آیا پس از فوت دختر، خانواده او میتوانند مهریهاش را از همسرش مطالبه کنند؟ بله؛ مطالبه مهریه دختر فوت شده از حقوق مالی ایجادشده برای خود زن است و پس از فوت، این حق به ورثه منتقل میشود. بنابراین شوهر همچنان بدهکار مهریه است و ورثه میتوانند آن را به نسبت سهمالارث قانونی خود مطالبه کنند؛ مگر اینکه مهریه پیشتر پرداخت، ابراء یا بهطور معتبر مصالحه شده باشد.
مهریه، از زمان وقوع عقد، مال زن محسوب میشود و فوت او باعث از بین رفتن این حق نمیشود. پس از تعیین ورثه، هر یک از آنان به اندازه سهم قانونی خود در طلب مهریه ذینفع هستند. شوهر نیز در صورت زنده بودن، همزمان میتواند یکی از ورثه باشد؛ اما سهمالارث او از مهریه با بدهی مستقل وی بابت مهریه قابل تهاتر یا کسر خودسرانه نیست و موضوع باید بر اساس گواهی انحصار وراثت و قواعد ارث محاسبه شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
خیر، پدر و مادر معمولاً فقط به اندازه سهمالارث خود حق مطالبه دارند، نه نسبت به تمام مهریه. اگر دختر فرزند، همسر یا وارث دیگری داشته باشد، سهم هر شخص متفاوت خواهد بود. برای اقدام جمعی، همه ورثه میتوانند درخواست بدهند؛ در غیر این صورت، هر وارث فقط سهم خود را مطالبه میکند. در موضوع مطالبه مهریه دختر فوت شده، ابتدا باید ورثه و سهم هرکدام دقیقاً مشخص شود.
مدارک زیر معمولاً برای شروع پیگیری اهمیت دارند:
اگر سند ازدواج رسمی باشد، معمولاً امکان درخواست صدور اجراییه از مسیر اجرای اسناد رسمی وجود دارد. در صورت اختلاف درباره اصل عقد، میزان مهریه، پرداخت یا اعتبار ابراء، طرح دعوا در مرجع قضایی و ارائه دلیل ضرورت پیدا میکند.
اگر مهریه وجه نقد باشد، ارزش آن مطابق مقررات مربوط به شاخص تغییر سالانه و زمان پرداخت بررسی میشود؛ بنابراین مبلغ درجشده در عقدنامه لزوماً همان مبلغ نهایی پرداخت نیست. اگر مهریه سکه یا مال معین باشد، نوع، تعداد و مشخصات آن ملاک قرار میگیرد. فوت زن نیز به خودی خود باعث نصف شدن مهریه نمیشود؛ کاهش یا تغییر مقدار آن باید از قانون، توافق معتبر یا وضعیت خاص عقد و دعوا ناشی شود.
فرض کنید «مینا» پس از ازدواج فوت کرده و هیچ مدرکی درباره بخشش مهریه وجود ندارد. پدر، مادر و همسر او پس از دریافت گواهی انحصار وراثت، با ارائه سند ازدواج و گواهی فوت، برای مطالبه مهریه دختر فوت شده اقدام میکنند. مرجع رسیدگی ابتدا سهم قانونی هر وارث و میزان بدهی را بررسی میکند. اگر شوهر توان پرداخت یکجای دین را نداشته باشد، امکان بررسی وضعیت مالی و تقاضای پرداخت طبق مقررات مربوط وجود دارد؛ اما نتیجه نهایی به میزان دارایی، دلایل ارائهشده و دفاعیات طرفین وابسته است.
امضای رسید یا توافق بدون بررسی مفاد آن، ادعای شفاهی درباره بخشش مهریه، اقدام فقط به نام یکی از ورثه و بیتوجهی به سهم سایر اشخاص از اشتباهات رایج است. همچنین پیش از اقدام باید روشن شود که شوهر زوجه فوت نکرده، عقد معتبر بوده و پرداختی قبلی وجود نداشته است. در صورت فوت شوهر، طلب مهریه باید از ماترک او پیگیری شود، نه از اموال شخصی ورثه. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
مطالبه مهریه دختر فوت شده امکانپذیر است، اما دریافت آن به اثبات عقد، میزان مهریه، نبودِ ابراء یا پرداخت و تعیین دقیق ورثه بستگی دارد. بهترین اقدام، جمعآوری اسناد، اخذ انحصار وراثت و انتخاب مسیر ثبتی یا قضایی متناسب با وضعیت پرونده است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک در پونک را ببینید.