات انجامشده وابسته است.
فرض کنید مریم برگهای امضاشده ارائه کند که در آن، شوهر پرداخت ۳۰۰ سکه بهار آزادی را بهعنوان مهریه پذیرفته است. اگر شوهر امضا را بپذیرد، سند میتواند مبنای رسیدگی قرار گیرد؛ اما اگر آن را انکار کند، مریم باید قرائن تکمیلی مانند پیامهای تأییدکننده، شهادت شهود یا سوابق پرداخت را ارائه دهد. در این وضعیت، مطالبه مهریه با سند عادی ازدواج ممکن است به کارشناسی خط و بررسی مجموعه ادله منتهی شود و نتیجه از پیش قطعی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
برای مطالبه مهریه با سند عادی ازدواج، داشتن نوشتهای منسوب به زوج مفید است، اما اثبات اصالت آن و رابطه زوجیت اهمیت اساسی دارد. پیش از ثبت دادخواست باید مشخص شود سند درباره اصل نکاح است یا فقط میزان مهریه را بیان میکند، زیرا مسیر اثبات و خواسته مناسب ممکن است متفاوت باشد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پیشوا را ببینید.