آیا میتوان با اعلام یک حساب بانکی جدید، حساب مسدودشده را آزاد کرد؟ در بیشتر موارد، صرف معرفی شماره حساب دیگر برای رفع مسدودی باعث رفع توقیف حساب قبلی نمیشود؛ زیرا مسدودی معمولاً به دستور مرجع قضایی، اجرای ثبت، اداره امور مالیاتی یا واحدهای نظارتی انجام شده و بانک فقط مجری دستور است. بااینحال، معرفی حساب جایگزین ممکن است در برخی پروندهها برای دریافت مبلغ غیرقابلتوقیف، پرداخت بدهی، انتقال وجوه مجاز یا اصلاح اشتباه بانکی کاربرد داشته باشد.
نخست باید منشأ مسدودی مشخص شود. اگر انسداد بر اساس دستور دادسرا یا دادگاه باشد، درخواست باید به همان مرجع ارائه شود. در پروندههای مربوط به محکومیت مالی، ممکن است اجرای احکام مدنی یا واحد اجرای ثبت مسئول پیگیری باشد. مسدودی مالیاتی نیز از مسیر اداره مالیاتی و سامانههای مربوط پیگیری میشود. بانک معمولاً اختیار ندارد برخلاف دستور رسمی، حساب را آزاد کند؛ بنابراین مراجعه مکرر به شعبه بدون شناسایی مرجع صادرکننده، نتیجه مؤثری ندارد.
حساب جدید از نظر حقوقی مستقل از حساب مسدودشده است، اما افتتاح یا معرفی آن، تعهد صاحب حساب را از بین نمیبرد. اگر توقیف برای مبلغ معین باشد، ممکن است مرجع صادرکننده با پرداخت بدهی، ارائه تأمین مناسب یا واریز وجه به حساب معرفیشده موافقت کند. در مقابل، اگر مسدودی به دلیل ظن به کلاهبرداری، پولشویی، اشتباه هویتی یا دستور کیفری ایجاد شده باشد، ارائه حساب دیگر معمولاً کافی نیست و باید درباره منشأ وجوه و مالکیت آنها توضیح و مدرک ارائه شود.
مدارک موردنیاز به علت انسداد و مرجع رسیدگی وابسته است، اما معمولاً مجموعه زیر نقطه شروع مناسبی محسوب میشود:
در متن درخواست، باید دقیقاً توضیح داده شود که حساب جدید برای چه هدفی معرفی میشود؛ برای مثال، پرداخت مبلغ مورد اختلاف، دریافت حقوق یا مستمری، یا انتقال وجهی که متعلق به شخص دیگری است. ارائه اطلاعات ناقص ممکن است موجب تأخیر یا رد درخواست شود.
فرض کنید حساب «م» بابت بدهی قطعیشده تا سقف مشخصی توقیف شده است. او برای معرفی شماره حساب دیگر برای رفع مسدودی، شماره حساب همسرش را به بانک ارائه میکند و میخواهد حساب شخصی خود آزاد شود. بانک به دلیل تفاوت مالک حساب و نبود دستور مرجع صالح، نمیتواند این درخواست را بپذیرد. «م» باید از اجرای مربوط درخواست کند مبلغ بدهی از محل وجه قابل پرداخت تأمین شود یا با ارائه رضایت طلبکار و اسناد پرداخت، دستور رفع توقیف صادر گردد. نتیجه پرونده به وضعیت بدهی، مالکیت وجوه و تصمیم مرجع رسیدگی بستگی دارد.
اشتباه نخست، تصور رفع خودکار مسدودی پس از گذشت زمان یا افتتاح حساب تازه است. اشتباه دوم، واریز پول به حساب جدید دیگری به نام فرد ثالث بدون هماهنگی با مرجع رسیدگی است؛ این کار میتواند منشأ اختلاف تازه شود. همچنین نباید میان مسدودی مبلغ مشخص و انسداد کامل حساب تفاوت نگذاشت. در حالت اول، ممکن است فقط بخشی از موجودی قابل استفاده نباشد، اما در حالت دوم محدودیت عملی گستردهتر است.
معرفی شماره حساب دیگر برای رفع مسدودی راهحل قطعی و عمومی نیست و اثر آن به علت انسداد، مالک حساب جدید، میزان بدهی و نظر مرجع صادرکننده دستور بستگی دارد. بهترین اقدام، دریافت گواهی علت مسدودی از بانک، شناسایی مرجع صالح، تهیه مدارک مالکیت و منشأ وجوه و ثبت درخواست مستدل است. پیش از انتقال دارایی یا استفاده از حساب اشخاص دیگر نیز باید آثار حقوقی و مالیاتی آن بررسی شود.