آیا مالک یا مستأجر میتواند هزینه تعمیرات انجامشده در ساختمان را از طرف مقابل بگیرد؟ پاسخ این است که مطالبه هزینه تعمیرات در ساختمان به نوع خرابی، محل تعمیر، مفاد قرارداد اجاره و شخصی که قانوناً مسئول پرداخت است بستگی دارد؛ بنابراین پیش از طرح دعوا باید ضرورت تعمیر و مسئولیت مالی طرف مقابل اثبات شود.
تعمیرات مربوط به قسمتهای مشترک، مانند پشتبام، نمای اصلی، آسانسور، موتورخانه، لولههای اصلی و تأسیسات عمومی، اصولاً در حوزه مسئولیت مالکان قرار میگیرد و هزینه آن باید میان واحدها بر اساس مقررات ساختمان و میزان سهم هر واحد تقسیم شود. در مقابل، هزینههای جاری و مصرفی مانند نظافت، روشنایی مشاعات و سرویسهای معمول، غالباً از شارژ ساختمان پرداخت میشود.
در رابطه مالک و مستأجر، تعمیرات اساسی و ضروری که برای امکان استفاده متعارف از ملک لازم است، معمولاً بر عهده مالک است؛ مگر اینکه قرارداد ترتیب دیگری مقرر کرده باشد یا خرابی بر اثر تقصیر مستأجر ایجاد شده باشد. تعمیرات جزئی و خسارت ناشی از استفاده نادرست نیز ممکن است بر عهده مستأجر قرار گیرد. تشخیص این موارد کاملاً به قرارداد، عرف، نظر کارشناس و علت خرابی وابسته است.
صرف ارائه فاکتور، همیشه مسئولیت طرف مقابل را ثابت نمیکند. خواهان باید نشان دهد تعمیر واقعاً انجام شده، هزینه آن متعارف بوده و پرداخت آن بر عهده خوانده قرار داشته است. مدارک مفید عبارتاند از:
اگر تعمیر فوری بوده و تأخیر باعث خسارت بیشتر میشده است، ثبت وضعیت پیش از تعمیر و اطلاعرسانی سریع به مالک، مدیر یا سایر مالکان اهمیت زیادی دارد. در غیر این صورت، طرف مقابل ممکن است ادعا کند تعمیر غیرضروری، گران یا خارج از حدود مسئولیت او بوده است.
ابتدا باید صورتحساب دقیق و سهم هر شخص مشخص شود. سپس ارسال اظهارنامه رسمی برای مطالبه وجه و تعیین مهلت متعارف، اقدام مناسبی برای ایجاد سابقه و اثبات مطالبه است. اگر پرداخت انجام نشود، دادخواست مطالبه وجه به همراه خسارتهای قابل مطالبه و مدارک در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود.
مرجع رسیدگی با توجه به مبلغ خواسته، ماهیت اختلاف و مقررات جاری، ممکن است دادگاه صلح یا دادگاه عمومی حقوقی باشد. در دعاوی مربوط به قسمتهای مشترک، صورتجلسه مجمع، تصمیم مدیر و مقررات داخلی ساختمان میتواند مؤثر باشد؛ اما تصمیم ساختمان بهتنهایی جایگزین دلیل پرداخت یا اثبات ورود خسارت نیست. هزینه دادرسی نیز بر مبنای مبلغ خواسته محاسبه میشود و نتیجه پرونده به کیفیت دلایل بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره برای وکیل را ببینید.
فرض کنید مستأجر برای جلوگیری از توقف کامل آسانسور، هزینه تعمیر فوری را پرداخت کرده و رسید بانکی و گزارش شرکت سرویسدهنده را در اختیار دارد. اگر آسانسور جزء مشاعات باشد و خرابی ناشی از استهلاک عادی تشخیص داده شود، مطالبه هزینه تعمیرات در ساختمان ممکن است علیه مالکان و به نسبت سهم هر واحد مطرح شود، نه الزاماً فقط علیه موجر. اما اگر خرابی بر اثر حمل بار غیرمتعارف توسط مستأجر ایجاد شده باشد، مسئولیت میتواند متوجه خود او باشد. تشخیص نهایی با بررسی قرارداد، گزارش فنی و سایر شواهد انجام میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان حقوقی قوه قضاییه را ببینید.
برای موفقیت در مطالبه هزینه تعمیرات در ساختمان باید میان تعمیر اساسی، هزینه جاری و خسارت ناشی از تقصیر تفاوت گذاشت. قرارداد، اسناد پرداخت، اطلاعرسانی قبلی و نظر کارشناسی، مهمترین ابزارهای اثبات هستند. همچنین انجام تعمیر بدون ثبت وضعیت خرابی یا بدون اطلاع مسئول مربوط، ریسک رد شدن تمام یا بخشی از خواسته را افزایش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در صادقیه را ببینید.