آیا زوجه میتواند مهریهای را که قبلاً دریافت کرده دوباره مطالبه کند؟ در حالت عادی، مطالبه مهریه پرداخت شده امکانپذیر نیست؛ زیرا با پرداخت کامل، تعهد زوج نسبت به همان مقدار از بین میرود. با این حال، اگر پرداخت بهطور معتبر اثبات نشده باشد، رسید جعلی یا مخدوش باشد، وجه بابت موضوع دیگری پرداخت شده باشد یا زوجه دریافت آن را انکار کند، رسیدگی قضایی به موضوع و بررسی ادله طرفین ضروری خواهد بود.
اصل موضوع، تشخیص این است که آیا دین مهریه واقعاً پرداخت، ابراء یا تبدیل شده است یا خیر. پرداخت میتواند از طریق وجه نقد، انتقال بانکی، تحویل مال، انتقال ملک یا توافق رسمی انجام شود. اگر زوجه با امضای رسید، اقرارنامه یا سند رسمی اعلام کرده باشد که تمام یا بخشی از مهریه را دریافت کرده است، ادعای مجدد او معمولاً با مانع جدی روبهرو میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
در مقابل، اگر سند تنها درباره بخشی از مهریه باشد، عبارت آن مبهم باشد یا پرداخت انجامشده مربوط به نفقه، جهیزیه، قرض یا هزینه دیگری بوده باشد، نمیتوان بدون بررسی، آن را پرداخت مهریه دانست. همچنین ابراء با پرداخت تفاوت دارد؛ در ابراء، طلبکار بدون دریافت مال، بدهی را ساقط میکند.
شخصی که مدعی پرداخت است باید تا حد امکان اسناد قابل اتکا ارائه کند. مهمترین مدارک عبارتاند از:
صرف ارائه رسید انتقال وجه، همیشه کافی نیست؛ زیرا از متن آن باید رابطه پرداخت با مهریه مشخص شود. تاریخ واریز، مبلغ، توضیح درجشده در فیش و رفتار بعدی طرفین در ارزیابی دادگاه مؤثر است.
زوج باید در مهلت مقرر، دفاع خود را در پرونده مطرح و مدارک پرداخت را ثبت کند. سکوت یا ارائه مدارک ناقص ممکن است اثبات دفاع را دشوار کند. اگر دعوا درباره تمام مهریه باشد اما پرداخت فقط بخشی از آن ثابت شود، احتمالاً رسیدگی نسبت به بخش باقیمانده ادامه پیدا میکند. مطالبه مهریه پرداخت شده نیز در چنین وضعی ممکن است در ظاهر مطرح شود، اما نتیجه آن به میزان پرداخت اثباتشده و مفاد اسناد بستگی دارد.
در صورت ادعای جعل، انکار امضا یا تردید نسبت به سند عادی، باید موضوع در چارچوب دادرسی و در زمان مناسب مطرح شود. همچنین پرداخت به شخص ثالث، بدون اختیار یا دلیل روشن، ممکن است برای اثبات پرداخت به خود زوجه کافی نباشد.
فرض کنید علی مبلغی را به حساب همسرش واریز کرده و در توضیح تراکنش نوشته است «بابت بخشی از مهریه». همسر او بعداً برای کل مهریه دادخواست میدهد و مدعی میشود وجه بابت هزینه درمان بوده است. در این حالت، دادگاه معمولاً به متن تراکنش، پیامهای طرفین، مبلغ تعیینشده در عقدنامه و سایر قرائن توجه میکند. اگر ارتباط پرداخت با مهریه احراز شود، همان مقدار از بدهی کسر خواهد شد؛ اما اگر پرداخت مبهم باشد، نتیجه قطعی نیست. بنابراین مطالبه مهریه پرداخت شده بدون بررسی دلیل پرداخت و قصد واقعی طرفین قابل ارزیابی نخواهد بود.
پیش از هر اقدام، عقدنامه، رسیدها، گردش حساب و توافقهای بعدی را کنار هم بررسی کنید. در پرداختهای آینده، موضوع پرداخت را صریح بنویسید و برای تسویه کامل، از اقرارنامه روشن یا سند رسمی استفاده کنید. اگر زوجه هستید، فقط مبالغی را مطالبه کنید که دریافت یا ابراء آنها قابل اثبات نیست. اگر زوج هستید، تصور نکنید پرداخت بدون مدرک حتماً در دادگاه پذیرفته میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
مطالبه مهریه پرداخت شده اصولاً نباید به دریافت دوباره منجر شود، اما اختلاف درباره ماهیت پرداخت، میزان آن و اعتبار اسناد میتواند پرونده را پیچیده کند. نتیجه به مدارک، زمان پرداخت، متن رسید و ارزیابی دادگاه وابسته است؛ بنابراین تنظیم سند دقیق و دریافت مشاوره حقوقی پیش از طرح دعوا یا دفاع اهمیت زیادی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب اسلامشهر را ببینید.